Dinsdag 19/11/2019

antwerpen

Zomerpatio, de Antwerpse zomerbar "voor iedereen die aan de onderkant van de maatschappij zit"

De toog van Zomerpatio serveert - naast een goeie babbel - enkel water, frisdrank, koffie en thee. Beeld Eric de Mildt

Water, frisdrank, koffie, thee, soep en croque-monsieurs. Zomerpatio in Antwerpen is misschien niet de hipste, maar wel de bijzonderste aller zomerbars. Precies op maat gemaakt voor de mensen met verslavings- en andere problemen.

Hoe trotseer je de zoveelste stuiptrekking van deze hittegolf? Misschien wel in een strandstoel, nippend van een spritzer, glaasje wit of verfrissende IPA. Misschien stuurt wat verderop een deejay zomerse beats op je af, in de schaduw van die ecologisch zeer verantwoorde verticale tuin. Ziedaar de doorsnee hippe zomerbar in ons land, intussen mateloos populair bij iedereen die graag buiten vertoeft.

Dan is Zomerpatio aan Spoor Oost, op een steenworp van het Sportpaleis, wat anders. Al is ook hier het geheel vrolijk ingekleed. Eens de dranghekken gepasseerd, zie je vrolijke wimpels over het terrein hangen. De tafels zijn voorzien van een fleurig retrotafelkleed. Aan die tafeltjes heerst een zomerse gezelligheid. De voetbaltafel wordt druk gebruikt en een hitcompilatie – van 'Summer of '69' tot 'Kind van de Duivel' – giert door de boxen. Pas aan de toog valt op wat er zo anders is aan Zomerpatio. Op de kaart: gratis water, koffie en thee. Voor een blikje frisdrank tel je 60 cent neer. De kleine honger wordt gestild met soep of een croque-monsieur. Mojito, gin-tonic of een bolleke De Koninck? In geen velden of wegen te bespeuren.

Dat heeft te maken met het publiek waar Zomerpatio op mikt. "We zijn er voor iedereen met problemen: daklozen, mensen met verslavingsproblemen, mensen die honger hebben of eenzaam zijn. Eigenlijk iedereen die aan de onderkant van de maatschappij zit", zegt Sulliman Akajjoua van Free Clinic. Samen met stad, politie en Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) Antwerpen zet die vzw voor het derde jaar op rij die unieke zomerbar op poten. "We willen die mensen ook een vakantiegevoel geven. Op andere plekken zijn zij vaak niet welkom. Daar zijn de prijzen trouwens ook niet zo democratisch. Hier kunnen ze samenkomen met vrienden om zich te amuseren of mee te doen met de activiteiten."

Dat gebeurt allemaal zonder alcohol, althans aan de toog. Het staat iedereen vrij om eigen drank mee te brengen, ook alcohol. Dat klinkt vreemd, maar is eenvoudig te verklaren. De Zomerpatio mikt op alle Antwerpse dak- en thuislozen, maar velen onder hen worstelen met middelengebruik. Drugs en andere roesmiddelen zijn wel uit den boze op het terrein. Verder zijn de regels gestoeld op respect. Wie zich agressief toont of misdraagt, wordt voor de rest van de dag buitengezet. De dag erna is hij of zij weer welkom, na een gesprek met de mensen van Free Clinic.

Ervaringsdeskundige

Goede, heldere regels vindt Tom (42). "Mocht je hier alle alcohol verbieden, dan gaat iedereen gewoon nét buiten het terrein zijn pinten opdrinken. Dat zou niets uitmaken", zegt hij. En hij spreekt uit ervaring. Zijn jarenlange cocaïne- en heroïneverslaving bedwong hij acht jaar geleden. De fles afzweren lukt voorlopig niet. Deze hete maanden zit hij zo'n drie keer per week in Zomerpatio. Soms met een glas alcohol, nu is het een blikje Fanta. "Al heb ik vandaag al gedronken. Ik ben niet nuchter", zegt hij zonder verpinken.

"Dit is gewoon een heel leuke plek om met vrienden door te brengen", meent Tom. "Iedereen kent hier iedereen en we beschouwen elkaar als gelijken. Af en toe zijn er wel eens discussies of wordt er ruzie gemaakt, maar waar gebeurt dat niet? De sfeer is hier echt helemaal in orde. Niemand oordeelt hier over een ander, op basis van zijn verleden. Dat is op andere plekken soms anders."

"Iedereen kent hier iedereen. Niemand oordeelt over een ander, op basis van het verleden", zegt Tom (42) Beeld Eric de Mildt

Daarmee doelt hij op openbare plekken als de Groenplaats, het Sint-Jansplein of het De Coninckplein. Die pleinen hebben niet zo'n goede naam. Drugs, drank, marginaliteit en overlast zijn woorden die de buitenwereld er makkelijk opplakt, hoewel de situatie er de voorbije jaren fel is verbeterd en de overlastklachten zijn teruggevallen. Ook Tom hing jarenlang rond op het De Coninckplein, voor de politie het er "heeft opgekuist".

Zomerpatio is een oplossing om deze mensen een eigen plek te geven en de overlast te verminderen. Of zit daar misschien een addertje onder het gras?

Deze zomerbar kwam er op vraag van het Antwerpse stadsbestuur. Is het een poging om deze mensen uit het zicht te houden, weg te moffelen in de stadsrand? "Nee, absoluut niet", verzekert Tino Ruyters, directeur van Free Clinic. "De voorbije twee jaar zat Zomerpatio helemaal in het stadscentrum. Door praktische problemen moesten we een nieuwe locatie zoeken. De stad probeerde nog bij het Zuiderpershuis, maar dat is niet gelukt. We proberen allemaal zo goed mogelijk te doen voor deze mensen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234