Woensdag 27/05/2020

Bevallingsrust

Zwanger en tijdelijk werkloos? Straks minder tijd doorbrengen met je baby

Debby Martens moet vanwege haar tijdelijke werkloosheid verplicht extra moederschapsrust opnemen voor de bevalling.Beeld Bob Van Mol

Zwangere vrouwen die op tijdelijke werkloosheid worden gezet, zien een deel van hun bevallingsrust in rook opgaan. De teller gaat in zes weken voor de uitgerekende datum, of ze dat nu willen of niet. ‘Ik voel me financieel en emotioneel gedupeerd.’

Debby Martens (34) uit Kontich is hoogzwanger. Binnen twee weken verwacht ze haar eerste kindje. “De bedoeling was om zo lang mogelijk te blijven werken, tot een week voor de uitgerekende datum.” Maar de coronacrisis besliste daar anders over. Sinds eind maart werkt ze nog maar drie dagen per week. De rest van de tijd staat ze op ‘tijdelijke werkloosheid door overmacht’. 

“Ik wist al langer dat vrouwen die in de laatste weken voor hun bevallingsdatum ziek werden een deel van hun zwangerschapsrust kwijt spelen”, zegt Martens. “Ik was meteen bezorgd dat dit bij mij ook zo zou zijn.” Dus zocht ze, samen met een andere zwangere collega, duidelijkheid bij haar werkgever. Initieel kreeg ze te horen dat er geen problemen waren, even later doken er toch op. “Blijkbaar was verwarring ontstaan over het feit dat voor zwangere vrouwen die ‘economisch werkloos’ zijn, niets verandert.  Ze dachten dat ik daar onder viel. Maar blijkbaar wordt nu ‘tijdelijke werkloosheid door overmacht’ ingeroepen en dan kan je die rust niet overdragen.”

Zwangere vrouwen in loondienst krijgen vijftien weken bevallingsrust, die ze moeten opsplitsen in twee periodes. Voor de uitgerekende datum moeten ze minimaal één week rust nemen, maar wie wil kan tot zes weken thuis blijven vóór de bevalling. De meeste vrouwen kiezen ervoor om zo lang mogelijk te blijven werken, zodat er zo veel mogelijk tijd overblijft met de baby. 

Aan de staart

Maar vrouwen die tijdelijk werkloos zijn, kunnen niet meer kiezen. Voor wie fulltime op werkloosheid door overmacht staat, gaat de teller in op zes weken voor de bevallingsdatum. Willen of niet. Wat betekent dat er amper negen weken overblijven na de bevalling. “Dit moet dringend rechtgezet worden”, zegt Magda De Meyer, voorzitter van de Vrouwenraad.  Daar kregen ze al enkele klachten binnen over de regeling. “Die tijd na de bevalling is zó belangrijk. Voor de hechting met het kind, om opnieuw een ritme te vinden... Met onze vijftien weken bevallingsrust bengelen we al aan de staart van Europa.” 

Sowieso ligt de hele regeling al langer onder vuur. Niet enkel het beperkt aantal weken moederschapsrust zorgt voor wrevel, ook het feit dat je verplicht een week voor de uitgerekende datum moet opnemen. Zeker omdat een bevalling nogal moeilijk te voorspellen valt. “Wie te vroeg bevalt, is die ene week kwijt”, zegt De Meyer. “En ga je over tijd, dan zie je opnieuw je tijd met de baby slinken.” 

Het enige ‘voordeel’ is dat prenatale rust beter vergoed wordt dan tijdelijke werkloosheid. De Meyer: “Bij tijdelijke werkloosheid krijg je 70 procent van je brutoloon uitbetaald. Bij prenataal verlof is dat 82 procent. Hoe dan ook is er sprake van loonverlies. En het feit blijft dat je finaal minder tijd zal kunnen doorbrengen met je pasgeboren baby.”

Martens vindt het wrang dat ze door de coronacrisis een deel van haar moederschapsrust zal mislopen. “Er zijn hier best wel wat tranen over gevloeid. Ik voel zoveel onrecht en onmacht. Zwangere vrouwen zouden in deze periode het best beschermd moeten worden, maar ik voel me net enorm gedupeerd. Financieel en emotioneel.” 

De huidige gezondheidscrisis maakte het voor haar sowieso al zwaar, als toekomstige moeder, zegt ze. “Een eerste kindje, dat zorgt sowieso al voor veel zorgen. Corona maakt dat nog moeilijker. Ik zal bijvoorbeeld maar heel kort in het ziekenhuis kunnen blijven. En bezoek door familie en vrienden gaat wellicht ook niet mogelijk zijn. Daar komt nu nog bovenop dat die kostbare eerste periode ingekort gaat worden voor mij.” 

Kinderopvang

Bovendien betekent dit ook dat Martens sneller dan verwacht weer aan het werk zal moeten gaan. En dat ze dus ook eerder dan voorzien opvang nodig heeft voor haar dochter. “Ik heb nog geen idee hoe ik dat ga moeten overbruggen. Ik kan pas in de crèche terecht vanaf half augustus. In de tussentijd zou ik nog wat extra verlof nemen en een beroep doen op de grootouders. Al weet ik niet hoe haalbaar dat praktisch zal zijn allemaal. Ga ik onbetaald verlof mogen nemen? Mogen de ouders van mij en mijn vriend tegen dan hun kleindochter vasthouden? Het is nu heel onduidelijk.” 

Federaal minister van Werk Nathalie Muylle (CD&V) is zich bewust van het probleem. “Ik heb een voorstel klaar om de prenatale bevallingsrust helemaal te laten verschuiven na de bevalling”, zegt Muylle. “Ook die ene week die je dus normaal verplicht moet opnemen voor de bevallingsdatum.” Dat zou dus betekenen dat zwangere vrouwen in tijdelijke werkloosheid over de volle vijftien weken kunnen beschikken na de geboorte.

“Maar of het voorstel erdoor komt, hangt af van de regering”, zegt Muylle. “Ook qua timing kunnen we geen uitsluitsel geven. We hopen dat het er zo snel mogelijk doorkomt.” Of die regeling ook geldig zal zijn voor zwangere vrouwen bij wie de teller nu al loopt, is evenmin duidelijk. “Dat zijn allemaal elementen van discussie. We zullen moeten afwachten wat de regering beslist. Ik had ook een verlofregeling uitgewerkt voor ouders die nu moeten instaan voor de opvang van hun kinderen, maar dat is er niet door geraakt. Ik wil dus niet op de zaken vooruitlopen.”

Martens probeert in de tussentijd de zorgen wat van zich af te schudden. Je kan hierover blijven piekeren, maar ik probeer me nu bij de situatie neer te leggen. Dit is iets dat boven mijn hoofd beslist wordt. Ik heb er geen invloed op. Dus mij nog meer opjagen heeft weinig zin. Dat is niet goed voor mij, en wellicht ook niet voor mijn dochtertje.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234