Zaterdag 24/07/2021

Pensioenen

Zwaar beroep en vroeger met pensioen? Geduld graag

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Wie een zwaar beroep heeft en binnenkort hoopt vroeger met pensioen te gaan, is eraan voor de moeite. De regeling die pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR) uitwerkt, zal pas op lange termijn effect hebben. Enkel de ambtenaren kunnen op hun beide oren slapen.

Het is een van de belangrijkste socio-economische thema's bij de federale regering: de pensioenregeling voor zware beroepen. We moeten allemaal langer gaan werken, maar wie zijn hele carrière hard labeur heeft verricht, zal compensaties krijgen, herhaalde de regering steeds weer. Ze zullen kunnen kiezen: een hoger pensioen of sneller op rust. Zo wordt de pijn wat verzacht.

Stilaan tekenen zich de contouren af van hoe het systeem er zal uitzien. En wat blijkt? Werknemers uit de privésector zullen op korte termijn op weinig compensaties kunnen rekenen. Dat zit zo: de nieuwe regeling 'zware beroepen' moet volgens de plannen pensioenminister Daniel Bacquelaine (MR) ingaan vanaf 2019. Maar dat betekent ook dat de periode die je tot dan gewerkt hebt, niet in rekening gebracht zal worden, zo bevestigt zijn kabinet.

Een metselaar die in 2020 op rust gaat, zal daarom nauwelijks kunnen rekenen op een hoger pensioen. Zijn beroep mag tegen dan wel net erkend zijn als 'zwaar', het grootste deel van zijn carrière zal niet zo worden beschouwd. Iemand die in 2029 met pensioen gaat zal enkel de laatste tien jaar kunnen laten meetellen als zwaar beroep, de jaren voordien tellen niet mee. Het zal met andere woorden dus nog ruim 40 jaar duren vooraleer dit systeem op kruissnelheid zit, op het ogenblik dat wie in 2019 begon te werken met pensioen gaat.

Ambtenaren behouden voordelen

De ambtenaren ontspringen de dans. Zij hebben nu al een eigen pensioensysteem dat rekening houdt met zware arbeid: de zogenaamde preferentiële tantièmes. De groep ambtenaren die onder die regeling valt is erg ruim: het gaat van militairen, over politieagenten tot leerkrachten. Zij kunnen nu al vroeger met pensioen. "De voordelen die ze tot nu al hebben opgebouwd, blijven zij ook behouden", stelt Koen Peumans, de woordvoerder van Bacquelaine. De jaren die ze werken vanaf 2019 zullen dan weer verrekend worden in het nieuwe systeem.

Bij zijn hervorming huldigt Bacquelaine een heilig principe: 'er wordt niet aan het verleden geraakt'. Dat blijkt nu een tweesnijdend zwaard te zijn. Voor ambtenaren is dit hun redding. Zij vreesden dat hun opgebouwde rechten uit het verleden volledig in de prullenmand gingen. Dat gebeurt dus niet.

Voor de werknemers is dit nadelig. Zij hebben namelijk nooit pensioenvoordelen kunnen opbouwen vóór 2019. Zoiets bestond gewoonweg niet. "Maar op het einde van rit gaan ze er wel degelijk op vooruit", stelt Peumans. "Binnenkort krijgen ze wel een compensatie, terwijl ze nu niets krijgen."

Dat laatste klopt niet helemaal. Wie in ploegen werkt, nachtarbeid verricht of in de bouwsector actief, kan momenteel al sneller met brugpensioen, maar dat is officieel een vorm van werkloosheid. Ook die mogelijkheid is de regering nu ook aan het afbouwen.

Groen neemt geen genoegen met de uitleg van Bacquelaine. "Wat een anticlimax is dit", zegt Kamerlid Wouter De Vriendt. "De regeling van zware beroepen zou dé redding zijn voor iedereen die langer moest werken. De regering verstrengt nu al de pensioenvoorwaarden, maar op compensatie is het blijkbaar wachten." Volgens hun berekeningen zou in 2019 slechts 1,8 procent van de nieuwe gepensioneerde werknemers geholpen kunnen worden met het budget dat de regering voorzien heeft.

Het is nu aan de sociale partners om de regeling verder uit te werken. De algemene criteria werden al vastgelegd, de regering heeft ook al een budget voor 2019 en 2020 voorzien. Toch moeten er nog heel wat knopen doorgehakt worden. Centrale vraag: welke beroepen zullen uiteindelijk erkend worden? Zitten daar bijvoorbeeld opnieuw de leerkrachten bij? En: komen er toch nog op een andere manier extra compensaties voor werknemers uit de privé? "Die mogelijkheid laten we open", zegt Peumans. "Het is aan de sociale partners om daar uit te geraken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234