Zaterdag 19/06/2021

ZOMERCOLUMN

Alles op het spel

Onlangs publiceerde Amnesty International een verontrustend rapport. (Dat is ook wel een beetje haar taak, maar toch.) Generation Jail: Egypt's Youth Go from Protest to Prison leert ons dat een groot deel van de demonstranten die we in 2011 toejuichten, toen zij op het Tahrir-plein hun Arabische Lente beleefden, inmiddels zonder goede reden in de gevangenis zit.

Destijds werd president Moebarak afgezet, en won Mohamed Morsi, politicus van de Moslimbroederschap, de verkiezingen. Toen Morsi dictatoriale trekken begon te vertonen, braken opnieuw grootschalige rellen uit. Abdul Fatah al-Sisi, commander-in-chief van het Egyptische leger, verzorgde vervolgens de coup die Morsi aan de zijlijn deed belanden. Al-Sisi werd minister van Defensie en, na verkiezingen in 2014, president van Egypte.

Inmiddels is Egypte een repressieve staat. In 2013 werd de Protestwet ingevoerd, die de politie in staat stelt om bij minimale verdenking met maximale (dodelijke) kracht op te treden tegen 'onruststokers'. Binnen een jaar heeft Al-Sisi meer dan veertigduizend mensen gearresteerd. Een groot deel van hen is vervolgens na showprocessen, op basis van door marteling verkregen 'bekentenissen', veroordeeld. Het gaat om internationaal erkende studentenactivisten, mensenrechtenactivisten en kinderen die T-shirts droegen met antimartelslogans. De jonge en idealistische demonstranten, die de westerse wereld destijds betoverden met hun vraag om 'brood, vrijheid en sociale rechtvaardigheid', zijn vrijwel volledig uit het debat weggenomen. Een generatie is verdwenen.

Een aantal EU-landen heeft met Al-Sisi gesproken, maar vermoedelijk niet over deze immorele wet, die in essentie wetteloosheid predikt, zolang deze van de kant van politie en leger komt. Economische belangen staan voorop, Europa wil zijn betrekkingen met het land niet onnodig onder druk zetten. Nederland is een uitzondering; officieel heet Egypte, mede dankzij zijn repressieve wetten, 'een ongemakkelijke vriend' te zijn. Zulke vrienden had ik vroeger ook. Ze scholden, sloegen en pakten mijn melk af.

Het gaat mij nog niet zozeer om de misstand zelf - ik ben realistisch genoeg om te denken dat het er op meer plaatsen ter wereld zo aan toegaat -, het gaat mij om het verborgen karakter van de misstand en de wrange constatering dat mensen die we kortgeleden beschouwden als helden nu buiten ons zicht verkommeren. De UvA-demonstranten van het afgelopen jaar - die natuurlijk een minder urgente strijd te strijden hadden - vroegen na hun bezettingsacties om studiepunten, omdat ze door alle commotie niet in staat waren geweest gewoon te studeren. We willen best in actie komen, maar zonder de nadelen hiervan te ondervinden. De nadelen besteden we liever uit. Misschien kan een bedrijf in deze behoefte voorzien. Dan zou ik maandelijks een bedrag overmaken om mensen uit andere werelddelen te laten strijden voor onze idealen, een beetje zoals de sponsorlopen van vroeger. Vervolgens krijg ik een oorkonde. En dan begint het genieten: eindeloos staren naar dat papier, het bewijs dat ik wel degelijk, ooit, alles op het spel heb gezet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234