Dinsdag 09/03/2021

Standpunt

Zou er ooit één kandidaat-jihadi de bomgordel afleggen door een burgerschapsverklaring?

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Bart Eeckhout is commentator bij De Morgen.

Het heeft er vast mee te maken dat hij een voetbalsupporter is. Anders valt welhaast niet te verklaren wat Kristof Calvo, Kamerfractieleider namens Groen, bezield heeft toen hij in deze krant voorstelde om elke inwoner van dit land verplicht een burgerschapsverklaring te laten ondertekenen.

Het is een voorbeeld van het soort nationale symbolenstrijd en patriottisme dat je, zeker na een lange sportzomer vol vlagvertoon, weleens met sportcompetitie associeert. Groet aan de vlag, traantjes bij het volkslied, zweren op de grondwet of de bijbel..., of nu dus een ondertekend bewijs van goed burgerschap. In tegenstelling tot Calvo worden wij niet wild van patriottische liturgie.

Het gebrek aan dergelijke nationale romantiek maakt van België een bijna unieke staat in de wereld. Een mislukte staat volgens sommigen. Toch verklaart juist dat gebrek waarom wij Belgen, ondanks grote verschillen, relatief vreedzaam met elkaar overweg kunnen. Omdat we ons niet te snel tot oorlogsrumoer laten verleiden - ondanks de koortsige retoriek van de afgelopen zomer. We moeten die patriottische bescheidenheid dan ook koesteren, niet wegwissen met opgelegde en betekenisloze rituelen.

Bart Eeckhout. Beeld Wouter Van Vooren
Bart Eeckhout.Beeld Wouter Van Vooren

Lees ook

Calvo wil burgerschapsverklaring voor iedereen: "We hebben een tweede volkslied nodig"

Het is een gevaarlijke illusie om te denken dat je maatschappelijke of culturele conflicten overbrugt met een gedeelde burgerschapsverklaring. Zo werkt het ook elders niet. Al hun Olympisch gedeelde zegetranen ten spijt, zijn de VS vandaag een angstaanjagend etnisch en sociaal verdeelde staat. Ook in Frankrijk heeft diepernstig staatsnationalisme nooit kunnen verhinderen dat de samenleving er nog meer gesegregeerd is dan de onze. Wat verwachten wij dan van zo'n vodje papier? Zou er ooit één kandidaat-jihadi de bomgordel afleggen omdat hij denkt aan de verklaring die hij op zijn achttiende ondertekend heeft?

Maar ook: zou er ooit een gekleurd migrantenkind makkelijker aan een huurhuis of een job raken met zo'n papier op zak?

De tekst die Calvo wil voorleggen moet ook als inleiding bij de grondwet komen. Die beheptheid van sommige politici met het toondichten van de grondwet is ook alweer van een riskante nutteloosheid. Een grondwet dient niet om voordrachtwedstrijden mee te winnen, wel om de grondrechten en vrijheden van elkeen te garanderen in een diverse en pluralistische samenleving.

Daarom dringend advies aan Calvo en anderen: handen af van de grondwet. Je verdedigt de grondrechten niet door de vrijheid van meningsuiting of godsdienst in te perken, zoals recent is geopperd. En je verdedigt de meerstemmigheid in een samenleving niet door haar te verdoven in een nutteloos en ineffectief want gedwongen burgerschapsideaal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234