Vrijdag 04/12/2020

Zoekende mannen in beeld

Mikel en Narwal zijn twee nieuwe grafische romans waarin strijd wordt gevoerd om het behoud van de mannelijke identiteit.

Mikel speelt zich af in Pamplona, waar lijfwacht Miquel publieke figuren moet beschermen tegen aanslagen van de Baskische afscheidingsbeweging ETA.

Miquel is geen macho, maar een jonge schrijver in spe die met zijn vrouw en twee kindjes aan de Costa Blanca woonde en vanwege geldgebrek naar het regenachtige noorden van Spanje is getrokken. Bovendien wilde hij weleens iets meemaken, inspiratie opdoen voor zijn roman.

'Be careful what you wish for', zeggen ze dan. De romanticus uit het zuiden wordt hardhandig geconfronteerd met de prozaïsche werkelijkheid: hij wordt bewaker van een bejaarde burgemeester die vooral lange, lange uren in de kroeg zit, en Miquel mag buiten wachten, zijn pistool bij de hand. Voor de Basken, die zijn naam verbasteren tot Mikel, is hij nu een txakurra, een hond. Maar erger is dat hij vanwege zijn absurde arbeidstijden vrouw en kinderen nooit meer ziet, en dan hebben we het nog niet eens over het weer: eeuwige regen.

Mikel is geschreven door de Spanjaard Mark Bellido, die zelf vier jaar als lijfwacht in Baskenland heeft gewerkt. Dat je nooit in je auto stapt zonder te hebben gecheckt of er een bom onder zit, weet hij uit eigen ervaring.

De 374 bladzijden van deze grafische roman zijn met sfeervol kleurpotlood getekend door Judith Vanistendael, die eerder al indruk maakte met De maagd en de neger en Toen David zijn stem verloor, over gemengde relaties en over terminale ziekte. Ze schuwt, kortom, de zware onderwerpen niet.

Aan het slot van Mikel, als de 'hond' zijn zwartste uren beleeft en besluit dan eindelijk het boek te gaan schrijven, lezen we: 'Angst is overal, als motregen, zo fijn dat je hem niet meer voelt. Je raakt doorweekt, als een spons, tot je angst ademt... angst die alles beschimmelt.'

Vanistendael is een Brusselse, die niet alleen de grijze motregen van dichtbij kent, maar inmiddels ook de dagelijkse dreiging van terrorisme. Die dreiging weet ze overtuigend te verbeelden.

Freudiaanse symboliek

En dan is er Narwal van Wide Vercnocke, ook Brusselaar, die al eerder opviel met de poëtische beeldverhalen Mijn muze ligt in de zetel en Wildvlees. 'Poëtisch' wil hier zeggen dat de tekenaar geen plot schrijft dat je van A naar B leest en dat hij zijn retorische omweg gestalte geeft met beelden waarop je je moet bezinnen.

Narwal 'gaat over' een jonge speerwerper die een sjamaan bezoekt omdat hij niet kan presteren. Of zijn onvermogen van sportieve dan wel van seksuele aard is, wordt niet gespecificeerd, maar aan freudiaanse symboliek ontbreekt het niet. De sjamaan neemt hem in zeven sessies mee naar het bestaan van de narwal, een walvisachtige soort waarvan de mannetjes een scherpe slagtand hebben die gebruikt wordt als tastorgaan. Door zich te vereenzelvigen met de narwal, kan de speerwerper zijn impotentie omzetten in prestatie.

Maar Vercnocke heeft geen cursus willen maken voor mannen-met-een-probleem. In plaats daarvan trakteert hij ons op droomachtige sequenties waarin we de toenadering van speerwerper en narwal langzaam vorm zien krijgen. Op de gravelkleurige atletiekbaan vindt ten slotte een penetratie plaats: de slagtand dringt zich in de atleet, man en dier zijn één geworden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234