Vrijdag 18/10/2019

'Zogenaamde vernieuwing verveelt mij'

NIEUWE PLAAT. Met een sterke tweede cd - The Long Answer Is No, vanaf vandaag verkrijgbaar - is Douglas Firs klaar voor een groter publiek. Frontman Gertjan Van Hellemont gidst ons langs de plekken achter de songs. Van San Francisco tot de Brugse Poort.

San Francisco (VS), mei 2013

Het is de duurste gitaar die hij ooit heeft gekocht. Een Gibson J-50, bouwjaar 1968. Zachtjes vallen moment en plaats samen, zoals het zelden gebeurt.

"Eindelijk", denkt hij. "Ik ben er."

Gertjan Van Hellemont staat in een gitaarwinkel in San Francisco en voelt de opwinding tussen zijn vingers knarsen. Uit welke boom zou het hout van zijn nieuwe gitaar gesneden zijn?

Al jaren zat Amerika in zijn hoofd. Hij dagdroomde, zag zichzelf uren aan een stuk door een onbeweeglijk landschap rijden.

Al jaren luisterde hij naar Amerika. Bob Dylan, Gram Parsons, Ryan Adams: op Shimmer & Glow, de debuutplaat van zijn groep Douglas Firs, kon hij zijn muzikale invloeden moeilijk verstoppen. Al jaren zei hij tegen iedereen die het wilde horen: "Ooit wil ik in Amerika geraken."

Nu Van Hellemont met Bram, Cleo en Jan aan de rand van het Mirror Lake zit, een postkaartmeer nabij Portland, zingt hij songs uit de Anthology of American Folk Music. Folkmuziek uit de jaren twintig en dertig, samengesteld door Harry Smith en van grote invloed op Bob Dylan, die de liedjesverzameling in zijn kronieken als "gids naar een ander werkelijkheidsbesef" omschrijft.

De gitaar die hij in San Francisco heeft gekocht, draagt Van Hellemont wekenlang rond de nek. Het is zijn talisman. "Gewoon met drie gelijkgestemde zielen rondwandelen, zingen, gitaar spelen: perfect eigenlijk."

Bijna twee jaar na de samenzang aan het postkaartmeer zal The Long Answer Is No verschijnen, de tweede plaat van Douglas Firs. Op de hoes zal een ets staan, gemaakt door de Britse kunstenaar Jon Mackay. De ets zal een houten pier tonen, als een dolk in het kolkende water geduwd.

De ets is er een van Mirror Lake.

Terug naar mei 2013. Tussen Seattle en Vancouver ziet Van Hellemont een zwerm Amerikaanse zeearends. De vleugelwijdte, de witte kop, de gele bek: hij vergeet het nooit. Zou hìj ooit zo hoog vliegen?

Twee weken later zit hij op een vliegtuig tussen Montreal en Brussel. Stilletjes denkt hij aan de Gibson in de laadruimte. Songs wil hij erop schrijven. Traditionele songs. Bob, Gram en Ryan wil hij zijn, voorgoed en liefst meteen.

Gent, juli 2013

Het is zomer en in Gent heeft een jongen heimwee. "De natuur, de vrijheid, de zes weken zonder internet. Ik verlangde er enorm naar terug." Van Hellemont neemt pen en papier, Gibson J-50 en tijd. Hij schrijft vier songs. Tekst en muziek vloeien er zo uit. De noodzaak is groot. Het resultaat: 'Through Watery Eyes', 'All the Same Difference', 'The Long Answer Is No', 'When the Day Is Over'.

Alsof het allemaal nog niet erg genoeg is, koopt iemand die Van Hellemont nauw aan het hart ligt een huis in Ledeberg. Hij schrikt en schrijft een song. Dat is wat troubadours doen: schrikken en songs schrijven. Het resultaat: 'Don't Buy the House'.

"Maybe you and me were not ever as good as it seemed / But don't buy the house honey / that's my advice."

Een week later volgt 'That Kind of Thing'. "Driving home I said let's go to France instead of home / you said you'd follow me wherever I would like to go."

Het hoofd van de troubadour is een sneeuwglobe: even schudden en de vlokken dwarrelen in het rond.

Borgosesia (Italië), oktober 2013

De broer van Gertjan Van Hellemont heet Sem Van Hellemont. Hij was jarenlang programmamaker bij Woestijnvis en werkt tegenwoordig bij Alaska TV. Bij Douglas Firs is hij pianist.

Een vriend van Sem is Paul Baeten-Gronda. De schrijver (Nemen wij dan samen afscheid van de liefde, Kentucky, mijn land, Onder vrienden, Straus Park) heeft een huis in Borgosesia, Noord-Italië. Hij woont er samen met zijn vrouw Francesca.

In Varallo, een dorp tien kilometer ten noorden van Borgosesia, ligt op een rots een basiliek: de Sacro Monte di Varallo. Wanneer Van Hellemont op een mistige middag in oktober de rots beklimt, op een bankje tot rust komt en naar het dorp beneden kijkt, neemt hij er zijn schrijfboek bij. Hij heeft het boek altijd op zak, want hij weet: inspiratie krijg je op de gekste plekken. Ook op een bankje op een rots, de Alpen voor je neus.

"There is a fog around the mountain", schrijft hij in het boek. "Where the sun comes shining through."

Op de terugweg wandelt Van Hellemont nog even langs de oever van de Sesia, een rivier met helblauw water. Zoals beloofd is hij voor het avondeten terug in Borgosesia.

"En", vraagt Paul Baeten-Gronda. "Wat heb je vandaag uitgespookt?"

"Ik heb op een bankje gezeten en daarna nog een stukje langs het water gewandeld", zegt Van Hellemont. "En ik heb er een liedje over geschreven."

Het resultaat: 'Your Only Friend'.

Le Morvan (Frankrijk), oktober 2013

"Een paar weken na mijn reis naar Italië had ik opnieuw fel het gevoel dat ik weg moest. Via internet heb ik een boerderij in een bos in Bourgondië gehuurd, voor een week. Ik heb mijn gitaar en mijn versterker in de auto gestopt en ben naar Frankrijk vertrokken. Autostrade, een paar uur gewone weg, en dan nog zes kilometer op een klein bospad. Misschien toch iets te eenzaam en te afgelegen, achteraf bekeken. Ik had er geen gsm-bereik en ook geen internet. Na drie dagen werd ik onrustig. Gelukkig had ik films mee en East of Eden van John Steinbeck. Dat boek heeft me geïnspireerd voor 'That Kind of Thing'. Op die boerderij heb ik ook 'The Long Answer Is No' geschreven.

"Ik ging er vaak wandelen. Op een dag was ik aan een wandeling rond het Lac des Settons begonnen, om 4 uur in de namiddag. Ik had op voorhand niet opgezocht hoe lang die wandeling zou duren. Het werd donker en plots kwam ik een bord tegen waaruit bleek dat ik nog maar halfweg was. Ik was aan een wandeling van twintig kilometer bezig. Even raakte ik in paniek, maar toen ik aan de auto kwam, had ik wel 'Can You Tell Her I Said Hi' klaar. Tijdens het wandelen dacht ik aan een raar meisjespersonage dat het gezelliger vindt om 's nachts rond een meer te verdwalen dan overdag. En omdat zij dat cool vond, vond ik dat natuurlijk ook."

Brussel, Duitsland en Italië, maart 2014

Gertjan Van Hellemont is halftijds in dienst van de VRT. Geluidstechnicus. Tussendoor maakt hij muziek of gaat hij op tournee. In het voorjaar van 2014 trekt hij eerst door Duitsland, als frontman van Douglas Firs, en daarna door Italië als gitarist van The Bony King of Nowhere.

Hoe meer Van Hellemont erover nadenkt, hoe beter hij de titel voor zijn nieuwe plaat vindt: The Long Answer Is No. Beetje cryptisch, beetje romantisch, ja, helemaal goed.

Mechelen, juni 2014

De zanger roept zijn groep bijeen. Alle songs voor The Long Answer Is No zijn klaar, de opnames kunnen beginnen. In Motormusic in Mechelen zit Jasper Maekelberg aan de knoppen.

Een lach verschijnt op Van Hellemonts gezicht. Hier draait het allemaal om: samen spelen, samen mooie liedjes maken.

De lat ligt hoog. "Ik wou uit de studio komen met volledig afgewerkte nummers. Ik wilde niet, zoals bij de eerste plaat, achteraf nog moeten schaven en aanpassen. Daarvan zou ik onrustig zijn geworden. Door die aanpak is deze plaat dus een momentopname, een versie van steeds evoluerende nummers. Meer niet."

Mondharmonicawonder Steven De bruyn komt langs. Toetsenist David Poltrock (De Mens, Hooverphonic) en violiste Patricia Vanneste van Balthazar, de groep waarbij ook Simon Casier en Christophe Claeys spelen, bassist en drummer van Douglas Firs. Backing vocals komen van Bram Vanparys en Cleo Janse van The Bony King of Nowhere.

Chicago (VS), juli 2014

Samen met broer Sem trekt Gertjan Van Hellemont naar het derde en laatste meer uit dit verhaal: Lake Michigan, in het noordoosten van de VS. In The Wilco Loft in Chicago krijgt The Long Answer Is No de best mogelijke mixing. Op vintage materiaal, door Fred Kevorkian en Tom Schick: vakmannen die eerder aan platen van Wilco, The National en Mavis Staples sleutelden.

Van Hellemont voelt dat de Amerikaanse manier van werken hem steeds meer bevalt. "Ze hakken gemakkelijk knopen door. Op een bepaald moment wou ik sommige pianostukken bijvoorbeeld wat zachter zetten. Tom Schick schrapte ze gewoon. 'Als je ze zachter kunt zetten, kun je ook zonder', zei hij. Ik heb veel van hem opgestoken."

Als tieners op schoolreis doorkruisen de broers de stad. Ze bemachtigen kaartjes voor concerten van Ben Kweller en Caitlin Rose. Kijken in Schubas Tavern naar België-Argentinië. Wandelen langs het meer.

Op de onderarm van een dienster in Schubas Tavern zien ze een tekening die verbaast. "Dat meisje had een Douglasspar op haar arm laten tatoeëren. Ongelooflijk. Sem wou dat ook, maar hij heeft het uiteindelijk niet gedurfd. Het is een mietje."

Gent, januari 2015

In zijn huis in de Brugse Poort vertelt Gertjan Van Hellemont over The Long Answer Is No, de tweede plaat van Douglas Firs. Hij zegt dat hij superblij is met het eindresultaat. "Ik vind ze coherenter dan mijn eerste plaat. De nummers sluiten beter bij elkaar aan en de opnames hebben we veel meer als band beleefd dan bij Shimmer & Glow."

Vernieuwend is The Long Answer Is No niet. Douglas Firs speelt muziek zoals Bob, Gram en Ryan al jaren muziek spelen.

"De nieuwe plaat klinkt als een logisch vervolg op de eerste", zeg ik. In het muziekkot van Van Hellemont zie ik platen van Admiral Freebee, Neil Young en Little Feat.

"Als ik naar zogenaamd vernieuwende groepen ga kijken, ben ik meestal snel verveeld", zegt Van Hellemont. "Ik wil gewoon liedjes schrijven en die met andere muzikanten zo mooi mogelijk voor een publiek brengen. Een heel ouderwets idee eigenlijk."

"Ambachtelijk bijna."

"Wat niet wil zeggen dat wij geen avonturen beleven of nieuwe dingen uitproberen. Maar hip kan je onze muziek inderdaad moeilijk noemen. We gebruiken geen synthesizers en onze snare is gewoon een trommel, geen sample."

"Houdt dat de doorbraak tegen?"

"Misschien wel. Al merk ik nu toch dat de tickets voor onze releaseconcerten beter verkopen dan bij de eerste plaat. We hebben een goede basis, maar het klopt dat de echte doorbraak nog moet komen. Ons bereik kan nog veel breder. Daar ben ik van overtuigd."

The Long Answer Is No verschijnt vandaag via Excelsior Recordings. Live in de Minardschouwburg (Gent) op 10/2, AB (Brussel) op 11/2, De Grote Post (Oostende) op 13/2. Daarna op tournee. www.douglasfirs.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234