Zondag 04/12/2022

'Zo volwassen dat één X niet volstaat'

Filmaffiches moeten aanzetten tot het kopen van een bioscoopkaartje. En dus moet zo'n affiche de aandacht trekken, de nieuwsgierigheid prikkelen of de potentiële toeschouwer rechttoe rechtaan verleiden. Dat blijkt nergens zo duidelijk als bij de filmposters die in de jaren zestig en zeventig ontworpen werden voor de zogenaamde adult movies, de ietwat verbloemende term voor het genre van de harde seksfilm of de ronduit pornografische film. Zo'n honderdvijftig van die affiches werden verzameld in het boek X-Rated: Adult Movie Posters of the 60s and 70s.

Werden er vóór die periode en sindsdien geen seks- of pornofilms gedraaid? Reken maar van yes! Maar voordien mochten die stag-films of blue-movies niet of nauwelijks in het gewone bioscoopcircuit vertoond worden en dus waren er ook niet zoveel affiches nodig. En voor de jaren zeventig goed en wel voorbij waren, had de videorecorder het grootste deel van die zogenaamde sinema-markt ingepalmd.

Bepaalde titels hebben op hun eigen merites geschiedenis gemaakt en kunnen binnen het adult movie-genre als klassiekers worden beschouwd, zoals Deep Throat, Emmanuelle, Behind the Green Door en Histoire d'0. Maar veel andere titels maken er geen geheim van dat ze voornamelijk als prikkelende of plagerige woordspelletjes op al bestaande 'deftige' filmtitels bedoeld zijn, zoals The Swap, and How They Make It (naar The Knack, and How To Get It van Richard Lester), Lust Weekend (naar Lost Weekend van Billy Wilder), The Sidewalk Cowboy (naar Midnight Cowboy van John Schlesinger), Kiss Me Mate (naar de Cole Porter-musical Kiss Me Kate) of ook nog The Sweet Smell of Sex (naar de Burt Lancaster-klassieker The Sweet Smell of Success). Van hun kant wilden de makers van het weliswaar als een 'waanzinnige parodie' aangekondigde Flesh Gordon een rechtszaak wegens plagiaat vermijden en daarom brachten ze zelf, goed zichtbaar op de poster, de waarschuwing aan 'Niet te verwarren met de originele Flash Gordon'.

Over het algemeen blonken de begeleidende slogans niet bepaald uit in nuance of subtiliteit. Hoe extremer, hoe liever. En dus gaat het van 'altijd zin', 'altijd beschikbaar', 'altijd klaar' over 'alle vrouwen zijn slecht' en 'ze doen alles' tot 'zonder regels' en 'nooit vertoond'. Toch lieten absolute slagzinnen als 'Ze deed alles!' zichzelf soms relativeren via een grappige toevoeging als 'maar slechts één ding tegelijk!'.

Hoewel de meeste affiches uitdrukkelijk en bewust vermelden dat bij de films in kwestie 'adults only' of enkel volwassenen toegelaten zijn, zijn er posters die niet zouden willen dat daarover twijfel bestaat. Zo laat de affiche voor de documentaire American Sexual Revolution, waarop vreemd genoeg meer tekst dan bloot te bespeuren valt, niet alleen weten dat pornografie een nuttig hulpmiddel kan zijn tegen 'de gevaren van een hoog scheidingspercentage, frigiditeit en impotentie in het huwelijk', maar dat de film zich alleen tot 'consenting adults' richt. De affiche van Bizarre Sex Practices meldt dat het hier 'a very adult film' of een 'zeer volwassen film' betreft, terwijl Fe-Mail Special Delivery er prat op gaat 'for ultra-sophisticated adults only' of 'enkel voor ultragesofistikeerde volwassenen' bestemd te zijn. Enige verfijning mag hier inderdaad verwacht worden, al was het maar om het grapje te savoureren dat de kostuums in deze film door 'moeder Natuur' aangeleverd werden. De poster van Turn Me On! wil de potentiële toeschouwer dan weer laten weten dat dit dwingende bevel enkel voor 'rijpe volwassenen' bedoeld is. En de reclamejongens van Hard on the Trail, die aangekondigd wordt als 'een zeer ongewone western', vonden dan weer dat hun doelpubliek genoeg had aan de laconieke mededeling 'volwassenen... uiteraard'.

Op de poster voor Starlet hebben de makers zelfs drie X'en aangebracht, want zelf vinden ze hun film "zo volwassen dat één X niet volstaat". Van hun kant konden de producenten van The Erotic Adventures of Zorro de verleiding niet weerstaan om hun werkstuk te omschrijven als "the first movie rated Z".

Wat verder opvalt, is dat het kleurgebruik blijkbaar een zeer belangrijk verkoopsargument was, want op de posters staan vreemdsoortige omschrijvingen als 'in conflagrant color, 'in throbbing color', 'in sizzling color', 'in titillating sexadelic color', 'in vivid color', 'in lusticolor', 'in revealing color', 'in sexeye-ting color', 'in gorgeous color' en zelfs in 'glorious skin-tone color'. Hopelijk besefte de kleurenblinde seksfilmliefhebber toen niet wat hij allemaal moest missen.

Dit posterboek laat duidelijk zien dat er qua grafische technieken, in de loop van die sensuele sixties en geile seventies, ongegeneerd leentjebuur werd gespeeld bij de ontwerpers van het betere (film)posterwerk, met allerlei underground- en/of psychedelische effecten tot gevolg. De poster voor I Wish I Were in Dixie, een van die films die naar verluidt in 'sexeye-ting color' gedraaid werd, ziet er zelfs uit alsof hij door en voor Monty Python ontworpen werd. Maar even vaak was het een kwestie van haastig knip- en plakwerk, wat borsten en billen op een hoop, enkele straffe slagzinnen en dubbele uitroeptekens, en de vertoning van Hot Skin and Cold Cash kon beginnen...

Jan Temmerman

X-Rated: Adult Movie Posters of the 60s and 70s, edited by Tony Nourmand & Graham Marsh. Uitgegeven door Snoeck Publishers, Belgium, 200; 28 euro.

Voor de reclameslogans gold: hoe extremer, hoe liever. En dus ging het van 'altijd beschikbaar' tot 'nooit vertoond'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234