Zaterdag 31/10/2020

Interview

Zuhal Demir: "Het degouteert me nog altijd"

"Ik vraag me echt af hoe we met CD&V ooit in een kartel hebben kunnen zitten. Deze CD&V is uit op stemmen bij de migrantengemeenschap."Beeld Illias Teirlinck

Normaliter praat Zuhal Demir - Genks, Koerdisch, Turks - sneller dan ze kan ademhalen, maar de dood van de 15-jarige Ramzi Kaddouri doet haar stil vallen. 'Heel Genk rouwt. Ramzi was op en top Vlaming. Racisme raakt me diep, mijn broers en ik hebben het heel direct moeten ervaren.'

Op de steunbetuigingen uit de politieke klasse volgde snel het moddergevecht. Wie treft hier schuld?

"Ik doe aan dat hele politieke spel niet mee. Sp.a en Groen hebben als eersten gezegd dat wij verantwoordelijk zijn voor het racisme. Dat was echt beneden alle peil."

Kom kom, u heeft zelf ook scherp gereageerd op fractieleider Kristof Calvo (Groen).

"Ik heb Kristof erop gewezen dat zijn uitlatingen op de kap van een gestorven kind bijzonder laag waren. Inhoudelijk heb ik gezwegen, uit respect voor de rouwende familie. Wat Liesbeth Homans en Theo Francken zeiden, daar zal ik het later wel met hen over hebben. Over dit schouwspel zal er verder gesproken worden in het partijbestuur. De familie van die jongen heeft nu echt geen nood aan politieke recuperatie."

Zijn die ranzige reacties alledaags racisme? Of gaat de jongste maanden de riool open?

"Racisme is iets wat me diep raakt. Mijn broers en ik hebben dat heel direct moeten ervaren. Toen we als student eens uitgingen in Gent mocht ik wel een bepaald café binnen, maar mijn broer niet. Puur op basis van zijn uiterlijk. Hij vroeg zich af wat hij nog meer moest doen om aanvaard te worden. Hij is hier geboren, spreekt de taal, studeerde voor ingenieur. Voor een jongen van 19 jaar is dat hard. Racisme is dus altijd al latent aanwezig geweest, maar door IS wordt het op scherp gesteld. Ik ken een Afghaanse jongen die zijn rugzak thuislaat omdat hij vreest dat de politie hem zal verdenken van terrorisme. Ook aan de andere kant verharden de meningen. Als er een aanslag is, zal er altijd een klein deel van de migrantengemeenschap zijn die dat toejuicht, en die sympathieën moet je keihard de kop indrukken.

Beeld Illias Teirlinck

Is racisme relatief?

"Echt racisme is níét relatief. Het is absoluut, onaanvaardbaar en strafbaar. Als je kijkt naar wat mijn broer of die Afghaanse jongen meemaakten, is dat heel reëel. Ook de haatreacties na de dood van Ramzi vallen niet te minimaliseren. Liesbeth heeft haar uitspraak in een bepaalde context gedaan. Je kunt iemand van vreemde komaf niet aanspreken omdat hij met zijn voeten op de bank zit en dan het verwijt krijgen racist te zijn."

U schreeuwde meteen dat u naar Unia zou stappen. Was dat geen nutteloos instituut?

"Helemaal juist. Maar op dit ogenblik is er gewoon niets anders. Vergelijk het met de Senaat. We zijn tegen die instelling, maar zolang ze bestaat, zullen we er onze uren kloppen. Er moet een Vlaams gelijkekansencentrum komen."

Zelf was u als kind bang door de propaganda van Vlaams Belang. Dan moet u toch beseffen wat politieke sfeerschepping inhoudt?

"Ik was inderdaad bang dat ik naar 'mijn eigen land' zou moeten. Die foldertjes met een vliegtuig maakten echt grote indruk. Maar wij voeren niet het discours van het Belang."

Uw partijgenoot Karim Van Overmeire noemt moslims 'baardapen'.

"Dat taalgebruik is voor Karim zijn rekening, al had hij het wel over moslimterroristen. Maar als we zo beginnen, kunnen we het dan ook hebben over Daniel Termont en de Roma in Gent? 'Ze doen hun behoefte op straat, ze prostitueren zich, ze stelen', zei hij. En Louis Tobback zei ooit dat asielzoekers als meeuwen afkomen op een stortplaats. Je moet mensen niet nodeloos chargeren, vind ik, maar ieder vogeltje zingt nu eenmaal zoals het gebekt is."

Beeld Illias Teirlinck

Als uw voorzitter zegt dat we moeten vechten of op onze knieën moeten verder leven: is dat dan niet nodeloos polariseren?

"Neen, hij heeft gelijk. Als we niets doen, dan zwemmen we straks tussen de boerkini's. In het verleden werd alles omzwachteld en verdoezeld. De enige partij die iets durfde zeggen, was het Vlaams Belang, maar dat was dan ranzig. De andere partijen hebben het nagelaten een vlijmscherpe analyse te maken. En dat is de enige basis om oplossingen te vinden. Als Bart zegt dat de Berbers een zwakke schakel zijn in onze maatschappij, dan kunnen ze er alleen wel bij varen. Hij zegt dat ze problemen hebben in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en dat er veel van hen in de gevangenis zitten. Is dat racistisch? Neen, hij wil het gewoon niet meer onder de mat vegen."

Is er na de dood van Ramzi een consigne gekomen om snel te reageren?

"Nee, maar die sites staan vol Vlaamse Leeuwen. Daarom wilden wij ons distantiëren. Ik ben geen symbolenmadam, maar op 11 juli hangt de Leeuw wel uit. Vroeger hing ik er ook nog de Koerdische vlag naast. Willy Kuijpers was als kind echt mijn held. Zijn pamfletten over de Koerden heb ik verslonden. Ik ben een echte volksnationalist."

Spelen jullie geen paniekvoetbal? In Het Laatste Nieuws gaf een partijtopper toe dat jullie denken dat het Belang 20 procent haalt.

"Wij verliezen wel aan het Vlaams Belang, maar trekken ook kiezers van CD&V aan. Ik heb geen schrik, wij hebben een ander discours. Nieuwkomers moeten zich integreren, niet assimileren."

Is de integratie gelukt in dit land?

"Alle signalen staan op rood: tewerkstelling is laag, schooluitval dramatisch, en hoeveel mensen zitten niet bij het OCMW? Dan moet je concluderen dat de maatschappelijke integratie mislukt is."

Dat is toch ook de verantwoordelijkheid van de discriminatie op de arbeidsmarkt?

"Die discriminatie valt niet te ontkennen, en bestrijd ik met een resolutie die CD&V, Open Vld en Groen hebben ondertekend. Wanneer bedrijven weigeren om mensen aan te werven, moeten inspecteurs meer anonieme controles kunnen doen. Voorwaarde is wel dat er eerst een klacht is. Tegelijk moeten sectoren starten met eigen controles. Niet verplicht, wel op eigen initiatief. Anders ontketen je een heksenjacht. Kris Peeters had dat gisteren al in orde moeten brengen."

Bent u de Youssef Kobo van N-VA?

"Dat vind ik een grove belediging. Hij is altijd schijnheilig en selectief verontwaardigd. Als hij het goed meent met de samenleving, roept hij zijn Marokkaanse achterban tot de orde. Wanneer gaat hij, zoals de Rotterdamse burgemeester (Ahmed) Aboutaleb zeggen: 'Jongens, aanpassen of oprotten'? Ik vraag me echt af hoe we met CD&V ooit in een kartel hebben kunnen zitten. Deze CD&V is gewoon uit op stemmen bij de migrantengemeenschap. Genks burgemeester Wim Dries mag zelfs ongemoeid naar de viering van Erdogan."

Bent u dan niet aangetrokken om Turkse zieltjes te winnen? Dat is wat uw voorzitter over Kobo beweert.

(lacht luid) "Neen. En als dat al zo was, dan had ik niet moeten voorstellen om de dubbele nationaliteit af te schaffen. Dat gaat mij veel stemmen kosten, maar volgens mij kun je niet loyaal zijn aan twee landen. Binnen de Turkse gemeenschap is er, zeker na de coup, ook een polarisering van het debat. Ik ontvang veel doodsbedreigingen. 'Uw uren zijn geteld, PKK-teef', dat soort zaken. Wellicht stap ik er nog mee naar de politie. In Gent ontmoette ik onlangs een Turk van de tweede of derde generatie die mij geen hand wilde geven. De politie is zelfs moeten tussenkomen. Moeten wij zo'n jongen integratielessen geven? Nee, daar moet je hard tegen optreden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234