Zondag 22/05/2022

Zo zacht als merlot Rood van Napa tot in Pomerol

De merlotdruif is de basis van een van 's werelds duurste wijnen, Château Pétrus. Diezelfde druif wordt onder meer ook in Chili, Italië en Californië gebruikt. Frank Prial vergelijkt de rode wijnen van Napa Valley met die van Pomerol en concludeert: in Amerika is het muzak, in Frankrijk een symfonie.

Iemand vroeg ooit aan Harry Waugh, de Engelse wijnhandelaar, wijnchroniqueur en directeur van Château Latour, of hij ooit een bourgogne voor een bordeaux had gehouden. "Niet meer sinds vanmiddag", antwoordde de kenner. Ik troost mijzelf met de woorden van Waugh wanneer ik bij een blinde proeverij een Californische merlot voor een Californische cabernet hou. Ik ben gelukkig niet de enige wie dat overkomt. Zelfs geoefende wijnmakers vergissen zich wel eens.

Merlot, de blauwe succesdruif van het ogenblik, werd ooit beschouwd als een typische mengdruif. De voorbije tien jaar werd ze een populaire solo-speler, een alternatief voor cabernet sauvignon. Cabernet wordt getypeerd als slank, streng, hoekig, met hopen tannine. Merlot is zachter, vleziger, ronder en gemakkelijker in de mond. Wijnmakers voegen merlot toe aan cabernetwijnen om de zaak wat te verzachten. Ze voegen cabernet bij hun merlotwijnen om ze een ruggengraat te geven, structuur toe te voegen. Het is daarom niet verwonderlijk dat rode-wijndrinkers zich vaak voor de vraag zien geplaatst: is dit nu een afgeronde cabernet of een drogere, tanninerijkere merlot? Uiteindelijk hebben Californische cabernet en merlot zoveel gemeen, dat het vaak moeilijk is om ze van elkaar te onderscheiden, zelfs ongemengd.

Merlotdruiven groeien overal ter wereld. Italië, Oost-Europa, Chili, Australië en Nieuw Zeeland maken er allemaal wijn van, meestal zonder huizenhoge verschillen. Het is evenwel in Franrkijk, en meer precies in de streek van Bordeaux, dat de druif haar ware gezicht toont. Merlot is in de Verenigde Staten dan ook maar een bleek broertje vergeleken bij de flamboyante ster die dezelfde druif in Frankrijk is, te beginnen bij Pétrus en afdalend naar mindere goden.

In Bordeaux wordt dubbel zoveel merlot als cabernet sauvignon aangeplant. Net als in Californië wordt merlot gebruikt om de cabernets toegankelijker te maken. De merlotdruif is een belangrijke component van bijna elke grote wijn uit Bordeaux, inbegrepen de vijf groten Haut-Brion, Latour, Lafite-Rothschild, Mouton-Rothschild en Margaux. In Saint-Emilion en Pomerol is merlot van grotere betekenis. De beste pomerols zijn bijna geheel van merlot gemaakt. Château Pétrus, toch nog steeds een van de allergrootsten, bestaat voor 92 tot 95 procent uit merlot. In La Conseillante zit voor 70 procent merlot en in Vieux Château Certan ongeveer 60 procent.

De wijnen van Pomerol verschillen erg van stijl, maar wat ze gemeen hebben is elegantie in combinatie met geconcentreerd fruit en een zachte, bijna fluwelige textuur. Het is daarom dat pomerol soms de bourgogne van Bordeaux wordt genoemd. Het zou te simpel zijn om te zeggen dat de wijnen van het naburige St-Emilion in stijl dichter aanleunen bij Médoc, omdat er binnen St -Emilion nog verschillende stijlen zijn. Maar in het algemeen kun je stellen dat saint-émilions gestructureerder zijn en minder opulent dan pomerols.

De wijn van Château Troplong-Mondot, een grand cru classé, bestaat meestal voor 80 procent uit merlot, Magdelaine voor 90 procent, Grand-Mayne voor 70 procent, La Gaffelière voor 65 procent, l'Angélus en Ausone beide voor ongeveer 50 procent. Niemand die ooit meer dan enkele flessen bordeaux heeft gedronken zal deze wijnen ooit verwarren met de cabernet-gedreven wijnen van de Médoc. Waarom? Omwille van de terroir, dat veelomvattende woord dat staat voor een combinatie van bodem en klimaat. De eerste vermeldingen van de merlotdruif in Pomerol en St-Emilion die men heeft teruggevonden, dateren uit de achttiende eeuw. De wijnbouwers hebben dus minstens 200 jaar de tijd gehad om de beste combinatie van wijnstok en terroir uit te zoeken. De bodem in Pomerol is anders dan in St-Emilion en die van Pétrus is dan weer anders dan die van de rest van Pomerol. De wijngaarden van Pétrus vormen een klein eiland van klei in een kleine zee van grint, de overheersende bodemsoort van de omringende wijngaarden. Jarenlang hebben de Californische wijnmakers het belang van de terroir onderschat. Ze hielden vol dat het weer - de warmte, neerslag en zonneschijn - het belangrijkst waren in het rijpingsproces van de druiven. Die opvatting is veranderd, vooral sinds de fylloxera-epidemie tot gevolg had dat er duizenden nieuwe hectaren werden aangeplant.

Er zijn Californische merlots die meer zijn dan zachtere cabernets. Matanzas Creek, Duckhorn, Newton, Ravenswood en Shafer komen me onmiddellijk voor de geest. Ook in de staat Washington zijn er goede keuzes. Haar rode wijnen, zowel cabernets als merlots, zijn eleganter, slanker, meer bordeaux-achtig dan de Californische.

In Bordeaux zijn er kleinere appellaties in en rond Pomerol en St-Emilion die op merlot zijn gebaseerd en betaalbaar zijn. Lalande-de-Pomerol produceert geloofwaardige pomerol-achtige wijnen. Wijnen van kastelen als Belles-Graves, Les Templiers, Chambran en Bertineau, dat eigendom is van de oenoloog Michel Rolland, zijn waard dat je ernaar op zoek gaat. Château Puyguéraud, in de Côtes de Francs, is eigendom van de Belgische familie Thienpont, dezelfde die de topwijnen Le Pin en Vieux Château Certan bezit.

Pétrus is voor de gemiddelde wijnliefhebber onbereikbaar. Maar de eigenaar, de familie Moueix, bezit in de streek nog een reeks andere wijngaarden. Ik hou wel van de wijnen die ze maken in kleinere domeinen in Fronsac, zoals La Croix, Canon Moueix (gewoonlijk meer dan 90 procent merlot) en La Croix-Canon.

Geen van de genoemde Franse wijnen vermelden op hun etiket de gebruikte druivensoorten. Amerikanen doen dat voorlopig nog wel, maar misschien stappen ze binnenkort ook wel van die gewoonte af. Maar uiteindelijk is het belangrijkste dat ze afkomstig zijn van een goede terroir en gemaakt zijn door iemand die weet wat hij doet. In dat geval zijn de gebruikte druivensoorten van ondergeschikt belang.

© NYTS; Bewerking: Agnes Goyvaerts

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234