Vrijdag 18/09/2020

Facebook

Zuckerberg staat voor de grootste test in zijn carrière. Wat mogen we verwachten?

Beeld AP

Niet in T-shirt en sneakers, maar strak in het pak. Zo zal Mark Zuckerberg getuigen voor de Amerikaanse Senaat en het Congres over de data- en privacyzorgen van Facebook. Uit het gelekte officiële statement blijkt dat Zuckerberg nog maar eens mea culpa zal slaan. Maar zal zijn getuigenis ook iets veranderen?

Wat wil het Amerikaans Congres weten van Mark Zuckerberg?

"They didn't say a damn thing, ze deden precies waarvoor ze betaald werden", reageerde de Republikeinse senator John Kennedy na de hoorzittingen waarin Facebook, Twitter en YouTube in januari uitleg kwamen geven over de mogelijke inmenging van Rusland in de Amerikaanse verkiezingen. De techbedrijven stuurden toen geen CEO's of werknemers, maar advocaten. De meeste vragen bleven onbeantwoord, tot grote frustratie van de commissieleden.

Het nieuws over de 87 miljoen misbruikte Facebook-accounts door bigdatabedrijf Cambridge Analytica is een nieuwe kans om meer te weten te komen over de interne keuken van Facebook. En die zullen de senatoren en leden van het Congres niet laten liggen.

Na de twee hoorzittingen op dinsdag en woensdag moet de publieke opinie een stuk wijzer zijn over Facebooks rol in de Amerikaanse democratie. Hoe is het mogelijk dat mensen met slechte bedoelingen zo gemakkelijk misbruik kunnen maken van het platform? Hoe zit het nu eigenlijk met de privacy van gebruikers?

"De commissieleden zullen vooral willen horen hoe Zuckerberg in de toekomst buitenlandse inmenging in Amerikaanse verkiezingen en het misbruiken van persoonlijke Facebook-gegevens van Amerikaanse burgers zal voorkomen", zegt Michaël Opgenhaffen, docent nieuwe media (KU Leuven).

Wat staat er voor Mark Zuckerberg op het spel?

"I'm happy to testify", vertelde Zuckerberg in zijn eerste interview bij CNN na het uitbreken van het privacyschandaal rond Cambridge Analytica. Het is een publiek geheim dat hij liever zijn rechterhand Sheryl Sandberg had gestuurd. Zij heeft nog in het politieke centrum van Washington gewerkt en kent het klappen van de zweep.

Uiteindelijk besefte Zuckerberg dat enkel hij de juiste boodschap kon meegeven in het hol van de leeuw. "Vergeet niet: Facebooks grootste vijand is extra regulering. Politici kunnen regels opstellen die Facebook raken waar het het meeste pijn doet. Denk aan boetes indien het platform er niet in slaagt om fake news te bannen of aan strenge regels rond gepersonaliseerde reclame", zegt Opgenhaffen. Hoe minder regels Washington oplegt, hoe beter voor Facebook.

In de gelekte verklaring die Zuckerberg woensdag voor het Amerikaanse Congres zal voorlezen, trekt Zuckerberg opnieuw het boetekleed aan om er vervolgens op te wijzen dat Facebook alles in huis heeft om zijn fouten recht te zetten. "Het zal tijd vergen om alle vereiste wijzigingen door te voeren, maar ik ben toegewijd om het goed te doen."

En daarvoor wil Zuckerberg voor het eerste zelfs een beroep doen op een onafhankelijke onderzoekscommissie. Academici worden uitgenodigd om te kijken hoe beïnvloeding van verkiezingen vermeden kan worden op het platform. "Zo kunnen wij onze verantwoordelijkheid nemen in het beschermen van de integriteit van verkiezingen", dat kondigde hij aan op zijn Facebookprofiel.

Heeft Zuckerbergs getuigenis impact op de Europese activiteiten van Facebook?

"Wie weet geeft hij ook extra details over de gegevens van Europese gebruikers", zegt Magali Feys van advocatenkantoor AContrario. Maar zij verwacht eerder een omgekeerd effect. Privacy is plots een item in de Verenigde Staten.

Zelfs Amerikaanse technologiewebsites zoals The Verge koppen artikels met 'How Europe’s new privacy rule is reshaping the internet'. Daarnaast valt het op hoe Facebook de laatste weken alle zeilen bijzet om gebruikers ervan te overtuigen dat zij baas zijn over eigen gegevens.

En dat is niet toevallig. Op 25 mei gaat de General Data Protection Regulation (GDPR) van kracht. 

"Dat is de Europese wetgeving die Europese burgers meer controle over hun persoonsgegevens geeft. Kort door de bocht komt het erop neer dat burgers op de hoogte gebracht moeten worden wat er met hun data gebeurt, dat ze toestemming moeten geven als persoonsgegevens verzameld en gedeeld worden en dat je die data enkel mag gebruiken in functie van een duidelijk omschreven doel."

In Europa hangen er Facebook zware boetes en rechtszaken boven het hoofd als ze de GDPR niet naleven. "De vraag is of de Amerikaanse wetgever even ver wil gaan om consumenten te beschermen", zegt Feys.

Is deze knieval meer dan window dressing?

Toen Facebook, YouTube en Twitter in januari op het appel werden geroepen om meer uitleg te geven over de Russische inmenging op de verschillende platformen, draaide dat uit op een non-event. Politici wilden in de eerste plaats scoren op de kap van de techbedrijven. Die leverden dan weer goed getrainde advocaten af die zo weinig mogelijk zeiden.

Amerikaanse media waren teleurgesteld: "Het enige wat deze hoorzitting heeft opgeleverd zijn filmpjes van volksvertegenwoordigers die hoopten viraal te gaan", schreef Bloomberg. Nu Zuckerberg zelf naar Washington afzakt, zal er volgens analisten een interessanter gesprek plaatsvinden. 

Voor Zuckerberg wordt het alleszins de grootste test uit zijn carrière.
 "Hij heeft de negatieve gevolgen van zijn platform jarenlang onderschat. Dit is hét moment om plat op de buik te gaan en zo de schandaalsfeer van de voorbije weken af te sluiten", zegt Opgenhaffen. Hij ziet dit als een ideaal moment dat weleens de resetknop kan zijn die Facebook nodig heeft om serieus werk te maken van verbeteringen van het platform. 

Dinsdagmiddag (avond in België) is Zuckerberg bij een commissie van de Senaat om "de nieuwe missie van Facebook" toe te lichten. Woensdagmorgen is hij bij een commissie van het Huis van Afgevaardigden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234