Zondag 23/02/2020

Aanval op Syrië

Zwaarste kritiek op Trump komt van eigen achterban

President Donald Trump. Voor de een gaat hij te ver met de militaire aanval, voor de ander gaat hij niet ver genoeg.Beeld AP

Voor- en tegenstanders op de Amerikaanse aanval in Syrië vind je bij Democra­ten en Republikeinen. Maar de zwaarste kritiek op president Trump komt van zijn achterban.

De aanval was zo gek nog niet, naar Amerikaanse maatstaven. De beschieting van drie Syrische gifgasdoelen past in een traditie van opportunistische morele opwinding die in de jaren 90 leidde tot bombardementen op Servië, in de jaren nul tot de aanval op Irak, en in de jaren tien tot bombardementen op Libië. Ook Donald Trump bezit die Amerikaanse wil tot actie: we moeten iets doen.

Operatie

De militaire operatie toont iets van zeldzame presidentiële continuïteit. Met het bombardement deed Trump iets wat zijn voorganger Barack Obama al veel eerder had willen doen. Met de zoveelste gifgasaanval overschreed de Syrische leider Assad vorige week voor de zoveelste keer de rode lijn die Obama in 2012 in het zand had getrokken. Vorig jaar gaf Trump Assad een eerste tik op de vingers, met een beperkte aanval op een luchtmachtbasis. Za­terdag viel hij de wapenvoorraden aan.

Het kon in Washington op brede instemming rekenen onder humanitaire haviken. Behalve veel Republikeinen betuigden erkende Trump-critici als Michael McFaul, voormalig ambassadeur in Rusland, hun steun aan de aanval.

Glans van redelijkheid

Het feit dat het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk meededen, gaf de operatie een glans van internationale redelijkheid. Die landen worden niet geleid door Trumpiaanse figuren, en besloten dat een strafexpeditie jegens Assad op zijn plaats was. Dat is een bewijs dat de regering-Trump soms beslissingen neemt die ‘normaal’ zijn.

Daarbij was de invloed van defensieminister Jim Mattis merkbaar, die Trumps kinderlijke grootspraak over zijn raketten (“Zet je schrap Rusland, want ze komen eraan, mooi en nieuw en slim!”) kanaliseerde tot een beperkte gerichte aanval op drie specifieke gifgasdoelen. Ook was er overleg tussen Russische en Amerikaanse militairen, waardoor de kans op een escalerend conflict slonk.

Wat niet wil zeggen dat de aanval oprecht, slim, gerechtvaardigd of effectief was.

Allereerst valt Trump humanitaire hypocrisie te verwijten. Is hij echt begaan met het lot van de Syriërs? Dit jaar werden in de VS slechts elf Syrische vluchtelingen toegelaten. In Obama’s laatste jaar, 2016, waren dat er 15.479.

Daarnaast is er kritiek op de aanval zelf: Trump ging ‘te ver’ en ‘niet ver genoeg’. De ene partij wijst op de dreigende escalatie, de andere op het hooguit symbolische effect.

De kritiek dat Trump zijn boekje te buiten ging, komt van Democratische en rechts-populisten. Democraten wijzen erop dat Trump het Congres niet om toestemming heeft gevraagd. 

De kritiek van rechts kan Trump meer pijn doen. Populistische opiniemakers zoals Ann Coulter, Laura Ingraham en Tucker Carlson verwijten “Donald Bush” dat hij zijn isolationistische campagnebelofte van America First niet nakomt.

Voorlopig lijkt Trump wat buitenlandse avonturen betreft te zijn getemd door ‘gewone’ Republikeinen. Zondag kondigde zijn VN-ambassadeur Nikki Haley aan dat de 2.000 Amerikaanse militairen voorlopig in Syrië blijven. Vorige week zei Trump nog dat hij hen zou terugtrekken. Ook is Trump de laatste weken minder aardig voor Rusland. Gisteren kondigde hij nieuwe sancties aan.

De kritiek van rechts kan Trump meer pijn doen. Invloedrijke populistische opiniemakers zoals Ann Coulter, Laura Ingraham en Tucker Carlson verwijten "Donald Bush" dat hij zijn isolationistische campagnebelofte van America First niet nakomt. "We hebben verloren. Oorlogsmachines bombarderen Syrië. Oorlogshitsers kapen ons land", aldus conservatief radiopresentator Michael Savage.

Voorlopig lijkt Trump wat buitenlandse avonturen betreft te zijn getemd door ‘gewone’ Republikeinen. Zondag kondigde zijn VN-ambassadeur Nikki Haley aan dat de 2.000 Amerikaanse militairen voorlopig gewoon in Syrië blijven. Vorige week zei Trump nog dat hij hen zou terugtrekken. Ook is Trump de laatste weken minder aardig voor Rusland geworden. Zondag kondigde hij nieuwe sancties aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234