Woensdag 16/10/2019

Natuurramp

Zoektocht naar overlevenden dambreuk in Brazilië gestaakt: tweede dam dreigt te bezwijken

De dambreuk veroorzaakte een modderstroom in het stadje Brumadinho in Minas Gerais. Beeld EPA

De Braziliaanse autoriteiten vrezen voor een nieuwe dambreuk bij een ijzermijn in de deelstaat Minas Gerais, waar dit weekend honderden mensen werden bedolven onder een modderstroom nadat een dam het had begeven. Tienduizenden inwoners werden opgeroepen naar hoger gelegen gebieden te gaan, omdat een tweede dam op doorbreken zou staan.

Volgens de autoriteiten zijn inmiddels 37 lichamen geborgen, maar er worden nog ruim 300 mensen vermist.

De dam rond een bekken met vervuild afval van de mijn begaf het vrijdag rond 13 uur ’s middags, waarna een kolkende stroom van modder zich een weg baande door de lager gelegen wijk waar veel werknemers van het bedrijf woonden. De vloedgolf sleepte alles met zich mee: boerderijtjes, huizen en auto’s. Alles werd bedekt door een dikke laag modder die volgens de autoriteiten vervuild is met allerlei chemicaliën die bij de ijzerwinning worden gebruikt.

Het leger heeft 1.000 militairen naar het gebied gestuurd om te helpen bij het reddingswerk. Daarnaast heeft de Braziliaanse regering de hulp ingeroepen van Israëlische reddingswerkers met speciale apparatuur, maar er is weinig hoop dat er nog veel overlevenden gevonden zullen worden onder de dikke laag giftig slib. Zaterdag wisten helikopters nog tientallen mensen te redden die in de modder vast waren komen te zitten.

Honderden wanhopige familieleden zaten dit weekend te wachten op nieuws over hun vermiste verwanten. Maar volgens gouverneur Romeu Zema van Minas Gerais is er weinig kans dat mensen die bedolven raakten nog in leven zijn. “Waarschijnlijk zullen we alleen nog maar lichamen bergen”, zei hij.

“Er waren hier altijd mensen en huizen. Ik ben helemaal van de kaart door deze tragedie”, zei Rosilene Aganetti (57) tegen het persbureau AFP, terwijl ze over een zee van modder uitkeek. “Verscheidene vrienden van mij die in de kantine van Vale zaten worden vermist.”

Boete en schadeclaims

President Jair Bolsonaro bracht zaterdag meteen een bezoek aan het rampgebied. Na een helikoptervlucht over het gebied zei hij geschokt te zijn door de omvang van de ramp. Het is de eerste grote ramp waarmee Bolsonaro wordt geconfronteerd sinds hij eerder deze maand aantrad als president. Bolsonaro beloofde dat de autoriteiten een diepgaand onderzoek naar de ramp zullen instellen.

Het Braziliaanse milieuagentschap heeft het bedrijf Vale alvast een boete van 59 miljoen euro opgelegd wegens de dambreuk. Ook is een groot deel van de tegoeden van de mijnmaatschappij bevroren om de kosten te dekken van de gigantische schoonmaakoperatie die de deelstaat te wachten staat. Daarnaast zal het bedrijf ongetwijfeld een regen van schadeclaims over zich heen krijgen. Op de beurs in New York kelderde de koers van Vale vrijdag al met acht procent.

In 2015 was het bedrijf ook al betrokken bij een dambreuk in de staat Minas Gerais. Bij de ‘tragedie van Mariana’ kwamen na een dambreuk 19 mensen om het leven. Het giftige slib, bij elkaar ruim 20.000 zwembaden vol, besmette de rivier Rio Doce over een lengte van 650 kilometer. Uiteindelijk moesten Vale en mede-eigenaar BHP Billiton 1,5 miljard euro schadevergoeding aan de overheid betalen.

Ook ditmaal zijn rivieren in de omgeving over een grote vervuild geraakt. Het is nog onduidelijk wat de oorzaak van het instorten van de 42 jaar oude dam was. Volgens het bedrijf heeft een Duitse firma de dam vorig jaar september nog geïnspecteerd en kwam die tot de conclusie dat deze veilig was. Maar volgens de Braziliaanse media waren er wel degelijk twijfels over de 66 meter hoge dam, toen de vergunning voor de mijn eind vorig jaar moest worden verlengd.

Greenpeace zei dat de dambreuk laat zien dat de mijnbedrijven niets hebben geleerd van eerdere incidenten. “Het zijn geen ongelukken, maar milieumisdrijven die moeten worden onderzocht en bestraft”, aldus de milieuorganisatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234