Vrijdag 18/06/2021

'Zuckerbergs buikgevoel is compleet waardeloos'

Enkel als hij zelf voor de persoon in kwestie zou willen werken, neemt Mark Zuckerberg iemand aan. De gouden sollicitatietip van de Facebook-CEO leek de zoveelste illustratie van het out of the box-denken bij de hipsters in Sillicon Valley. Alleen is vertrouwen op intuïtie bij een jobgesprek al langer ingeburgerd. Vaak tegen beter weten in.

Het bekt natuurlijk goed, de vraag die Zuckerberg zichzelf stelt wanneer een kandidaat-werknemer voor hem zit. En geloofwaardig voor iemand die een halve studentengrap omvormde tot een multinational met een beurswaarde van 203 miljard euro. "Ik zal alleen iemand in dienst nemen als ik ervan overtuigd ben dat ik zelf voor die persoon zou kunnen werken", vertelde de 30-jarige ondernemer tijdens een speech in Barcelona. "Het is een degelijke test en voor mij heeft het altijd goed gewerkt."

Niet meer dan een soundbyte of hangen hr-managers wereldwijd het best ingekaderd in hun kantoor? Want de juiste kandidaat eruit pikken is in de regel aartsmoeilijk. Zowel de sollicitant als de werkgever beschikt immers over asymmetrische informatie. De een weet veel wat de andere niet weet en omgekeerd. Beiden stellen zichzelf of hun bedrijf veel rooskleuriger voor dan de werkelijkheid. Een jobgesprek is vaak niet meer dan een theater, maar mét inzet. Het vertelt meer over wie het best kan solliciteren, eerder dan daadwerkelijk functioneren.

Geen exacte wetenschap

"Solliciteren en aanwerving is geen exacte wetenschap en zal het ook nooit worden", duidt Koen Dewettinck, expert personeelsbeleid aan de Vlerick Business School in Gent. "In het algemeen verloopt een jobgesprek nog altijd zeer traditioneel en zelden goed. Elke manier van selecteren heeft immers zijn beperkingen. De beste aanpak is een gestructureerde screening van sollicitanten die verschillende methodes combineert, zoals proeven, intelligentietests en gesprekken." Want hypothetische vragen, zoals die van Zuckerberg, zijn eigenlijk vrij gevaarlijk, vindt Dewettinck. "De beste graadmeter is wat we noemenpast behaviour. Hoe iemand in het verleden heeft gepresteerd vertelt veel meer hoe hij of zij zal passen in het bedrijf."

De beste managers kiezen soms de meest hopeloze gevallen. Perfect in staat om informatie uit een kandidaat te halen, maar veel minder om die correct af te wegen tegenover de werkelijke vereisten van een job. Dat bleek toch uit een studie die in mei vorig jaar verscheen in de Harvard Business Review.Simpele algoritmes bleken een kwart beter in te schatten of iemand geschikt was voor een betrekking.

"Daarom is het statement van Zuckerberg waardeloos", zegt arbeidspsycholoog Frederik Anseel (UGent). "Het buikgevoel voorspelt bijna nooit of iemand goed zal functioneren in een bedrijf. Onderzoek na onderzoek toont genadeloos aan hoe we allemaal onbewust vooroordelen en stereotiepen hebben." Zo bleek uit een studie vorig jaar dat onervaren studenten vaak exact dezelfde keuzes maken als personeelsdirecteurs met jaren ervaring. Wetenschappers schieten al meer dan twintig jaar aanwervingsprocedures vol met gaten, alleen verandert in de praktijk weinig of niets, aldus Anseel. "Men blijft zoveel denkfouten maken tijdens een sollicitatiegesprek, dat we eigenlijk beter vertrouwen op algoritmes en big data. Ondernemers of personeelsverantwoordelijken horen dat nu natuurlijk niet graag. Want we geloven graag dat we een andere mens correct kunnen inschatten."

Klik

Iets waar Wouter Torfs van het gelijknamige schoenenbedrijf graag prat op gaat. Hij test al meer dan 28 jaar sollicitanten, met telkens zijn intuïtie als kompas. "Het heeft mij zelden bedrogen. Er zijn nu eenmaal zaken die een algoritme niet kan toetsen. Bijvoorbeeld welke waarden iemand aanhangt of dat hij of zij zal passen in de groep. Daarom dat ik gehecht blijf aan de 'klik' die ik maak met een kandidaat. Want daar zal een computer nooit in slagen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234