Vrijdag 03/02/2023

Zomerboeken

Kathy Lindekens

Met zijn allen op vakantie. Ma en pa kiezen uitgebreid uit allerlei folders tot ze hun favoriete plekje gevonden hebben. Zij willen de zon. Niet de zon thuis, maar een die veel mooier en warmer is. En de kinderen, die gaan lekker mee. Maar vinden zij dit altijd wel zo leuk? Roosje alvast niet. "Elk jaar hoopt Roosje dat er geen vakantie meer komt. Ze wil liever thuisblijven. Maar er wordt haar niets gevraagd." Roosje is een populair hoofdfiguurtje in de verhalen van Imme Dros. In Het grote avonturenboek van Roosje werden beroemde verhalen als Roosje kan veters en Roosje wil dokter nu gebundeld. Een van die verhalen gaat over een verre reis naar een blauwe zee en een geel strand. Mama vindt alles even prachtig. Roosje vindt de zee in het echt gewoon grijs, op het strand liggen meer peuken dan schelpjes en van hotels moet Roosje niets hebben: "Je mag er niet morsen van mama. Niet je bord niet leegeten van papa. Niet praten en niet bewegen van mensen in de kamer naast de kamer." Imme Dros slaagt er telkens in herkenbare situaties vanuit het standpunt van het kleine meisje te bekijken. Het lijkt wel alsof je voor een grote spiegel staat. Roosje heeft een vriendje, Bart, die altijd in de winter op reis moet. "Zijn ouders willen bergen sneeuw. Ouders hebben altijd wel wat." Gelukkig begrijpt Bart haar wel, en krijgt ze onderweg in het vliegtuig een pakje mee: zijn rode skitasje, voor op het strand.

Mooi is ook het zomerverhaal over het tuintje in de tuin, waar Roosje zelf mag planten. Ze mag zelf pakjes zaad kiezen in de winkel en zaaien, mesten, harken en gieten. Het duurt wel lang voor haar bloemen uitkomen. Papa gaat er zich mee bemoeien: "Heb je dit ook wel gedaan? Heb je dat ook wel gedaan?" Hij spit een hoekje om en vindt een zakje zaad, vies van het gieten. "Dichte zakjes. Moet dat dan niet?" En doet papa ongeveer het ergste wat papa's in zo'n geval kunnen doen: "Papa lacht. De hele wereld lacht. Roosje kan wel huilen." Het grote avonturenboek van Roosje is een heuse aanrader voor oudere kleuters en eerste lezertjes, niet alleen door de spitse teksten van Imme Dros, maar ook door de bijzondere prenten van Harrie Geelen.

Hugo Van Look, een graficus uit Oostende, vond zijn inspiratie vlakbij, op het strand, en tekende voor kinderen twee grote platen van twee meter lang bij elkaar. Opgevouwen is het een groot kijkboek geworden met allerlei grappige details: Aan zee. Wie op een drukke zomerdag al eens heeft zitten kijken naar de wriemelende massa mensen op het strand, kan zich al heel wat voorstellen bij de situaties die hier zijn afgebeeld. Van aerobic dansende dames tot snurkende heren, van smeltende ijsjes tot lekkende matrassen, je vindt het allemaal, als je maar lang genoeg zoekt. De prenten zijn niet zo enerverend als in het zoekboek Waar is Willie, maar het idee stemt overeen: de kleuters moeten op zoek naar het meisje Marie. Zij krijgen een hint onderaan elke pagina, een zinnetje dat commentaar geeft op het verblijf van Marie en dat aangeeft waar zij mee bezig is. Vanaf het strand komt Marie vanzelf in het circus terecht, en als ze vertrekt aan het station van Oostende wandelt zij door tot op de pier. Een boek om mee te nemen naar het strand, maar elkaar écht observeren is daar natuurlijk nog leuker.

Lottie gaat picknicken gaat over een witte scharrelkip die in een huisje aan zee woont. Op een dag krijgt ze van haar tante een pakje met daarin een zomergeschenk: een rode badhanddoek met witte stippen. Die kan ze goed gebruiken voor de picknick met haar vriend haan. Ze gaat bijzonder inventief om met de handdoek. Hij doet dienst als tapijtje omdat het zand te heet onder haar pootjes is, of als zeil in de boot van Herbie, wanneer de motor uitvalt. Op het eiland waar ze gaan picknicken redt Lottie met haar handdoek zelfs het trouwfeest van een muizenmeisje, wiens sluier is gaan vliegen. Tevreden na haar dagje uit schrijft het kippetje aan het eind van het boek een bedankbrief aan haar lieve tante Mattie. De New Yorkse illustratrice Petra Mathers wordt over de plas in één adem genoemd met meesters als William Steig. Zij ontving in'95 de Amerikaanse zilveren medaille voor illustratoren. Zij kreeg drie jaar na elkaar The Parent's Choice Award en stond drie keer in de jaarlijks door de New York Times gepubliceerde lijst van de tien best geïllustreerde kinderboeken. Haar postmoderne kip Lottie zal ook bij ons heel wat kleuters (en ouders) bekoren.

Onder water, boven water van Annemarie van Haeringen is een fabel over een spin en een waterschildpad. Spin, die verrukkelijk gekookt heeft en alles in zijn eentje wil opeten, krijgt onverwacht bezoek van Schildpad, die een glaasje water vraagt. Hij nodigt schildpad uit om mee aan tafel te gaan, maar stuurt hem wel eerst tot twee keer toe weg om zich te wassen. Wanneer schildpad eindelijk de derde keer aankomt bij spin zijn er alleen nog wat kruimeltjes over. De volgende dag gaat spin naar de markt om eten te kopen. Hij merkt echter dat hij geen geld bij zich heeft. Nu is het de beurt aan schildpad om hem uit te nodigen voor de maaltijd, diep in het water van de baai. Omdat spinnen niet kunnen zinken doet spin een dikke jas vol stenen aan. Onbeleefd, vindt schildpad. Wie zit er nu met een jas aan tafel? Moraal van het verhaal: "Ja, spin: wie slechts kruimels zaait, zal geen taarten oogsten!" Annemarie van Haeringen heeft een heel eigen stijl ontwikkeld. Haar iele figuren worden getekend met ogenschijnlijk slordige lijntjes en ingekleurd met een aquareltoets. Zij neemt het niet zo nauw met lijnen en kleuren - de waterverf loopt soms uit - maar precies daardoor komen haar dieren in een eigen universum terecht. Zowel de spin en de schildpad als de aap en de eekhoorn in vorige boeken trachten wat orde te scheppen in een ondeugende speelse wereld.

Voor kinderen die in de buurt van een vijver of sloot wonen is de vakantie een uitgelezen tijd om waterbeestjes te observeren. Het natuurboek Salamanders, snoeken en andere slootbewoners kan hierbij een prima hulp zijn. De auteurs, Frans Buissink en Ewoud de Groot, leggen op een prettige manier uit hoe je met behulp van een grote glazen bokaal en een schepnet een stukje wildernis in het water kunt bekijken: "De een roeit met zijn pootjes, de ander zwabbert met zijn staart en weer een ander tjoept steeds op en neer." In 15 hoofdstukjes met veel prenten danst de wondere wereld voorbij van schoonmakers en opruimers, schaatsenrijders en andere rovers, glibbers met of zonder huis en gevechtshelikopters boven de sloot. In 'Punt, komma, kikkervisjes' wordt uitgelegd wat je wel en niet met kikkerdril mag doen, want kikkers en salamanders zijn beschermde dieren. Behalve voor de vele vissen en andere beestjes is er ook aandacht voor de waterflora. En duidelijker kan het niet: "Probeer erachter te komen wat ze doen in jouw sloot en waar ze van leven. Daarna laat je ze natuurlijk weer los."

Voor tuiniers in spe is onlangs een tuingids verschenen, Kijk, het groeit. Het is een groot kijkboek, ongeveer volgens het principe dat de Britse uitgeverij Dorling Kindersley al jaren met succes toepast: mooie foto's van bezige kinderen en stap-voor-stap tekeningen illustreren de tekst. De tuiniertips worden op deze manier heel aanschouwelijk. Hoe moet je zaaien (om te voorkomen dat volle zakjes de grond ingaan), wat bedoelt men met uitplanten, hoe trek je onkruid uit en hoe oogst je zelfgezaaide groenten? Kleine tuiniers leren ook welke beestjes hun vrienden zijn en hoe ze de schadelijke exemplaren op een biologische manier kunnen verwijderen. Maar ook voor kinderen die in een appartement wonen bevat dit boek heel wat plantgenot. Zij kunnen aan de slag met potplanten en leren onder meer hoe je van een stevige kamerplant stekjes neemt. Bovenop al deze tips komt nog wat wijze raad van een vogelverschrikker, die de werkzaamheden van nabij volgt. Als de zon nu ook nog begint te schijnen, wordt het voor de thuisblijvers één groen feest.

Imme Dros en Harrie Geelen, Het groot avonturenboek van Roosje, Van Holkema & Warendorf. Hugo van Look, Aan zee, Clavis. Petra Mathers, Lottie gaat picknicken, Van Goor. Annemarie van Haeringen, Onder water, boven water, Leopold. Frans Buissink en Ewoud De Groot, Salamanders, snoeken en andere slootbewoners, Schuyt & Co. Ivan Bulloch en Diane James, Kijk, het groeit, Casterman.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234