Woensdag 12/05/2021

Zoektocht van nieuwbakken excellentie

Raymond van het Groenewoud is een man van vele biotopen. Hij roert zich niet alleen op bals en rockfestivals, maar doet bij tijd en wijle ook graag een theater aan. Zoals het een echte rock'n'roll-politicus betaamt, verwisselt hij bovendien regelmatig van portefeuille. Nadat hij in de voorbije jaren al de kabinetten van Ruimtelijke Ordening en Landsverdediging heeft beheerd, ontpopt hij zich nu voor het eerst als Minister van Cultuur. Tenminste: zo heet zijn nieuwste theaterprogramma, dat woensdag in het Cultureel Centrum van Strombeek-Bever zijn avant-première beleefde.

Het eerste wat opvalt is dat Raymond dit keer voor een andere muzikale aanpak heeft gekozen. Uit de groep waar hij zich twee jaar geleden mee omringde, heeft hij enkel saxofonist Bertus Borgers overgehouden. Voor het overige legt hij zijn lot in de handen van een klassiek geschoold strijkkwartet, onder leiding van Marc Steylaerts, waarmee hij al vaker op het podium stond. De ene helft van de set, die onderbroken wordt door een pauze, staat in het teken van gloednieuw materiaal. De andere bestaat uit hits en obscure parels uit het verleden, die vrijwel allemaal in een nieuwe verpakking zijn gestopt. 'Ik wil de grootste zijn' wordt bijvoorbeeld van een speelse Haydn-intro voorzien en het halfgefluisterde 'Mijnheer de postbode' (uit 1973!) klinkt nu verstilder dan ooit. Van het Groenewoud bewijst hiermee niet alleen dat die prille composities zo goed als onverslijtbaar zijn, hij blijft er ook in slagen ze systematisch nieuw leven in te blazen. En in dat opzicht is hij een grotere artiest dan, pakweg, John Cale, een man die zich nog zelden op glad ijs durft te begeven.

Behalve de verhouding tussen oud en nieuw, zijn ook humor en ernst, uitbundigheid en introspectie in De Minister van Cultuur prima gedoseerd. De zanger maakt nu eens een schalkse, dan weer een verlegen indruk. Maar zelfs als hij het over ernstige dingen heeft, zorgen zijn relativerende kwinkslagen ervoor dat er uit de zaal regelmatig lachsalvo's opstijgen.

"Welkom bij onze zoektocht", meldde de nieuwbakken excellentie, waarna hij een kersverse akoestische song inzette. Maar een slechte klank, vooral van de gitaar, stond de beloofde exploratie aanvankelijk wat in de weg. Tijdens 'Ik ben God niet' liepen stem en de strijkers elkaar nog voor de voeten; vanaf 'Gelukkig zijn' kwam de combinatie wél uit de verf en werd er uitermate creatief met de arrangementen omgesprongen.

Zoals bekend is Van het Groenewoud een doorgewinterde entertainer, met het vermogen spits te reageren op onverwachte situaties, maar hij blijft ook een expressieve zanger en een begenadigde muzikant. Dat soepele, tussen ragtime en boogie woogie zwalkende pianospel in 'Ik ben alleen'! Die hilarische stemmetjes in 'Lieve Sonja'! In 'Vrouwen' ("een bevolkingsgroep die men kan herkennen aan haar fysionomie"), een ode waar feministen weinig boodschap aan zullen hebben, scoort Raymond bij het publiek met zinsneden als: "Vrouwen: het is me wat / Van voren de borsten / Van acht'ren het gat". In 'Je veux de l'amour' brengen de violen (melo)dramatische accenten aan, elders komen ze uitermate frivool uit de hoek. Maar dat treft: een Van het Groenewoud-song bestaat doorgaans uit veel verschillende muziekjes.

In de nieuwe nummers figureren weer behoorlijk wat types waar de zanger een gloeiende hekel aan heeft: betweters; roddelaars; hypocrieten; afgunstige lieden die anderen het licht in de ogen niet gunnen. Een discipline waar Raymond, naar het voorbeeld van Dylans 'Positively 4th Street', steeds beter in wordt is het haatlied. En met het ironisch getitelde 'Tango Amoroso' voegt hij dezer dagen weer een prachtig voorbeeld toe aan een uitdijende reeks. Het luchtige 'Foei, foei, foei', met naar het einde toe een opgemerkt solospotje van cellist Karel Steylaerts, gaat dan weer over de vragen die bij je opkomen als je wakker wordt met een kater en er volstrekt geen idee meer van hebt waaraan je het gezelschap van het beest te danken hebt gehad. Maar het bedachtzame 'In mijn hoofd', dat Raymond onlangs nog samen met Jan De Wilde ten gehore bracht tijdens het televisieprogramma Dood doet leven, zal de tand des tijds wellicht iets beter doorstaan.

Niet dat het De Minister van Cultuur aan hoogtepunten ontbrak: het al twaalf jaar oude, maar nog altijd even radeloze 'Wachten op de wagen in de nacht' bleef goed voor koude rillingen. 'Lied van de zee', een nummer, zo weten we uit welingelichte bron, waar Raymond van het Groenewoud erg trots op is, was zo aangrijpend dat de toeschouwers haast vergaten te applaudisseren. 'Winkelstraat', onlangs verschenen op de verzamelaar Liefde voor muziek, was superieure huisvrouwenblues. Maar nog spannender klonk de nieuwe song die, naar ik vermoed, 'Eindelijk vrij' heet. Terwijl de muzikanten op het podium zich overgaven aan lyrische stemmingen, fungeerde een mechanische technobeat hier als stoorzender. Verre van opkikkerend, wél prachtig.

Visueel werd alles vrij sober gehouden. Wel nam saxofonist Bertus Borgers, occasioneel ook bedrijvig op piano, harmonica en percussie, zo vaak onverwachte posities in, dat hij, al of niet gewild, uitgroeide tot het opvallendste personage in het scènebeeld. Na een soulvol vertolkte vertaling van Otis Reddings 'Try a Little Tenderness' zat de avond erop. Bij wijze van bis werd op de valreep nog één fles Raymond Grand Cru ('Omdat ik van je hou') ontkurkt en in de zaal zag men dat het goed was. Zodat Raymond van het Groenewoud nu ook als Minister van Cultuur zijn slag heeft thuisgehaald. Zelfs Luc Martens kan daar een punt aan zuigen.

Dirk Steenhaut

Eerstvolgende concerten in Tielt (16-1), Bornem (22 en 23-1), Heusden Zolder (24-1), Mechelen (28 en 29-1), Peer (6-2), Hasselt (9-2), Antwerpen (10 en 11-2), Torhout (14-2), Lier (20-2), Aalst (26-2), Ternat (27-2) en Dilbeek (28-2).

De 'minister van Cultuur' legt zijn lot in de handen van een klassiek geschoold strijkkwartet

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234