Maandag 21/06/2021

zwaar romantisch

Op de koffie gaan bij Herman Brusselmans kan nooit saai zijn. De schrijver heeft over alles een mening klaar en is tegelijk een vat vol zelfrelativering. "Lang haar? Wie heeft er nu nog lang haar. Dat is echt belachelijk." Koffie drinken met Brusselmans mag je gerust letterlijk nemen: de schrijver drinkt al jarenlang niets anders meer. In zijn Gentse loft zal je nergens een verloren bier- of wijnglas vinden, wel een reeks zedige koffiekopjes op het aanrecht. Een gesprek over parachutespringen, boekenhypes en nuchtere baby's op de Gentse Feesten.

Geboren op 9 oktober 1957 in Hamme, Oost-Vlaanderen.

Studeerde Germaanse filologie aan de universiteit van Gent.

Brak in 1985 door met zijn roman De man die werk vond.

Heeft om en bij de 70 romans uitgebracht. De laatste in het rijtje is Zeik en het lijk op de dijk, dat sinds midden mei in de boekhandel ligt.

Duikt met de regelmaat van de klok op in de media: als praatgast in talkshows, jurylid in De Slimste Mens ter Wereld, voetbalanalist in Stadion...

e bent erin geslaagd af te kicken van alcohol, waarom dan niet van de sigaretten? "Omdat ik roken een veel zwaardere verslaving vind. Het is oneindig veel moeilijker om ermee te stoppen. Je verandert ook niet door een sigaret op te steken, terwijl je van drank een ambetante, mottige en zatte mens wordt. Hoe cynisch ik er soms over doe, ik begin toch meer te denken aan afbouwen of stoppen. Ik ben 58 jaar, ik zit in de gevarenzone. Mijn fysieke fitheid is nul komma nul. Wat wil je: ik rook bijna drie pakjes per dag. Het roken zit echt in de familie. Mijn grootvader en mijn vader zijn eraan gestorven, hoewel mijn vader wel 78 is geworden. Al zijn aders waren naar de kloten, maar zijn longen zagen er prima uit." (glimlacht)

Droom je ervan een bepaalde leeftijd te bereiken?

"Ik zou het liefst van al belachelijk oud worden. Maar dat heb je toch niet in de hand. Onlangs vroeg een jonge kerel mij of ik vaak aan de dood dacht. Hij was er echt van overtuigd dat een 58-jarige daar al dagelijks mee bezig is. Onzin natuurlijk, maar op die leeftijd is er wel al veel voorbij in je leven. Als twintiger kon ik nog dromen dat ik ooit zeventig boeken zou schrijven. Nu staan die allemaal in mijn kast. Veel grootse plannen zijn er niet meer."

Denk je ook vaker dan vroeger: been there, done that?

"Dat kan bijna niet anders. Op mijn leeftijd heb ik alles al eens meegemaakt. Wat moet ik nog doen dat ik nog nooit gedaan heb? Parachutespringen ja, maar dat is absolute bullshit. Ik zie er totaal het nut niet van in om uit een vliegtuig te springen. Nee, het leven is voor mij al leuk genoeg, inclusief de depressies en de eenzaamheid. (lacht) Ik heb nooit veel verwacht van het leven, ook niet toen ik 18 was. Mensen denken dat ik onderhand wel gefrustreerd moet zijn omdat ik nog nooit een prijs heb gekregen voor mijn boeken, maar dat kan mij geen fuck schelen. Ik relativeer altijd alles."

Hoop en al twintig auteurs kunnen in Vlaanderen van hun boeken leven. Je hebt dus weinig redenen om pessimistisch te zijn.

"Ik ben tevreden met wat ik verkoop, het ligt nog altijd boven het gemiddelde. Na 35 jaar heb ik wel een soort van carrière achter de rug. Al ben ik ondertussen het meubel van de Vlaamse literatuur geworden. Zo van: 'Allez, hij is daar ook weer.' Schrijfsters als Lize Spit of Griet Op de Beeck verkopen veel meer boeken dan ik, maar dat vind ik niet eens erg. Want hun hypes drijven de mensen naar de boekhandel, en dan kopen ze misschien ook iets anders."

Je zegt altijd dat je met veel eenzaamheid te maken krijgt als schrijver. Doe je het jezelf niet aan door 's nachts te leven en te werken?

"Absoluut, dat is zeker zo. Ik ga om zeven uur 's ochtends slapen en sta om halfdrie in de namiddag op. Het is afwegen voor mij: wat is die nacht mij waard? De conclusie is dat ik de nacht niet kan missen. Het is natuurlijk een totaal ander leven. Niemand staat om vier uur 's nachts klaar om met mij een koffietje te gaan drinken. Op zo'n moment verzand ik weleens in een melancholische bui: 'Ik ben alleen en niemand ziet mij graag'. Maar dan pak ik een goed boek vast en om vijf uur beginnen de vogels alweer te fluiten."

Iedereen weet intussen dat je goed geboerd hebt, je bent zelfs euromiljonair. Wat was je laatste uitspatting?

"Ik doe niet aan uitspattingen. Al mijn uitspattingen hebben te maken met Tania. Ik heb tijdens ons huwelijk twee Porsches en vier BMW's voor haar gekocht - weliswaar niet allemaal tegelijk. (lacht) Ik koop bijna nooit iets voor mezelf. Het enige wat ik kan bedenken, is een motor van 10.000 euro waar ik al zes jaar mee rijd. En zo nu en dan een nieuwe computer. De inrichting in mijn loft is van Ikea, dat stelt ook al niet veel voor. Ik heb gewoon niet veel nodig."

Denk de sigaret even weg, en je bent zowaar een stichtend voorbeeld: zuinig, harde werker, geen drinker.

"Ik weet niet of sobere mensen wel een voorbeeld zijn. Tania zegt vaak tegen mij: 'Koop nu toch iets voor jezelf. Je hebt geld, koop iets!' Maar wat zou ik moeten kopen? Als rijke pipo's tegen mij beginnen over beleggen en vastgoed, zeg ik dat ze moeten zwijgen. Geld interesseert me niet. Je zou kunnen zeggen dat ik net daardoor veel heb gespaard. Ik kan morgen stoppen met schrijven, maar daar heb ik geen zin in. Schrijven is het liefste wat ik doe. Ik zal tot het einde van mijn dagen blijven schrijven."

Je werkt ook snel en veel: twee boeken per jaar, en nog eens negen columns per maand.

"Ja. Voor Humo en Het Laatste Nieuws, maar ook voor de Woef en Playboy en andere dingen. Ik heb een ruime belangstelling voor alles. En ik heb geen schrik om over iets te schrijven waar ik op het eerste gezicht niets van ken. Mijn eigen werkelijkheid is de basis van al mijn boeken. Je zou kunnen zeggen dat alles wat ik schrijf, terug te brengen is tot: 'Ik liep over straat in Gent' of 'Ik zat in mijn huis in Gent.' Als ik mijn fantasie erop loslaat, kan ik er van alles mee doen. Ik hoef niet op de bus te gaan zitten om mensen af te luisteren, ik verzin hun dialogen zelf wel. Ik hoef ook niet met een parachute te springen om over zo'n sprong te kunnen schrijven."

Nu ben je weer over die sprong bezig. Zou je het er niet gewoon op wagen, Herman?

"Je lacht, maar ik denk dat ik nu meer nieuwe dingen zou aandurven dan vroeger. Stel dat ik een vrouw ontmoet die zegt: 'Stop met werken, we gaan reizen en in een hangmat liggen.' Wel, dan zou ik daar dus over nadenken. Terwijl ik op twee straten van mijn huis in Gent al de weg kwijt ben. (abrupt) Er beweegt weer van alles op liefdesvlak. Ik heb een meisje leren kennen waarmee het wel iets kan worden. We gaan nu een paar weken met elkaar om, het is nog pril. Ze komt uit Amsterdam en studeert in Brussel."

Ze studeert nog, hoe oud is ze dan?

"24. Voor mijn part mag je ook haar naam en schoenmaat weten, maar dan staan de boekskes weer aan mijn deur. Ik moet daarmee oppassen: destijds hebben journalisten dingen geschreven over mij en Melissa (zijn ex-vriendin, red.) die onze relatie van meet af aan zwaar hebben beïnvloed. En mijn nieuwe vriendin ligt evenmin op die media-aandacht te wachten. Ik wil haar dat ook niet aandoen."

Wat trekt je zo aan in jonge vrouwen? Iemand als Tania, die je steevast de liefde van je leven noemt, is toch ook geen 24 meer.

"Nee, maar Tania was ook jonger toen we iets begonnen. Zij was 27 en ik was 34. En we zijn samen gegroeid in onze relatie. Ik kan wel wat redenen bedenken waarom ik op jongere vrouwen val. Eén ervan is dat ik altijd een 'vormer' ben geweest. Ik wil een vrouw iets kunnen bijleren - haar op films en boeken wijzen die ze door haar leeftijd nog niet kent. En dan kom je eerder uit bij iemand die nog jong is, dan bij iemand die zelf al alles heeft meegemaakt."

Akkoord, maar vind je zo'n relatie ook duurzaam?

"24 jaar is veel te jong, ik weet dat ook wel. Voor hetzelfde geld is het morgen gedaan. Maar de aantrekkingskracht tussen ons is groot, en we amuseren ons enorm goed met elkaar. Mijn vrienden zijn trouwens allemaal veel jonger. Ik trek weinig op met mensen van mijn leeftijd. Maar de toekomst van een 24-jarige is totaal anders dan de mijne, daar ben ik me wel van bewust. Ik kan haar niet eens beloven of ik er over tien jaar nog ben. Op zich vind ik de relatie dus niet naturel, het klopt eigenlijk niet. Maar als een meisje tegen je zegt dat ze alleen maar bij jou wil zijn, dan doet dat wel iets met een mens."

Ben je een romantische ziel?

"Ik ben echt zwáár romantisch. Ik kan heel erg gekwetst zijn door een sms'je dat ik misschien verkeerd heb opgevat. Ik ben een claimer: dag en nacht wil ik samen zijn met mijn lief. Sinds mijn relatie met Melissa kan ik dat al wat meer loslaten."

TE VEEL FEESTEN

In juli 1986 ben je naar Gent verhuisd.

"Ik heb in die dertig jaar op vier adressen gewoond: valt nog mee, hé? Ik zit pal in het centrum en kan overal te voet naartoe. Dat vind ik perfect zo. Gent is veel meer een provinciestadje dan een wereldstad. Je hebt hier niet de drukte van Parijs, Rome of Amsterdam - de drie andere steden waar ik al ben geweest. (lacht) Ik hoef niet de hele wereld rondom mij te hebben, Gent is al goed genoeg."

Je bent nochtans ook een criticus. Het mobiliteitsplan en de Feesten moesten er al aan geloven.

"Het hoort bij een stad dat er van alles te doen is, maar het steekt mij toch tegen. Ik kom op elke afspraak te laat omdat er weer eens een stadsloop moet georganiseerd worden. Voor de inwoners is Gent minder interessant geworden. Driekwart van de Gentenaars trekt weg tijdens de Feesten. En dan heb je ook nog eens de lichtfeesten, de bloemenfeesten, de kerstfeesten... Laat mij eens gerust, denk ik dan. Ik vind de Gentse Feesten ook onnatuurlijk. Ken jij één stad in de wereld waar alles tien dagen en nachten platligt?"

Nee, maar net daarom zijn de Feesten toch uniek?

"Ja, als je er niet midden in zit. Afgelopen zomer ben ik er nog eens geweest. Ik had met Erik Van Looy en Kevin Janssens afgesproken om iets te gaan eten, tot ze opeens naar de Gentse Feesten wilden. Wij dus naar de Graslei, dat was niet te doen. We werden er door iedereen aangeklampt. Erik en Kevin wilden naar de Vlasmarkt, maar daar ben ik weggegaan. Ik stond daar zo nuchter als een baby, om halfdrie 's nachts. Dat hou je niet vol." (lacht)

Zie je je ooit nog naar een andere plek verkassen?

"Nee, dat nooit. Gent past bij mij. Ik zou ook niet weten wat het alternatief is. Toen Tania wegging, was ik van plan mijn leven om te gooien: ik ging mijn haar knippen en naar Amsterdam verhuizen. Maar kijk... In de jaren 80 had ik nochtans kort haar: ik werkte voor de RVA. Toen ik ontslag nam en in Gent ging wonen, heb ik mijn haar laten groeien. Waarom? Weet ik veel. Lang haar is belachelijk, hé."

De wijsheid zit in je haren, Herman. Bedankt.

"Pas toen ik in

Gent kwam

wonen,

is mijn haar

beginnen

groeien"

"Neuf Mille is een loungebar waar het leuk is om te zitten. Soms spring ik een kwartiertje binnen voor een koffie en kom ik twee uur later nog eens langs. Voor mij is de sociale omgang met het personeel minstens zo belangrijk als de zaak zelf. Ik moet ergens alleen kunnen binnenstappen, en toch niet alleen zijn."

Neuf Mille, Oudburg 54, 9000 Gent. www.neuf-mille.be.

"Het Keizershof op de Vrijdagmarkt is een aanrader, en dan vooral tafeltje 33. Als ik een date heb, bel ik altijd naar de uitbaters of ze nummer 33 willen reserveren: de tafel waar de koppeltjes gaan zitten. Voor de rest ook een goede brasserie, hoor." (lacht)

Keizershof, Vrijdagmarkt 47, 9000 Gent. www.keizershof.net.

"Patyntje aan de rand van Gent is een van mijn lievelingsrestaurants, en in het bijzonder om hun specialiteit: kalfsniertjes in mosterdsaus. Daar ben ik echt zot van, en je kan dat maar op weinig plaatsen bestellen. Het is er ook gezellig dineren, zo aan de oevers van de Leie."

Patyntje, Gordunakaai 91, 9000 Gent. www.patyntje.be.

"Onlangs heb ik twee brievenboeken gelezen die ik heel goed vond: De brieven van Frans Kellendonk en De kunst is mijn slagveld van Nanne Tepper. In beide gevallen gaat het om een reeks brieven van de auteurs, die na hun dood werden gebundeld. Kellendonk was in 1990 een van de eerste aidsslachtoffers in Nederland, en Nanne Tepper maakte in 2012 een einde aan zijn leven. Het zijn twee boeken die mij echt geraakt hebben."

Frans Kellendonk, De brieven, Uitgeverij Querido. Nanne Tepper, De kunst is mijn slagveld, Uitgeverij Atlas Contact.

"Ik ga veel uit eten in Gent, en met stip op één staat ABA-Jour. Ze serveren er lekkere brasseriegerechten, zoals stoverij, biefstuk, vol-au-vent en dat soort dingen. Ik ben er kind aan huis en loop er binnen en buiten. Het is dan ook dicht bij waar ik woon, dus ik hoef m'n kot bijna niet uit."

ABA-Jour, Oudburg 20, 9000 Gent. www.abajour-gent.com.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234