Woensdag 30/09/2020

Zoo al 30 jaar dicht, maar aap zit er nog

Nederlandse reportagemakers ontdekten als bij toeval een aap in een dierentuin die al sinds 1985 gesloten is. De zeldzame withoofdspinaap, intussen 57 jaar oud, leeft al sinds 1959 in het Dierenpark Wassenaar. De laatste dertig jaar zit het beest in het verwilderde domein, waar het 'met grote toewijding verzorgd wordt'.

De drie jonge reportagemakers zijn zichtbaar geschrokken na hun ontdekking in de verlaten dierentuin van Wassenaar. In een van de afgesloten vertrekken op het domein, vijf kilometer buiten Den Haag, zien ze plots een withoofdspinaap. "Waarom zit daar een aap, helemaal alleen?" roepen ze uit. Ze zeggen het niet, maar je ziet de vragen door hun hoofd schieten: Wat doet dat beest daar? Wie verzorgt het dier? Wat eet het? En waarom moet het zo stiekem? "Dubbel tempo", zegt een van hen verschrikt terwijl ze zich met meer vragen dan antwoorden uit de voeten maken.

De eigenaar van het domein en de eenzame aap, Louwman Group, staat versteld bij de hele mediaheisa. Want de buurtbewoners in het kustdorpje Wassenaar zijn al jaren op de hoogte. "Er staat een eilandje met een heel mooie boom van wel 30 meter hoog", vertelt een buurtbewoner aan de regionale omroep. De man is bevriend met de eigenaars en heeft de aap met eigen ogen gezien. "Sammy is vorig jaar helaas overleden, nu leeft er nog één aap", zegt de man. "Het was een koppeltje, ze waren al 50 jaar samen. Ze hebben er fantastisch geleefd."

Beide dieren zijn decennialang "door dezelfde verzorgers met zeer grote toewijding verzorgd", zo laat Louwman Group weten. Na de sluiting van de zoo in 1985 zijn de meeste dieren naar Nederlandse en Europese dierentuinen verhuisd. Een aantal hebben zelfs de overtocht naar de Verenigde Staten gemaakt. De twee aapjes niet. Die naderden de gemiddelde leeftijd van spinapen, 33 jaar, en bleken oninteressant te zijn voor andere dierenparken. Waarop de eigenaars hebben beslist, met toelating van de autoriteiten, om de van oorsprong Braziliaanse dieren tot aan hun dood te blijven verzorgen in Wassenaar. "Ze zijn gewoon te oud om uit hun vertrouwde omgeving te halen", zegt een woordvoerder van de groep. "Ze zitten hier al sinds 1959, en een verhuis zouden ze niet overleven."

Tijgers in de badkamer

Verandering is nefast voor de dieren. Dat was ook de reden waarom een groep krakers in 2010 bakzeil haalde nadat ze hun intrek hadden genomen in het domein van 16 hectare. De twee apen konden de stress van onbekenden niet aan, liet ex-uitbater Jan Louwman toen weten. De rechter volgde en beval de krakers om het terrein te ontruimen.

Intussen staat het domein al meer dan dertig jaar leeg, even lang als de aap op het overdekte bomeneiland van achttien meter doorsnede woont. Jan Louwman heeft al die tijd een fokkerij uitgebaat met zijn vrouw Hanneke, in de buurt van het park. "Als verderzetting van de dierentuin", zegt hij aan de telefoon. "We hebben verschillende soorten gieren gefokt die in het wild zijn uitgezet." Over het oude aapje wil Louwman niets kwijt, dat laat hij liever over aan de woordvoerder.

Louwman heeft de dierenmicrobe van zijn ouders geërfd. Vader Piet was naast importeur van auto's een fervent verzamelaar van exotische vogels. In 1937 heeft hij de dierentuin in Wassenaar met eigen kapitaal geopend. De kinderen zijn tussen de dieren opgevoed, horen we Jans broer Evert op een tv-fragment uit 1985 vertellen, net na de sluiting. "We wisselden elkaar af om de tijgers te voeden, we hebben er zelfs in de badkamer gehad", zegt hij.

Het dierenpark was zo'n succes dat zelfs Hollywood-icoon Marlene Dietrich het park bezocht. De miljoenen guldens van de rijke Piet Louwman ten spijt was er niet voldoende geld om de nodige verbouwingen en aanpassingen aan de verouderde zoo te betalen. Zoon Jan kon niet anders dan de zoo te sluiten. Zelfs de 2,4 miljoen euro die de provincie en de staat hebben toegestopt, konden niet volstaan om het bloeden te stelpen.

Jan Louwman en zijn echtgenote Hanneke hebben toen zelf een paar bejaarde spinapen in huis gehaald waar evenmin plaats voor was in een andere dierentuin. Maar vier was te veel. Die twee aapjes zijn dan gewoon op hun vertrouwde plek gebleven, in de dierentuin van Wassenaar.

Het Nederlandse Voedsel- en Warenagentschap NVWA was al eens op controle geweest. Alles liep toen keurig, stelde de overheidsinstantie vast. Gisteren, na de heisa, is de NVWA weer een kijkje gaan nemen op vraag van dierenrechtenorganisatie Stichting AAP. Ook nu hebben de inspecteurs geen overtredingen vastgesteld. Stichting AAP neemt er vrede mee. "De aap zit zijn leven lang al in het dierenpark en is écht op leeftijd", echoot een zegsman de woorden van de Louwman Group. "Overplaatsing zou het dier alleen maar stress opleveren."

Intussen denkt Jan Louwman er ook over na om ook de fokkerij te sluiten. "Mijn vrouw en ik worden ook oud", zegt de man. Al valt het te bezien hoe moeilijk zij uit hun vertrouwde omgeving weg kunnen gaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234