Opinie
Wim Van Rooy vs. Jan De Volder

"De 'Soumission' begint op kleine schaal" - "De islamitische wereld is oneindig veel complexer"

- Wim Van Rooy vs. Jan De Volder

Wim Van Rooy is auteur van De malaise van de multiculturaliteit (2008) en Waarover men niet spreekt (2015). Hij antwoordt op lezers, die reageerden op het interview met hemJan De Volder is titularis van de Cusanus Leerstoel 'Religie, Conflict en Vrede' aan de Faculteit Theologie en Religiestudies van de KU Leuven, hij antwoordt op Wim Van Rooy.

1 Wim Van Rooy (links), Jan De Volder (rechts). © EDM/rv

De 'Soumission' begint op kleine schaal

Wim Van Rooy is auteur van De malaise van de multiculturaliteit (2008) en Waarover men niet spreekt (2015).

Het interview met mij doet kennelijk stof opwaaien (DM 23/11). Aan hen die denken dat ik heb gezegd of bedoeld dat alle moslims moeten worden opgesloten zeg ik: jullie dwalen. Ik heb alleen willen aangeven dat ons 'hyperhumanisme' en de mensenrechten in het Westen (die in de islamwereld onbestaande zijn) ons verhinderen om adequate maatregelen te nemen tegen de totalitaire islam en de islamisering van onze samenleving. 

Talloze voorbeelden illustreren dat, zoals een levensgevaarlijke jihadist die door Groot-Brittannië wegens mensenrechten niet kan worden uitgeleverd aan Jordanië, het geworstel met shariarechtbanken, de invloed in en op het Westen van de Moslimbroederschap, haatpredikers en de greep die overheden verliezen op moslimwijken die (zijn) verworden tot sharia- en jihadbroeinesten en (semi-)nogozones.

Ook de reactie in deze krant van doctoraatsstudent sociale en culturele antropologie Mieke Groeninck is te gek om los te lopen, met name omdat ze daarin exact mijn punt bewijst, namelijk dat journalisten en academici de islam niet of bijzonder slecht kennen. Zo gelooft ze kennelijk het sprookje over bloeiende filosofie en wetenschap in de islam, al haalt ze daarvoor geen énkel bewijs aan. 

Het is tekenend voor hoe het debat wordt gevoerd, maar Groeninck weet uiteraard dat ze de pensée unique inzake de islam (met name dat dé islam zogenaamd niet bestaat) aan haar kant heeft en dus kan ze islamvergoelijkende stellingen verkondigen zonder die te onderbouwen. Iemand die daarentegen fel islamkritische zaken poneert, wordt aan een kruisverhoor onderworpen. Maar ik neem die handschoen graag op, vandaar deze reactie.

Share

Het is geen toeval dat moslims, in tegenstelling tot niet-moslims en met name de uitblinkende Joden, nauwelijks vertegenwoordigd zijn in Nobelprijzen wetenschap

Wat er in de islamitische wereld was of is aan filosofie en wetenschap (Groeninck noemt ook 'diversiteit'), is er niet dankzij maar ondanks de islamitische leer. Het is geen toeval dat moslims, in tegenstelling tot niet-moslims en met name de uitblinkende Joden, nauwelijks vertegenwoordigd zijn in Nobelprijzen wetenschap. De wetenschap (alsook de algebra) in de islamitische wereld - eigenlijk: de islamiserende wereld - werd belichaamd door joden, christenen, Perzen en Indiërs, daarover kan men onder andere de Franse historicus Sylvain Gouguenheim raadplegen. 

Het werk van denkers als de Spaanse Averroës en de Pers Avicenna werd door de islamitische leer keihard veroordeeld en aan het vuur prijsgegeven. Hun betekenis voor de westerse filosofie is groot, maar het gaat om persoonlijke verdiensten die niet kunnen worden toegeschreven aan de islam. Averroës werd verbannen, uit de moskee gejaagd en zijn werk werd verbrand. In de joodse en christelijke Middeleeuwen heeft Averroës' filosofie lang nagewerkt en invloed uitgeoefend, in de islamitische wereld in het geheel niet.

Dat vooruitgang in de islamitische wereld vroeg of laat telkens opnieuw tenietgedaan werd, is een tragische maar logische consequentie van de aard van de islamitische leer. Publicist Leon de Winter: "De waarden van de Arabische bedoeïenen uit de zevende eeuw hebben zich in de islam versteend, en dat is de enige correcte verklaring van de achterstanden die de islam heeft opgelopen ten opzichte van andere culturen." 

Share

Ex-moslims en oprechte islamhervormers krijgen te maken met geweld, intimidatie en bedreiging

Waar men lichtpunten van beterschap kan ontwaren, is dat niet door islamitische maar wel dankzij westerse invloeden. Talloze moslims willen dan ook naar het Westen migreren, maar westerlingen willen niet massaal migreren naar de islamitische wereld. Moslims die de islam willen verlaten blijven onder de radar, want de islam bestraft afvalligheid met de dood. Ex-moslims en oprechte islamhervormers krijgen te maken met geweld, intimidatie en bedreiging.

Groeninck schrijft: "Of over hoe Van Rooys vereenzelviging van het joods-christelijke kader (wat dat ook moge zijn) met humanisme en respect voor liberale waarden eveneens getuigt van een selectieve lezing van de geschiedenis." Mijn lezing van de geschiedenis is niet "selectief" maar wel essentialistisch, een vloek in de postmoderne kerk die niet aan waarheidsvinding doet maar aan cultuurrelativistisch activisme. Wat het joods-christelijke kader inhoudt, beschrijf ik uitvoerig in mijn bestseller getiteld 'Waarover men niet spreekt'. Het is het resultaat van duizenden jaren evolutie, met veel vallen en opstaan, en is terug te voeren op ons menselijke godsbeeld dat fundamenteel anders is dan de transcendente god van de islam en zijn ongenaakbare oorlogszuchtige profeet Mohammed.

Share

Tegenover Anders Breivik staan de wereldwijd 91 miljoen radicale moslims of potentiële jihadisten

Tegenover Anders Breivik, die Mieke Groeninck bij naam kan noemen juist omdat een dergelijke terreurdaad zo uitzonderlijk is, staan de wereldwijd 91 miljoen radicale moslims of potentiële jihadisten (of 7 procent, volgens het befaamde en uitermate islamvriendelijke onderzoek van de Amerikaanse professor John Esposito). Daarvan bevinden zich er vele honderdduizenden en steeds meer in het Westen. Zij installeren shariapraktijken, plegen en beramen in toenemende mate jihad-aanslagen, houden dagelijks de inlichtingendiensten bezig en genereren voortdurend verhoogde terreurniveaus en noodtoestanden. 

Europa wordt Israël, of tenminste: Europa mag hopen dat het Israël wordt, of onze toekomst zal Eurabië zijn, waarvan we de kiemen nu overigens ook zien in talloze geïslamiseerde asielcentra. Wij kennen Molenbeek, maar men hoeft maar de ogen open te trekken om in West-Europa vele andere Molenbeken te ontdekken, zoals het geïslamiseerde Britse Blackburn. Gisteren nog liet 'Zembla' (NPO2) een undercover-reportage zien waaruit bleek dat in zogenaamde gematigde moskeeën in Kopenhagen in werkelijkheid sharia en islamhaat wordt gepredikt. De 'Soumission' (Houellebecq) begint op kleine schaal.

Groeninck begrijpt niet waarom ik de islam vergelijk met het nationaalsocialisme (ook dat onderbouw ik uitvoerig in mijn boek), terwijl het bestuderen van de bronnen van de islam, met name de Koran, ahadith, sira en shariahandboeken, rechtstreeks naar die conclusie leiden. 

De fundamentele gelijkenissen van de twee systemen zijn klemmend, namelijk: Führerprinzip (onaantastbaarheid van profeet en dogma), übermenschlich (herrenvolk-principe middels de 'oemma'), totalitair (islamitische wet of sharia), expansief-oorlogszuchtig (jihad), de vrouw als broedmachine en Jodenhaat. En de bloedige veroverings- en onderdrukkingsgeschiedenis van de islam is daar één langgerekt bewijs van. 

Dat betekent echter niet dat elke moslim een nazi is, net zoals ook niet elke Duitser of zelfverklaarde Hitler-aanhanger een totalitaire Jodenhater of -moordenaar was. We weten echter wat relatief kleine groepen die hun ideologie serieus nemen kunnen aanrichten. Zij zijn het die van Afghanistan tot Libië de samenleving bepalen.

Share

Mohammed liet moorden, Jezus liet zich vermoorden

Zeker, de mens is een beestje met totalitaire neigingen, maar de christen die rooft en moordt kan worden aangesproken op de discrepantie tussen zijn daden en de christelijke leer, terwijl de moslim die rooft en moordt zijn profeet Mohammed - volgens de islam de insan al-kamil of perfecte mens - navolgt. Mohammed liet moorden; Jezus liet zich vermoorden. De Amerikaans-Syrische psychiater Wafa Sultan verwoordt dat als volgt: "Het probleem met christenen is dat ze niet zo goed als Jezus zijn. Maar goddank zijn de meeste moslims beter dan Mohammed."

Tot slot zijn moslims, zoals de Pakistaanse ex-moslim Ibn Warraq (schuilnaam, want met de dood bedreigd door moslims die de islam serieus nemen) stelt, in wezen "de eerste slachtoffers van de islam". 

Ik raad Mieke Groeninck en bij uitbreiding al mijn critici aan om dat soort intellectuele en ervaringsdeskundige stemmen uit de islamwereld - er zijn er talloze, ik citeer er vele tientallen in mijn boek - te lezen en ernstig te nemen.

De islamitische wereld is oneindig veel complexer en verdeelder dan het monolitische blok dat Van Rooy afschildert

Jan De Volder is titularis van de Cusanus Leerstoel 'Religie, Conflict en Vrede' aan de Faculteit Theologie en Religiestudies van de KU Leuven. Met de Gemeenschap van Sant'Egidio zet hij zich in voor interlevensbeschouwelijke dialoog, de opvang en integratie van nieuwkomers. Hij reageert op Wim Van Rooy.

Het interview met Wim Van Rooy maakte heel wat reacties los (DM 23/11). Misschien omdat hij een mening verkondigt die weinig aan bod komt in deze krant en allicht haaks staat op het gedachtegoed van de meeste van zijn lezers. Zelf ben ik het met gros van wat deze man zegt en schrijft oneens. Grondig zelfs. Maar wil ik daarom dergelijke extreme stemmen niet gelezen hebben in de krant? "Inderdaad", betoogt mijn goede collega Nadia Fadil. "U laat toch ook geen holocaustontkenners aan het woord?". "Lang leve het debat", stelt interviewer Joël De Ceulaer dan weer. 

Ik snap beide meningen, maar pleit voor het tweede, mits er voor voldoende kritische tegenstem wordt gezorgd. Anders riskeren onze media blind te blijven voor bepaalde stromingen in de samenleving en verzaken ze dus, vanuit een ideologisch a priori, aan hun plicht tot informatie en duiding. Zoals ze 25 jaar geleden de overwinning van het Vlaams Belang niet zagen aankomen en nu niet konden bevroeden dat Donald Trump reële winstkansen had. Bij ons zit dat extreme anti-islamdiscours politiek vooralsnog achter het cordon sanitaire rond Vlaams Belang weggeborgen, maar bij onze zuider- en noorderburen breekt het met populaire Marine Le Pen en Geert Wilders - die alle moskeeën wil sluiten en de Koran wil verbieden - volop door.

Share

Onze intellectuele elite weet inderdaad over het algemeen te weinig van de islam

Eerst iets waarover ik het eens ben met Van Rooy. Onze intellectuele elite weet inderdaad over het algemeen te weinig van de islam. Ik voeg daar onmiddellijk aan toe: van alle godsdiensten, in de eerste plaats ook van het christendom, dat onze eigen samenleving mee smeedde tot wat ze nu is. Die onwetendheid is een wrange vrucht van het secularistische denken dat bij onze intelligentsia merkwaardig lang blijft doorwerken. Het secularisme is niet in staat om godsdiensten ernstig te nemen als historische krachten die er toe doen, misschien in de huidige eeuw nog meer dan in de vorige. Religie blijft daarom een blinde vlek bij vele weldenkenden en dat wreekt zich. Van Rooy verklaart zich overigens zelf een soixantehuitard, maar dan wel één die van zijn paard is gevallen en daardoor ook het overdrevene van menig bekeerling uitstraalt.

Ik wil evenwel geen intentieproces van de man maken, maar ingaan op enkele van zijn uitspraken en analyses.

Share

Laten we wel wezen: als Van Rooy gelijk had, dan zat de wereld met een gigantisch probleem

De islam is volgens hem het nieuwe nazisme. Hier vergelijkt hij een complexe en gelaagde godsdienst met eeuwenoude en soms onderling sterk afwijkende tradities en geloofsbeleving en anderhalf miljard gelovigen met een welbepaalde racistische ideologie die onder leiding van een sterke man vanuit het hart van een moderne Europese staat de wereldmacht nastreefde. Laten we wel wezen: als Van Rooy gelijk had, dan zat de wereld met een gigantisch probleem. Maar zoals zo vaak gaat ook hier de reductio ad hitlerum niet op. Want waar is dat goed getrainde en uitgeruste islamitische leger dat op het punt staat Europa en de wereld te veroveren? Waar is die goed geoliede staatsmachine? Waar is die Hitler?

De waarheid is dat de islamitische wereld helemaal geen blok vormt, maar hopeloos verdeeld is. Momenteel verkeert vooral de Arabische wereld in een diepe crisis. Van Syrië en Irak tot Libië, van Jemen tot Somalië en Nigeria bevechten moslims in de eerste plaats elkaar. Sjiitische tegen soennitische milities, soennitische Turken tegen soennitische Koerden, Egypte van al-Sisi en Saudi-Arabië versus Qatar en Turkije die de moslimbroeders steunen, enzovoort. 

Share

De wereld is oneindig veel complexer en verdeelder dan het monolitische blok dat Van Rooy afschildert

Die wereld is dus oneindig veel complexer en verdeelder dan het monolitische blok dat Van Rooy afschildert. Die verdeeldheid gaat trouwens terug tot de absolute beginfase van de islam toen de Mekkaanse clans en de 'partij van Ali' (sjiieten) vochten over wie de legitieme opvolger (Kalief) van de Profeet moest zijn.

Het 'fascistische en totalitaire' gedachtegoed dat Van Rooy de ganse islam toedicht gaat wel op voor een minoritaire strekking van extremisten die ook sinds het ontstaan van de islam aanwezig is, de zogenaamde kharidjieten of takfiri: extremisten die andere moslims verketteren en bekampen wegens in hun ogen geen goede moslims. Een hedendaagse uiting van die eeuwenoude strekking vinden we terug in de ideologie van Daesh (Islamitische Staat). 

Share

'Allah akbar' is een strijdkreet van beide kanten van het front, zoals het 'God met ons' dat bij ons was voor christelijke soldaten in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog

Maar het is toch zonneklaar dat die terreurgroep het niet alleen op niet-islamitische minderheden zoals christenen en Jezidi heeft gemunt, maar vooral op andere moslims: de verketterde sjiieten en soefi's en al die soennieten die hun extreme gedachtegoed niet delen. Evenzeer is het duidelijk dat IS (ook al mag de beweging aanvankelijk gesteund zijn door sommige landen en groepen in de vuile oorlog die het Syrische conflict is), vandaag bekampt wordt door andere islamitische troepen. 'Allah akbar' is een strijdkreet van beide kanten van het front, zoals het 'God met ons' dat bij ons was voor christelijke soldaten in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. 

Zo staat Mosoel op het punt veroverd te worden door een coalitie van sjiitische en soennitische troepen en Koerdische peshmerga, in een uitzonderlijk moment van Iraaks Union sacrée. (Persoonlijk heb ik overigens altijd betoogd dat het Westen, en ook ons land, beter terughoudend kan zijn in het actief militair bekampen van IS omdat we daarmee hun claim versterken dat hun strijd er een is tegen een joods-christelijke coalitie van kruisvaarders en zionisten. Dat bekopen we cash in terreurdreiging in ons land).

Share

Nog een denkfout die Van Rooy maakt, is te geloven dat een godsdienstige beleving louter terug te voeren zou zijn tot zijn bronteksten

Nog een denkfout die Van Rooy maakt, is te geloven dat een godsdienstige beleving louter terug te voeren zou zijn tot zijn bronteksten: Koran, Hadith en enkele klassieke denkers, die hij ijverig heeft doorploegd. Natuurlijk staan daar verzen en redeneringen in die de wenkbrauwen doen fronsen en die bij letterlijke naleving problematisch zijn. Maar evengoed zijn er tal van andere verzen die menselijke en sociale deugden bepleiten die bij letterlijke naleving van de wereld een betere plaats zouden maken. 

De werkelijkheid is dat het leven van een gelovige niet alleen door die verzen wordt bepaald, maar ook door een culturele context, een etnisch toebehoren, een politieke overtuiging, een juridische context, om nog te zwijgen van menselijke karakters en levenservaringen. Hoe zou het anders kunnen dat diezelfde islamitische beschaving met diezelfde bronteksten in westerse ogen eeuwenlang synoniem was van lethargie en lamlendigheid? Identiteiten zijn nu eenmaal complex, en laten zich niet onder een noemer vatten. Tenzij bij extremisten, en dan nog, gezien het amorele alcohol- en drugsrijke leven van onze homegrown terrorists van 22 maart.

Dan is er nog het voorzorgprincipe dat Van Rooy bepleit. Moslims weren, opsluiten al lijkt hem dat zelf onrealistisch. Dat is hoogst problematisch. Hiermee bezondigt hij zich aan hetzelfde simplisme van een Trump die tijdens zijn campagne stelde alle moslims de toegang tot het Amerikaanse grondgebied te willen ontzeggen. 

Buiten het feit dat het gewoon al niet verstandig is om 1,5 miljard aardbewoners over één kam te scheren en tot vijand uit te roepen, trappen zij met dit soort wij-zijredeneringen precies in de val die IS, Al Qaeda en aanverwanten spannen: het is juist hun strategie de vijandigheid jegens alle moslims aan te wakkeren, opdat die polarisatie op haar beurt de moslims zou wakker schudden en aan hun zijde zou doen strijden. Het hoge aantal Foreign Fighters uit onze contreien toont alvast aan dat een aantal jongeren vatbaar is voor die sirenenzang.

Share

Het echte voorzorgprincipe zou erin bestaan van de rechtgeaarde moslims (het overgrote deel) bondgenoten te maken in de strijd tegen de extremisme

Het echte voorzorgprincipe zou erin bestaan van de rechtgeaarde moslims (het overgrote deel) bondgenoten te maken in de strijd tegen de extremisme. Dat betekent ook: oor hebben voor hun verzuchtingen, respect en waardering voor hun geloof opbrengen. Vooral aan dat laatste wil het wel eens ontbreken. Zo klinkt het brede pleidooi voor het verbod op onverdoofd slachten onder de foie gras verslindende Vlamingen mij bijzonder verdacht. Ik vind het al langer meer op een rondje moslimpesten lijken dan dat er oprechte dierenliefde in doorklinkt. 

En waarom horen wij niet wat meer waardering doorklinken voor menselijke en sociale waarden die veel moslims beleven? Gastvrijheid, zorg voor hun ouderen, geen alcoholmisbruik: voor hen zijn er gewoonlijk geen dure rusthuizen nodig want ze zorgen gewoonlijk zelf voor hun ouderen, voor hen geen dure BOB-campagnes want drinken doen ze niet enzovoort. Het opbrengen van zelfbeheersing ook al worden er de goorste dingen over hen verteld.

Echte voorzorg is: de hearts and minds van de Europese moslims voor ons model van samenleven winnen, dat model met bijbehorend pluralisme en godsdienstvrijheid ook met genoeg fierheid durven promoten, niet blind zijn voor de gebreken van onze samenleving (zoals diep ingebakken xenofobe reflexen).

Share

Ik ben ervan overtuigd dat het jarenlange belachelijk maken van de eigen christelijke traditie en het kerkbashen door onze zelfverklaarde intelligentsia zijn tol eist

En tot slot nog deze gedachte: ik ben ervan overtuigd dat het jarenlange belachelijk maken van de eigen christelijke traditie en het kerkbashen door onze zelfverklaarde intelligentsia zijn tol eist. Zelfs als men zelf niet-gelovig is zou men beter waardering opbrengen voor de eigen religieuze traditie. Veel moslims - en lang niet alleen de extremisten - ergeren zich aan een publiek discours dat God en de gelovige voortdurend ontluistert en onderuit haalt.

Zoals in de fysica geldt in de geschiedenis dat ieder vacuüm wordt opgevuld. Dat geldt ook voor het spirituele vacuüm dat in onze samenleving groeiende is. Dat men niet komt klagen als de islam in het gat springt. Onze samenleving kan de moslims zeker integreren - dat doet ze nu al succesvol op veel plaatsen, maar nog niet voldoende - maar met een louter seculiere aanpak zal dat niet lukken. Dat kan Europa alleen maar als het haar eigen humanistische én religieuze traditie ernstig neemt.