Maandag 29/11/2021

Zonder zicht, met visie

De jury loofde haar 'erg volwassen en goed uitgewerkte reportage' en zo won Lisa Van Raemdonck (17) De Kunstbende. Ze volgde twee weken lang een blinde jongeman en liet hem zelf ook foto's maken. 'Ik was geïntrigeerd door zijn zelfstandigheid.'

"Dit is geen reportage over de man met de witte stok." Lisa Van Raemdonck wil het toch even gezegd hebben. Ze schreef zich met haar fotoproject (Bij)zonder zicht in bij de Kunstbende en werd als winnaar uitgeroepen in de categorie foto voor de manier waarop ze een blinde jongeman, Pieter-Jan, in beeld bracht. "Hij is heel zelfstandig en geëngageerd, misschien zelfs wat atypisch."

Ze kwam via via bij Pieter-Jan terecht, en volgde hem twee weken lang naar de supermarkt, zijn capoeiralessen en vrijwilligerswerk. Hij is nu 26 en werd als kind blind door een hersentumor. "Eerst wilde ik alleen een portret van hem maken, maar ik was zo geïnteresseerd door zijn zelfstandigheid."

Meesleuren

(Bij)zonder zicht is zorgvuldig opgebouwd: haar eigen beelden, foto's die ze Pieter-Jan liet maken, een visitekaartje dat hij bij zich draagt en ook een audiofragment waarin hij vertelt dat mensen vaak schrik hebben van hem. Als hij in het station iemand vraagt of hij op het juiste perron staat, dan gebeurt het regelmatig dat mensen niet antwoorden. Of, het andere uiterste, ze grijpen hem ongevraagd vast en sleuren hem mee.

Het is een volwassen en goed uitgewerkt idee, zo oordeelde een jury van fotografen, cultuurjournalisten en fotoredacteurs afgelopen weekend. Ze vonden het sterk dat hij, in een fotoreeks over iemand die blind is, eigenlijk nooit echt te zien is. Behalve een foto waar hij zijdelings opstaat, met een antenne. "Zijn gehoor, dat is zijn connectie met de wereld."

Er zijn beelden van de hulpmiddelen die hij gebruikt: een machientje dat hij aan zijn glas vastklikt en dat piept als het bijna vol is - heel belangrijk bij heet water - en een soort opnametoestel. "Daarop staan bijvoorbeeld wegbeschrijvingen."

Van Raemdonck vertelt over die keer dat ze naar het huis van Pieter-Jan ging, en de wegbeschrijving die ze kreeg. Geen adres, maar aanwijzingen: je stapt op de bus, dan ga je een brug onder, daarna is er een bocht en dan nog zoveel minuten voor je afstapt. "Dat was eigenlijk een heel goede routebeschrijving."

Antwoord?

Ook de foto's die ze Pieter-Jan zelf liet nemen, vielen in de smaak. "Ik heb geen idee hoe ik daar ben opgekomen. Maar ik vond het interessant om beelden te laten maken afgaand op geluid en ik wou tonen dat hij mooie dingen kan maken met zijn andere zintuigen, die goed ontwikkeld zijn."

Op die beelden - in zwart-wit want zo komt de compositie het mooist uit - zijn een klein vliegtuig te zien, spelende kinderen en bijna vogels, maar die waren al weggevlogen toen Pieter-Jan afdrukte. "Ik stond er zelf van versteld hoe mooi zijn beelden zijn."

Van Raemdonck zit nog in de middelbare school en volgt daar toegepaste beeldende kunsten, een vrije richting maar zonder fotografie. "Misschien interesseert het me net daarom zo." Ze kwam bij Pieter-Jan terecht via haar onderzoek voor haar eindwerk. Ze wil nog niet zeggen wat ze daarvoor wil doen, maar het gaat ook over mensen met een visuele handicap.

"Het idee ontstond op vakantie in Griekenland. Was het bij de Akropolis of het orakel van Delphi? Ik zag een blinde man mee naar boven klimmen. Het was bloedheet, maar hij ging helemaal mee tot boven. Ik weet niet waarom, maar ik ben altijd geïntrigeerd geweest door mensen met een beperking en hoe die leven."

Of (Bij)zonder zicht een antwoord gaf op haar vragen? "Zeker. En het draagt ook een boodschap in zich: er zijn echt heel veel mensen met een visuele beperking, maar ze leven een beetje afgezonderd. Ik wil aantonen dat ze ook een rijk leven kunnen leiden."

Bekijk het werk van Lisa Van Raemdonck op girlundertheroof.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234