Zaterdag 24/10/2020

Oliebedrijven

Zwarte goud lijkt definitief zijn glans kwijt

De Nederlands-Britse multinaltional Shell gaat 40 procent bezuinigen op het zoeken, vinden en oppompen van olie.Beeld AFP

Zijn grote westerse oliereuzen zoals Shell, ExxonMobil, Chevron en BP stilaan aan het eind van hun Latijn? Geeft de coronapandemie het laatste zetje? Eén ding staat vast: het wordt nooit meer zoals vroeger.

Woensdag maakte Shell bekend dat het wereldwijd diep gaat snijden in het personeelsbestand. Vorige week lekte via persbureau Reuters dat de Nederlands-Britse multinational 40 procent gaat bezuinigen op het zoeken, vinden en oppompen van het zwarte goud.

Dat olie ‘uit’ is, blijkt ook uit andere ontwikkelingen. Onlangs verdween het aandeel van oliemaatschappij ExxonMobil na 92 jaar uit de Dow Jones Index. Tien jaar geleden was Exxon met een beurswaarde van 160 miljard dollar nog het meest waardevolle Amerikaanse bedrijf. De beurswaarde van alle grote olieconcerns ging met tientallen procenten naar beneden dit jaar. 

Dat komt deels door de huidige omstandigheden, maar steeds meer wordt er rekening mee gehouden dat de vraag naar olie niet meer op het oude niveau komt. De olie-industrie is toch de industrie van gisteren”, meent Bob Homan, hoofd investment office bij ING. “Grote beleggers zijn juist op zoek naar duurzamere beleggingen.”

Beleggers steken liever hun geld in windparken dan in boorplatforms. De strijd tegen de klimaatverandering gaat niet gewonnen worden door meer olie te produceren. En corona brengt die verandering in een stroomversnelling. De Europese Commissie maakte onlangs bekend de duurzaamheidsambities verder aan te scherpen. Die ambities worden steeds breder gedragen. Zo stijgt de verkoop van elektrische auto’s spectaculair en verruilen mensen voor kortere afstanden de auto voor de elektrische fiets.

Dat brengt oliemaatschappijen in een lastig parket. De draai naar schonere energie hebben de grote oliebedrijven nog niet gemaakt. Shell steekt bijvoorbeeld wel een paar miljard in windparken, maar de grote bulk van de investeringen is nog steeds in olie en gas. Topman Ben van Beurden verdedigt die beslissing door erop te wijzen dat met olie en gas nog steeds veel geld wordt verdiend. ExxonMobil investeert zelfs alleen in olie en gas. De maatschappij is ervan overtuigd dat de vraag naar traditionele energiebronnen weer aan zal trekken als de crisis voorbij is. 

Tegenwind

Bob Homan verwacht dat de economische tegenwind voor de oliemaatschappijen zal aanhouden. Dat betekent lage prijzen en minder winstgevendheid. De vraag naar olie zal ook afnemen, en dan is een oliemaatschappij geen interessante investering meer. 

Corné van Zeijl, fondsbeheerder bij vermogensbeheerder Actiam, is een stuk minder somber over olieaandelen. “De vraag naar olie is afgenomen door de pandemie. Dat is de belangrijkste reden dat de aandelenkoers naar beneden is gegaan.” Van Zeijl denkt niet dat oliemaatschappijen continu slechter zullen presteren. “Tot nu toe groeide de vraag naar olie met 2 procent per jaar. Dat zal minder worden, maar de vraag naar olie verdwijnt niet snel. In grote delen van de wereld, Afrika bijvoorbeeld, zullen ze nog lang olie nodig hebben. Daar is nog lang niet overal een elektriciteitsnet.”

Ook Cyril Widdershoven, een onafhankelijk energieconsultant, gelooft niet dat de vraag naar fossiele energie minder wordt. “Olie is niet alleen brandstof voor transport. De vraag naar plastics, die uit aardolie worden gemaakt, neemt ook toe.”

Riskant

Voldoende geld vinden om de transformatie naar schone energie te maken, is de grootste uitdaging voor de oliemaatschappijen, denkt Widdershoven. “Oliemaatschappijen bevinden zich nu tussen a rock and a hard place, zoals de Amerikanen zeggen. Tussen hamer en aambeeld, zeg maar. Hun winsten lopen terug en er is geld nodig om in hernieuwbare energie te investeren. Ze moeten investeerders ervan overtuigen dat ze een interessante belegging zijn.”

Daarvoor zullen oliebedrijven als Shell snel moeten schakelen. Shell-topman Van Beurden zei al eerder dat het voor Shell niet uitmaakt of ze olie of elektriciteit verkopen. “Wij zijn een energiebedrijf, we verkopen energie.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234