Dinsdag 04/08/2020

Economie

Zo zien vier belangrijke sectoren de heropstart

Beeld AFP

Ga er maar aan staan: de exitstrategie van een volledig land plannen. Tien experts hebben die weinig benijdenswaardige taak maandag gekregen van de regering-Wilmès. Wij polsten bij vier belangrijke sectoren naar hún advies voor 'Team Exit'. Ze vertegenwoordigen samen meer dan 1,4 miljoen werknemers en schoolkinderen en denken constructief mee. "Met een accordeonstrategie waarbij we iedere drie maanden een lockdown organiseren, leggen we de economie in coma.”

BOUW: "Vooral nood aan duidelijkheid”

Foto ter illustratie.Beeld thinkstock

Omdat 'social distancing' er makkelijker te handhaven is, ligt de bouwsector tijdens deze lockdown niet volledig plat. "Er is in onze sector op dit moment vooral nood aan duidelijkheid die zorgt voor continuïteit. Veel aannemers weten bijvoorbeeld niet of ze bepaalde werken bij mensen thuis nog mogen uitvoeren, want de regels daarover zijn niet eenduidig", legt Véronique Vanderbruggen uit. Zij is pr-directeur bij Confederatie Bouw, een sectorfederatie die de belangen van 16.500 ondernemingen met meer dan 250.000 werknemers verdedigt. "Als wij één advies aan de experts mogen geven, dan toch vooral: wees zéér duidelijk over wat mag en wat niet."

Toelevering cruciaal

"In een exitstrategie voor onze sector moeten de opdrachten en bouwinvesteringen opgevoerd worden en moeten ook alle andere sectoren rond ons blijven draaien. Als de toelevering onmogelijk wordt of betoncentrales sluiten, dan kunnen heel wat aannemers niet verder. Hetzelfde voor notarissen die momenteel geen aktes opstellen, transporten met materiaal die de grens niet mogen oversteken of vastgoedmakelaars die geen huizen mogen tonen. Dat doet de hele keten stokken. Hoe sneller men daar op een veilige manier weer aan het werk kan, hoe beter."

Volgens Vanderbruggen wordt het zeer lastig als er na een versoepeling van de maatregelen snel opnieuw een lockdown zou komen. "Dat zou een enorme dreun zijn voor het consumentenvertrouwen en voor de liquiditeit van gezinnen en van de bedrijven. Ik vrees dat we de sector dan in een coma brengen."

INDUSTRIE: "Arbeiders beschermen zoals in ziekenhuizen?"

Beeld Belga

Hoewel de bedrijven in ons land niet volledig stilgelegd zijn, kampen toch heel wat firma's met een zware terugval in hun productie. "25% verlies bij de IT- en telecombedrijven en liefst 85% bij de productie-industrie", zegt Marc Lambotte, CEO van Agoria. Die sectorfederatie vertegenwoordigt 1.900 technologie- en productiebedrijven waar meer dan 300.000 werknemers aan de slag zijn. "Veel van die bedrijven willen opnieuw opstarten."

Daarom heeft Agoria een team samengesteld dat opties tegen het licht moet houden. Belangrijkste bekommernis? Hoe de regel van 1,5 meter afstand tussen werknemers versoepeld kan worden. "In heel wat firma's is het bewaren van die afstand onmogelijk. Je zou vier mensen die aan dezelfde vrachtwagen sleutelen kunnen uitrusten met beschermend materiaal zoals in de ziekenhuizen, bijvoorbeeld. Maar of dat ook werkbaar is? Dat moeten we dringend bestuderen."

Telewerken in ploegen

Ook voor bedienden die nu verplicht thuiswerken, moeten de maatregelen versoepeld worden. "Je mag de impact van thuiswerken niet onderschatten. Veel mensen mixen nu voortdurend privé en werk door elkaar op een manier die zo belastend is dat we straks een stijging van het aantal burn-outs kunnen verwachten. Om dat in te dijken, zouden we in verschillende ploegen kunnen telewerken. Zo zijn er nooit te veel mensen tegelijk op kantoor en kunnen mensen werk en privé op sommige dagen toch beter scheiden."

Ook het testen van werknemers vindt Agoria belangrijk. "Er zou op besmetting én op immuniteit getest moeten worden. Dat kan mensen geruststellen." Voor een 'accordeonstrategie' waarbij we van lockdown naar lockdown gaan, is men niet te vinden. "Dat zou een economische catastrofe zijn. Eén keer de deuren sluiten en weer openen kan, maar geen twee keer."

HORECA: "Versoepeling vroeg genoeg aankondigen"

Beeld Laenen

De horeca voelde vanaf dag één de impact van de maatregelen. "Wij stonden vooraan in de rij bij de lockdown en we zullen mogelijk laatst in de rij staan voor de exitstrategie", zegt Matthias De Caluwé, CEO van Horeca Vlaanderen. Die federatie is spreekbuis in het 'paritair comité horeca' van meer dan 59 000 ondernemingen met 130.000 arbeidsplaatsen.

"De horeca is een sector die specifiek draait rond mensen samenbrengen, dus beseffen we dat het niet evident is om de maatregelen snel te versoepelen. We vragen dan wel ook een verlengde steun van de banken en van de overheid. Het allerbelangrijkste vinden we dat er vroeg genoeg aangekondigd wordt wanneer de horeca zich aan een versoepeling mag verwachten. Iedereen moet zich op tijd kunnen organiseren: personeel contacteren, promotie voorbereiden, bestellingen plaatsen... Dat kunnen we niet als er maar één week op voorhand duidelijkheid komt, daarvoor hebben we er minstens twee nodig."

Restaurant vs trouwzaal

Binnen de sector wil men alvast meedenken. "We zullen ons licht onder meer opsteken in het buitenland om te zien hoe het er daar aan toe gaat. Er is veel mogelijk. Een gefaseerde opstart van horeca-zaken is een realistisch scenario, want we beseffen dat er een verschil is tussen een restaurant en een trouwzaal. Of tussen een café en een festival. Zolang alles tijdig en helder aangekondigd wordt, is alles bespreekbaar. Ook het tijdelijk beperken van het aantal klanten, maar dan wel met overheidssteun voor de omzet die daardoor verloren gaat. We zijn steeds bereid om met de experten hierover in overleg te gaan."

Horeca Vlaanderen vindt het geen goed idee om later op het jaar opnieuw naar een lockdown te gaan. "Het zou fataal zijn voor onze sector. Zeker als de zomer in het water valt omdat er opnieuw zeer strenge maatregelen ingevoerd worden, dreigt een ramp."

ONDERWIJS: "Eerst lagere scholen open, dan middelbaar"

Beeld Gregory Van Gansen / Photo News

In het onderwijs wordt rekening gehouden met een hervatting van de lessen op maandag 4 mei. "Organisatorisch zitten we echter met veel vragen", zegt Lieven Boeve, directeur-generaal bij Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Met 750.000 leerlingen en 100.000 werknemers zijn de katholieke scholen de grootste speler in de sector. "Als wij de schoolpoort ineens voor iedereen opnieuw openen, dan breng je een enorme stroom mensen op gang. Is dat de bedoeling?"

Daarom denken ze ook in het onderwijs constructief mee. "De wetenschappers en de politiek zullen beslissen, maar om de start rustiger te laten verlopen, zou het een optie kunnen zijn om in de eerste fase de lagere scholen te heropenen en dan pas de middelbare scholen. Ofwel kan er gewerkt worden met verschillende lesdagen voor verschillende leerjaren. Zo kan je bijvoorbeeld het eerste, derde en vijfde middelbaar op bepaalde dagen naar school laten komen en het tweede, vierde en zesde middelbaar op andere dagen."

Er zouden volgens Boeve ook richtlijnen moeten komen over zieke kinderen en over het dragen van beschermingsmateriaal. "Ik spreek mij niet uit over mondmaskers, maar we zullen wel moeten weten óf we die moeten dragen en in welke situaties. Hetzelfde met een kind dat plots koorts krijgt. Wat doen we daarmee? Hoe kunnen we dat isoleren als de ouders het niet onmiddellijk kunnen komen ophalen?"

Hulpleerkrachten

Waar ondertussen samen met de lerarenopleidingen wel al aan gewerkt is, is een systeem waarbij studenten van de hogescholen worden ingeschakeld als hulpleerkrachten. "Die studenten zullen we inzetten om leerlingen les te geven waarvan we op de eerste schooldag vaststellen dat ze de thuisstudie goed verteerd hebben. De vaste leerkrachten kunnen zich dan concentreren op leerlingen die achterstand hebben opgelopen." Voor Boeve is het verder belangrijk dat de maatregelen niet na drie weken opnieuw teruggeschroefd worden, zoals in een accordeonstrategie. "Schoolorganisatie is een gigantische klus. We zijn nu al van de ene op de andere dag moeten sluiten, dat kunnen we niet blijven herhalen.”

Volg de laatste ontwikkelingen over het coronavirus in onze liveblog.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234