Standpunt
Yves Desmet

Bibliotheken afbreken: het is onbegrijpelijk en een schande

2 © thinkstock

 

2 Yves Desmet. © Bob Van Mol
Share

'Bibliotheken zullen niet morgen sluiten, maar wel wanneer de pensioenlast van hun personeel binnen enkele jaren niet meer te dragen valt'

Heel af en toe mag dit hoekje heel persoonlijk worden. Want de beslissing van de Vlaamse regering om gemeenten te ontslaan van de verplichting bibliotheken te organiseren, raakt me persoonlijk. Dat komt zo: ik heb tussen mijn zes en mijn twaalf jaar alle schooldagen van vier tot zes 's avonds doorgebracht in een wijkfiliaal van de stedelijke bibliotheek. Meester Van Aken van het eerste studiejaar hield die open, en om zijn collega's de avondstudie van de kleine Desmet te besparen, mocht die bij hem in de bib zijn huiswerk maken en lezen. Ik heb al verteld dat het uitlezen van die bibliotheek in die zes jaar bepalender is geweest voor wie ik geworden ben dan al mijn verdere studies samen.

Sociale media stroomden gisteren over van getuigenissen van oude en nieuwe Belgen over hoe de bibliotheek ook hun wereld heeft geopend.
Dat gemeenten de vrijheid zouden krijgen om die dienst niet langer verplicht aan te bieden, niet langer kinderen uit minder gegoede milieus kansen te geven, hen liefde voor het lezen, kennis, identiteit en persoonlijkheid te laten ontwikkelen: het roept bij mij zelfs geen verontwaardiging op, maar diepe tristesse.

Omdat je toch hoopte dat, waar iemand ook in het politieke spectrum staat, er een consensus zou zijn dat volksverheffing, cultuur en taalontwikkeling waardevolle dingen zijn voor ieder lid van een gemeenschap. Dat bibliotheken de schatkamers zijn van de immateriële rijkdom van een gemeenschap die moet worden gedeeld met en overgedragen aan volgende generaties? Dat was toch het visionaire idee van Rika De Backer, die de verplichting tot bibliotheekuitbouw eind jaren zeventig oplegde?

Die verplichting moet weg, zogezegd omdat men gemeenten niet langer wil betuttelen in hun beleidskeuzes. Dan zijn er nog behoorlijk wat reglementen te vinden die daarvoor eerder in aanmerking komen. Bovendien, weten cultuurminister Sven Gatz (Open Vld) en de voorzitter van de Vereniging van Steden en Gemeenten, Luc Martens, wel zeker dat de gemeenten hun bibliotheken niet zullen sluiten of afbouwen, ook al mogen ze dat nu doen van hen.

Waarom nemen ze deze maatregel dan, als ze denken dat er niets mee zal worden gedaan? Natuurlijk doen ze dat uit begrotingsoverwegingen, maar ze versplinteren de verantwoordelijkheid daarvoor over meer dan 300 gemeenten. Die misschien niet morgen zullen sluiten, maar wel wanneer de pensioenlast van hun personeel binnen enkele jaren niet meer te dragen valt. Maar dan zullen de Vlaamse ministers het niet gedaan hebben, maar de lokale besturen. Als je niet wil dat er iets verandert, als je niet denkt dat er iets zal veranderen, waarom schep je er dan de mogelijkheden voor en geef je een blanco cheque om een van de meest waardevolle cultuurinstrumenten af breken?

Het is onbegrijpelijk. Het is ook een schande.

Dossier Standpunt
Dossier Standpunt

Lees alle artikels