Zaterdag 16/01/2021

Zwitserse luchtkastelen

De Zwitserse hotelgroep Rosebud Heritage beloofde in 2007 twee kloosters om te bouwen tot luxueuze vijfsterrenhotels. Zes jaar later blijken de Zwitsers niet meer dan vastgoedspeculanten. Een eerbaar beroep, zeggen ze zelf. Maar overal waar ze neerstrijken, laten ze een puinhoop achter. Leen Vervaeke en Vanessa Lhuillier

Toen de Zwitserse hotelgroep Rosebud Heritage in 2007 twee leegstaande kloosters in Brugge en Brussel kocht, werden ze met open armen ontvangen. De Zwitsers beloofden de historische gebouwen om te bouwen tot vijfsterrenhotels, met uitgebreide wellnessafdelingen, chique congreszalen en gastronomische restaurants. Het absolute topsegment.

Zes jaar later staan de twee gebouwen, het Gesùklooster in het Brusselse Sint-Joost-ten-Node en de Weylerkazerne in Brugge, nog altijd leeg. Het Brusselse Gesùklooster is uitgegroeid tot een miserabel toevluchtsoord voor daklozen en illegalen. De Brugse Weylerkazerne - ook bekend als het Theresianenklooster - is een stadskanker geworden. Bomen groeien er door de daken.

Het Brugse en het Brusselse stadsbestuur beginnen nattigheid te voelen. Maar in feite hadden ze al vanaf het begin kunnen weten dat Rosebud zijn beloftes nooit zouden waarmaken. In Zwitserland is de firma al jaren actief. Niet als hotelontwikkelaar, maar als vastgoedspeculant: hotels kopen, optuigen met bouwvergunningen en glanzende brochures, en doorverkopen met winst.

In Zwitserland heeft Rosebud Heritage de afgelopen jaren zeven luxehotels opgekocht. Maar het heeft geen van die projecten tot een goed einde gebracht. De groep heeft historische panden laten leegstaan, afspraken geschonden, ruzie gemaakt met zakenpartners en lokale overheden. Na enkele jaren hebben ze de hotels telkens doorverkocht, met achterlating van een puinhoop.

Gekste project

Bij aanvang klinken de plannen van Rosebud nochtans altijd fantastisch, ook in België. In de Brugse Weylerkazerne zou een luxehotel met 88 kamers, een restaurant en een ondergrondse parking komen: een investering van 40 miljoen euro. Het hotel zou "een schitterend visitekaartje voor Brugge kunnen worden", aldus Pierre Buyssens, de Belgische vertegenwoordiger van Rosebud, eind 2011.

In Brussel zijn de vooruitzichten voor het Gesùklooster al even spectaculair: 75 hotelkamers, 75 appartementen, twee restaurants en een brasserie, een vergaderzaal en een binnentuin. Het project zal 35 banen opleveren. "Dit is het gekste project uit mijn loopbaan en ik ben er erg aan gehecht", zegt Buyssens op een persconferentie in augustus 2012.

Maar van die mooie plannen komt niet veel terecht. In Brussel ketst een eerste bouwaanvraag voor het Gesùproject in 2010 af bij de Raad van State. De Zwitsers beloven in 2011 om een nieuwe bouwaanvraag in te dienen, en herhalen die belofte in 2012. Niets gebeurt. Vandaag klinkt het dat Rosebud 'de plannen nog bijvijlt' en 'na de vakantie' met een bouwaanvraag komt.

In Brugge laat Rosebud de Weylerkazerne, die al minstens tien jaar aan renovatie toe is, jarenlang verkommeren. Als het Brugse stadsbestuur eind 2011 met onteigening dreigt, beloven de Zwitsers ten laatste in de lente van 2012 een bouwaanvraag in te dienen. Sindsdien: niets meer van gehoord. Buyssens zegt nu een koper voor het pand te hebben, die er een rust- en verzorgingstehuis van zou willen maken.

Zowel in Brugge als in Brussel waarschuwt de partij Groen al jaren voor de Zwitsers. "Dit is gewoon speculatie", zegt Sammy Roelant van de Brugse afdeling van Groen, die schriftelijke vragen over de kwestie heeft gesteld. "Ze zitten te wachten tot de Weylerkazerne veel geld gaat opbrengen. Dat het gebouw daarbij jaren leegstaat en dat er huisvesting verloren gaat, is geen enkel bezwaar."

"Deze investeerders hebben nooit de bedoeling gehad een duurzaam hotelproject uit te baten", zegt Frederic Roekens, Groenraadslid in Sint-Joost, die de kwestie jaren op de voet volgt en de kat de bel aanbond. "Ze wilden gewoon hun investeringen interessanter maken met een bouwvergunning, om ze nadien met veel meerwinst te verkopen. Dat kunnen we niet zomaar accepteren."

Ook de stadsbesturen, die Rosebud aanvankelijk met open armen ontvingen, beginnen zich zorgen te maken. De Brugse schepen van Ruimtelijke Ordening Franky Demon is sceptisch over de beloftes van Rosebud en beraadt zich over een onteigeningsprocedure. In Sint-Joost-ten-Node heeft burgemeester Emir Kir de Zwitsers een brief gestuurd. "We willen een verklaring", zegt hij. "Dit kan niet blijven duren."

Maar uit de Zwitserse voorbeelden blijkt dat de twee stadsbesturen zich niet veel begoochelingen moeten maken. De jarenlange leegstand, de eindeloze beloftes, de vertragingsmanoeuvres: het behoort tot Rosebuds vaste stramien.

Rosebud Heritage ontstaat in 2000 als de Zwitserse hotelmagnaat Victor Armleder zijn erfstuk - het eeuwenoude en befaamde Hotel Richemond in Genève - in een Luxemburgse holding onderbrengt. Aanvankelijk heet de holding Richemond Hotels Holding, wat later verandert in Rosebud Hotels Holding. In Zwitserland doet de holding zaken via dochtervennootschap Rosebud Heritage.

In 2000 koopt de holding zeven Zwitserse luxehotels: van het Royal Savoye in Lausanne over de Sheraton Atlantis in Zürich tot de Bürgenstock Hotels op de gelijknamige berg. Victor Armleder geeft de leiding van de hotels aan zijn zoon Sébastien en zijn vriend Pierre Buyssens, een Belgische meubel- en kledingverkoper.

De firma kondigt aan 330 miljoen euro in de Zwitserse hotels te zullen investeren, en in 2002 te beginnen met de renovatiewerken. Ze zullen wellnessfaciliteiten, sterrenrestaurants en conferentieruimtes aanleggen. Na de renovatie zullen de hotels 930 kamers tellen, en 1.200 mensen tewerkstellen. De totale omzet van de hotels moet in vijf jaar tijd verdubbelen.

Leegstandstaks ontlopen

Maar van al die plannen komt niets in huis. Met de meeste hotels gaat het alleen maar bergaf. Het Royal Savoye moet een tijdje sluiten en verliest een van zijn vijf sterren. De Sheraton Atlantis wordt een asielzoekerscentrum en later een studentenflat. De Bürgenstock Hotels draaien jarenlang op een laag pitje.

Betrokkenen herinneren zich de passage van Rosebud Heritage als een vreselijke tijd. Armleder en Buyssens investeerden zo weinig mogelijk, benoemden familieleden op belangrijke posities, en ontsloegen iedereen die kritische vragen stelde. Na een paar jaar verkochten ze de hotels een voor een door.

Om winst te maken, waardeert Rosebud de hotels op met zo spectaculair mogelijke plannen. De Bürgenstock Hotels zouden bijvoorbeeld een ecologisch en autovrij hoteldorp worden, met 461 hotelkamers, 7.000 vierkante meter conferentieruimte, themarestaurants en een theater. "Het grootste en mooiste hotelresort van Zwitserland", aldus Pierre Buyssens.

In 2008 weten de Zwitsers de Bürgenstock Hotels aan een Qatarees investeringsfonds te verkopen, met 114 miljoen euro winst. Maar na een paar maanden blijken de bouwaanvragen van Rosebud helemaal niet realistisch. De Qatarese investeerders moeten de plannen terugschroeven naar 300 kamers en 3.000 meter conferentieruimte.

"Ik denk dat Rosebud Heritage de Bürgenstock Hotels alleen interessant heeft willen maken voor andere kopers", zegt een nauwe betrokkene, die anoniem wil blijven. "Ze hebben de Qatarezen voorgespiegeld dat zij alles voor hen zouden regelen. Maar die hebben snel ingezien dat er niets van klopte. Het was gebakken lucht."

Om vastgoedspeculatie tegen te gaan, kunnen stadsbesturen een leegstandstaks vorderen. Maar ook die weet Rosebud telkens te ontlopen. Het Brusselse Gesùklooster ontsnapt aan de taks doordat er 160 daklozen en illegalen in het gebouw wonen. De bewoners, van wie de helft kinderen, leven in mensonwaardige omstandigheden. De gemeente Sint-Joost en het Brussels Gewest draaien op voor de beveiliging en hulpverlening in het gebouw.

Volgens Groen-raadslid Roekens had het gemeentebestuur van Sint-Joost al lang een onteigeningsprocedure moeten opstarten, en partners moeten zoeken voor een duurzaam woonproject. "Wij hebben angst dat Rosebud het gebouw gewoon gaat verkopen, en dat het dan weer jaren leegstaat", zegt Roekens. "Dat terwijl de woningnood in Brussel enorm is."

In Brugge hoeft Rosebud geen leegstandstaks te betalen omdat de Weylerkazerne een beschermd monument is. "Maar de eigenaar van een monument is wel verplicht het te onderhouden", zegt Groen-raadslid Roelant. "Ook hier bleven de eigenaars in gebreke. Het stadsbestuur heeft zich telkens laten lijmen met vage beloftes hoewel het al vaker had kunnen ingrijpen."

Hotelspeculatie

Pierre Buyssens van Rosebud ontkent niet dat zijn bedrijf aan vastgoedspeculatie doet, al noemt hij het liever 'hotelspeculatie'. "Mijn beroep bestaat uit vinden van locaties, het positioneren van een hotel en het verkopen ervan", zegt hij. "Of wij de bouwvergunning uitvoeren of een ander, dat komt op hetzelfde neer." Hij snapt niet waarom iemand daar problemen mee heeft. "Het is telkens veel werk, dus het is logisch dat ik daar winst mee maak."

Maar in Zwitserland staan drie van de zeven 'Rosebudhotels' na dertien jaar nog altijd leeg. "We hebben heel veel tijd verloren, en onze reputatie is niet meer zo goed", zegt de betrokkene bij de Bürgenstock Hotels. "Pas nu de Qatarezen de leiding hebben, gaat het eindelijk de goede kant op. Ik hoop voor jullie dat de Belgische gebouwen ook worden gekocht door Qatarezen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234