Donderdag 13/08/2020

Orkaan Irma

Zon, zee en strand zijn er nog, nu de toeristen weer

Ravage op het strand van Orient Bay, aangericht door de orkaan Irma.Beeld ANP

Het Nederlandse deel van Sint Maarten is voor 90 procent afhankelijk van het toerisme. Maar daar is anderhalve maand na de verwoestende orkaan Irma weinig van over. "Iedereen heeft het ene na het andere filmpje met ellendige beelden gezien."

Hoe laat is het in New York? In Brussel? Of gewoon op Sint Maarten zelf? De receptie van het Sonesta Hotel blijft het antwoord schuldig. De plaatsnaambordjes hangen er nog, maar de klokken die erbij horen, zijn verdwenen. Door de orkaan Irma, of de plunderingen daarna. Zoals ook het ­toerisme verdwenen is.

Op het Nederlandse deel van het ­Caribische eiland, dat voor 90 procent van zijn economische inkomsten van het toerisme afhankelijk is, waren zo'n vierduizend hotelkamers. Het toerismebureau van Sint Maarten meldt dat er daarvan 2.800 onbruikbaar zijn. Aan de Franse kant is het niet veel anders.

Veler ogen zijn gericht op de pier bij de hoofdstad Philipsburg. Waren het de afgelopen weken, na de orkaanramp van 6 september, vrijwel enkel militaire schepen met noodhulp die er aanmeerden, begin november komt daar het eerste cruiseschip. Met misschien wel drieduizend, overwegend Amerikaanse toeristen. Zij zullen een dagje op het eiland doorbrengen.

"80 procent van de mensen die het eiland bezoeken, komt voor zon, zee en zand", zegt Paul Boetekees, de directeur van het bekende hotel Holland House aan Frontstreet in Philipsburg. "En dat hebben we allemaal nog." Maar Boetekees weet ook dat het imago van Sint Maarten geschonden is. "In 1995 heb ik hier de orkaan Luis meegemaakt. Toen had je nog geen internet, nog geen ­sociale media. Nu heeft iedereen het ene na het andere filmpje met ellendige beelden gezien."

Irma blies het dak van Holland House zo goed als weg en beschadigde 42 van de 54 kamers. Maar elke dag ziet het hotel er weer een stukje beter uit. "Zelfs de lift doet het weer." Bij het strand voor het hotel staat een stapel nog ongebruikte ligbedden, maar in de lounge gingen onlangs de flessen met bubbels open om het personeel te bedanken voor alle hulp na Irma en een peptalk te houden over de nabije toekomst.

Sociale onrust

De verwachtingen op korte termijn zijn niet al te opgewekt. Op Sint Maarten zijn in de toerismesector de eerste ontslagen al gemeld. Volgens sombere berekeningen kan de komende maanden de werkloosheid verdubbelen, van grofweg 33 naar 66 procent. Daarmee zal de sociale onrust toenemen, zeker bij de mensen op het eiland die zien dat nu de eerste aandacht uitgaat naar het herstel van de toeristische infrastructuur, terwijl hun eigen woningen nog altijd in puin liggen. Maar dan: zonder dat toerisme is er voor hen helemaal geen werk en geen geld.

Optimistisch blijven dus, al is het soms met de moed der wanhoop. "Ik denk dat we er weer bovenop komen, en sterker zullen blijken te zijn dan vóór Irma", zegt Angeline Mitchell. Zij en een collega bewaken de puinhopen van het Sonesta Hotel. De muren zijn scheefgeslagen en het plafond bij de lounge is helemaal stuk. Alleen de vleugel lijkt nog heel, die piano bij de ingang van wat ooit de Ball Room was. Maar wie zal er binnenkort weer op spelen?

"We gaan provisorisch het nieuwe seizoen in", zegt Paul Boetekees. "Voor zover het een seizoen zal zijn. Het ging enorm goed, we hadden ook veel reserveringen. Nu moeten we nadenken over nieuwe concepten. Misschien is het wel nodig om weg te gaan van het massatoerisme en meer de kant van luxevakanties op te gaan. Ook ons hotel kunnen we daar voor een deel op inrichten. Dus je kunt het ook positief zien."

Beeld ANP

Een vergelijkbaar geluid klinkt bij Wyb Meijer. Hij is de directeur van de SHTA, de koepel voor het bedrijfsleven en het toerisme, waarbij meer dan de helft van alle niet-overheidsbedrijven op Sint Maarten is aangesloten. "Als ik alle cijfers en andere data van het moment bij elkaar zet", stelt hij, "denk ik dat het tussen de anderhalf en twee jaar zal duren voordat we weer op het niveau van vóór Irma zullen zitten. Dan heb ik het dus over volledig herstel. En dat zeg ik niet alleen omdat ik een optimistisch ingesteld mens ben."

Andere deskundigen zetten de ­hersteltermijn voor het eiland op vijf jaar. Meijer echter gelooft in verdere ­wereldwijde economische groei en daarmee ook groei van de toerismesector. Zeker, de meeste toeristen voor Sint Maarten komen uit de Verenigde ­­Staten en met Irma heeft "de hele achtertuin van Amerika klappen gehad". Maar orkaanseizoenen hebben toeristen uit de VS er eerder ook niet van weerhouden naar het Caribisch gebied te blijven komen. Met een cruiseschip. Door de lucht. Of met hun eigen jacht.

Al geeft Meijer toe dat er ook dingen fout kunnen gaan. "De komende maanden zijn voor de economie cruciaal." De wederopbouw, in elk geval van die gouden rand van zon, zee en zand die om het eiland ligt, moet wel snel kunnen gaan. Er is een tekort aan, bijvoorbeeld, vrachtwagens om het puin te ruimen en dus onzichtbaar te maken. De bouwsector heeft veel materiaal nodig dat nog niet beschikbaar is. Ook moet duidelijkheid komen over de hoeveelheid geld die verzekeringsmaatschappijen gaan uitkeren.

Gevoelig punt

Wanneer dat geld komt, is onduidelijk. En daarmee komt een van de belangrijkste punten voor de korte termijn op tafel: de hulp die Nederland in principe aan Sint Maarten voor de ­wederopbouw wil geven. Het gaat om een bedrag van misschien wel 260 miljoen euro. Maar de beslissing daarover is aan het nieuwe Nederlandse kabinet. Nederland maakte eerder duidelijk niet met een 'blanco cheque' te willen komen en stelt voorwaarden wat betreft de deugdelijkheid van het openbaar bestuur en de bewaking van de grenzen.

Het is het gevoelige punt waarover op het eiland niemand on the record wil praten. De anoniem gegeven opvattingen zijn glashelder. "De situatie is volstrekt onacceptabel", zegt iemand met zeer ruime ervaring in de sector. "De politieke leiding hier stelt het geld dat zijzelf met de wederopbouw kan verdienen boven het belang van de burgers. Met alle gevolgen die dat kan hebben. Voor de werkloosheid, maar ook voor de veiligheid en de criminaliteit op het eiland. Het zijn dingen om je echt heel, heel veel zorgen over te maken. Dit moet iedereen zich aantrekken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234