Maandag 28/11/2022

Zonder regering geen verklaring

De regeringsverklaring van de premier is altijd iets om naar uit te kijken op de tweede dinsdag van oktober, wanneer het parlementair jaar van start gaat. Helaas, zonder regering geen regeringsverklaring. Dat is geen unicum: sinds Jean-Luc Dehaene begin jaren 90 de traditie op touw zette, begon de eerste Kamerzitting één keer eerder zonder ‘state of the union’: in het rampzalige jaar 2007.

Jammer is het wel. Vooral tijdens de regeringen-Verhofstadt I en II werd het halfrond telkens getrakteerd op een heuse onemanshow van de liberale oud-premier. Wat we dan wel mogen verwachten? ‘Een pro-formastemming en de opruiende nummertjes van een Dedecker of een Annemans’, voorspelt nestor Herman De Croo (Open Vld) laconiek.

Het spook van 2007 wakker maken is een hachelijke onderneming dezer dagen, maar volgende dinsdag kunnen we alweer niet om de vergelijking heen. Dan wordt het parlementair jaar afgetrapt in Kamer en Senaat, maar omdat er nog geen nieuwe regering is, zal dat gebeuren zonder regeringsverklaring. Dat is nochtans iets om naar uit te kijken.

Oud-premier Jean-Luc Dehaene (CD&V), de uitvinder van het fenomeen, zorgde regelmatig voor vuurwerk in het pluche en ook Guy Verhofstadt (Open Vld) kon er wat van. Zijn speeches waren vaak hoogdravend, bijwijlen zelfs een tikje giftig maar altijd bevlogen. Yves Leterme (CD&V) blonk dan weer uit in het opsommen van werven en maatregelen, met als hilarisch dieptepunt de regeringsverklaring die eerst op het internet verscheen en pas drie uur later werd voorgelezen in de Kamer (bij de start van Leterme III, eind 2009).

Het voorbeeld van drie jaar geleden leert dat een eerste Kamerzitting zonder state of the union maar een droevig schouwspel is. Geen glans en glorie voor de regerende premier, maar gortdroge formaliteiten die in sneltreinvaart worden afgehaspeld, een meerderheid die zich al als oppositie begint te gedragen en vice versa.

Lichtpunt in de duisternis: in 2007 werd de sfeer nog enigzins opgefleurd doordat er op de valreep een (eerste) nachtelijk akkoord was bereikt onder de oranje-blauwe onderhandelaars. Een akkoord omtrent asiel en migratie, ‘just in time’ beklonken om na 122 dagen de regeringsvorming van een ondergang te redden. Niet dat het achteraf goed kwam, maar dat is een ander verhaal. Als de nakende eerste Kamerzitting even inspirerend werkt als destijds, wordt het misschien nog een vruchtbare maandag.

Amok maken

Welke wending de politieke situatie ook neemt, dinsdag blijft het spreekgestoelte in de Kamer leeg. “De zitting begint met de verkiezing van de voorzitter en de leden van het bureau”, vertelt oud-Kamervoorzitter Herman De Croo (Open Vld). “Daarna worden de nog niet aangeduide en bijzondere commissies aangesteld, zoals de bijzondere commissie-Buizingen, die de dodelijke treinramp onderzoekt.”

“Tot slot zal er wel amok gemaakt worden door het Vlaams Belang of Lijst Dedecker”, maakt De Croo zich sterk. “Dat is elk jaar het geval. Gerolf Annemans (VB) of Jean-Marie Dedecker eisen vermoedelijk een debat over de wenselijkheid om donderdag een inhoudelijk debat te houden over de regeringsvorming. En er zal ook wel een rist wetsvoorstellen ingediend worden.”

Vader De Croo verkneukelt zich nu al bij de gedachte aan het “gênante moment voor N-VA” wanneer het eeuwige wetsvoorstel omtrent de splitsing van kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde door een Vlaamsgezinde partij op de agenda zal worden geplaatst. “De Vlamingen zullen de stemming van het wetsvoorstel zoals altijd wel ontvankelijk verklaren, maar de hoogdringendheid waar je donder op kunt zeggen dat het VB ze zal inroepen, wordt allicht afgewezen”, besluit de ervaren liberaal niet zonder enig leedvermaak. “Dat wordt gênant voor N-VA, want de splitsing van B-H-V is toch een van hun stokpaardjes, dat nu nog altijd niet opgelost is.”

Opvallend: de zitjes in het groene halfrond zullen voor een groot deel gevuld zijn met debutanten uit het N-VA-kamp. Dat de partij van Bart De Wever niet de eerste de beste stoethaspels naar het parlement heeft gestuurd, is al geweten - uitzonderingen niet te na gesproken. Maar hun lokale ervaring is deze zomer ook gevoelig aangescherpt met een dosis nationale kennis. Tijdens de N-VA-zomeruniversiteit en de fractiedagen werden de neofieten grondig voorbereid, dus wie een timide fractie verwacht komt allicht bedrogen uit.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234