Zaterdag 18/01/2020

Zo romantisch dat het eigenlijk ‘not done’ is

Ongegeneerd romantisch vierdewand-toneel, weinigen durven er zich aan wagen. Misschien net daarom maakte het jonge theatergezelschap unm voor het festival de Zomer van Antwerpen Tussen hond en wolf, een mobiele theatervoorstelling geïnspireerd op de films Before Sunrise en Before Sunset. Actrice Kyoko Scholiers (28), ook bekend van haar rollen bij De Roovers en Comp. Marius, is een van de drie stichtende leden. ‘Als ik niet zelf zou kunnen creëren, zou ik een heel moeilijke zijn om mee te werken.’

De Antwerpse Linkeroever schittert in de zon. In een oude opslagplaats voor boten, worden de laatste details in orde gebracht voor Tussen hond en wolf, de voorstelling die er binnen drie uur plaatsvindt. Een tractor rijdt binnen. Op de aanhangkar prijkt een grote tribune. Straks maakt hij een rondrit door de stad, in het kielzog van een jongen en een meisje die elkaar net ontmoet hebben en aan elkaar blijven kleven. Kyoko Scholiers komt aan. Straks is zij een verliefd meisje, nu is ze een jonge vrouw die voor het eerst sinds jaren haar haren heeft laten knippen en het daar wat moeilijk mee heeft. Haar engagement reikt echter veel verder dan een nieuw kapsel. Tussen hond en wolf is een groots opgezette, originele voorstelling op locatie, waarbij het publiek het liefdesverhaal dat zich ontspint via koptelefoontjes volgt. Logistiek en artistiek geen evidentie voor een jong, klein en ongesubsidieerd gezelschap als unm. “Het is hard werken”, zegt Scholiers, die samen met Louis van der Waal en Maarten Westra Hoekzema de compagnie oprichtte. “We hadden een dossier voor projectsubsidie ingediend, maar ondanks een positief advies hebben we die toch niet gekregen. Gelukkig heeft de Zomer van Antwerpen wel geïnvesteerd en krijgen we ook steun van de stad Antwerpen.”

Vette clichés

Een jongen en een meisje ontmoeten elkaar op de trein. Het klikt en ze besluiten één nacht samen door te brengen. Negen jaar later ontmoeten ze elkaar opnieuw. Het leven en de liefde blijken anders uitgedraaid dan gedacht. Dat is in een notendop het verhaal van Before Sunrise en Before Sunset, de films van Richard Linklater waarop unm zich inspireerde. “Oorspronkelijk had ik niet zoveel met de eerste film, die mij een gewone feelgoodfilm leek”, vertelt Scholiers. “Het was de tweede film die me overtuigde. Daar begint het verhaal te schuren. Het verlangen dat de twee negen jaar lang gekoesterd hebben, doorstaat de test met de realiteit moeilijk. De vlam die je blijft koesteren en idealiseert, de idealen uit je jeugd die je niet hebt kunnen waarmaken: het zijn herkenbare thema’s.” Met hun tweede voorstelling lijkt unm zich helemaal over te geven aan ongegeneerde romantiek. “Dat is het wel een beetje”, lacht Scholiers. “We schuwen de vette clichés niet. De voorstelling is zo romantisch dat het eigenlijk not done is.”Unm speelt Tussen hond en wolf deze zomer liefst tachtig keer en alle voorstellingen waren op anderhalve dag uitverkocht. Het gezelschap lijkt dan ook op de drempel van zijn grote doorbraak te staan. Scholiers: “Zelfs als dat zo zou zijn, dan blijven we er zelf heel rustig bij. We hebben ook onze tijd genomen. We hebben er twee jaar over gedaan om Tussen hond en wolf helemaal uit te denken. We wilden het juiste vormelijke kader vinden en de tekst laten rijpen. Als we aan een voorstelling beginnen, willen we die wel tot in de puntjes uitwerken.”‘Een organisatie ter bevordering van de levenslust’, noemden ze zich twee jaar geleden en dat was niet alleen spottend bedoeld. “Het klinkt als een leuze voor één of ander bedrijf en daar spelen we bewust mee, maar stiekem hopen we het ook echt een beetje te zijn. Met unm hebben we ook bewust voor een abstracte naam gekozen. Het zou even goed om een vliegtuigmaatschappij of een politieke partij kunnen gaan. Geen spoor van enige artistieke filosofie en zo wilden we het ook. De lijnen zijn bij ons niet duidelijk uitgestippeld. Bye Bye Buchenwald, onze eerste voorstelling, was een bevreemdende thriller, een soort slechte B-film op scène. Tussen hond en wolf is compleet anders en meer op een breed publiek gericht, maar vraag ons niet wat ons volgende project wordt. Daarom past die abstracte, strakke naam bij ons. De mensen mogen op voorhand niet weten wat ze van ons kunnen verwachten.”Het volgende project hoeft zelfs geen theaterstuk te zijn. “We zijn er ernstig over aan het nadenken om een film te maken. Misschien is dat zelfs een logische stap. Films zijn voor ons altijd een belangrijke inspiratiebron geweest. De tribune is voor ons als de lens van een camera, die we, compleet tegen alle regels van het modern theater in, negeren. Dit is nog eens echt vierdewandtoneel (lacht).”Naast film is er ook een thematische rode draad te ontdekken in het werk van unm: de emotionele zwaktes van de mens. Scholiers: “Bye Bye Buchenwald draaide om verlies en hoe verlies mensen tot wanhoop kan drijven, Tussen hond en wolf om liefde en al zijn vormen. Van onnozele, ongelaagde verliefdheid, over de sleur van een huwelijk tot het blijvend verlangen naar ‘de overkant’.”

Wonderjaar

Scholiers volgde een acteeropleiding aan Studio Herman Teirlinck en behoorde tot het “wonderjaar” van mensen als Benny Claessens, Kevin Janssens en Stefan Degand. “Onze docenten vonden dat wij allemaal samen een gezelschap moesten oprichten”, vertelt Scholiers, “maar gelukkig hebben we dat niet gedaan. Je wil niet weten hoeveel ambras we zouden hebben gemaakt (lacht). Maar we houden wel contact.” Toen ze in 2003 afstudeerde, stond op haar diploma dan wel “actrice”: acteren alleen is voor Scholiers nooit genoeg geweest. “Ik moet zelf kunnen creëren. Ik heb altijd meegedacht over voorstellingen, ook als ik voor andere compagnieën speelde. Ik heb altijd het hele parcours mee afgelegd. Ik zou het niet anders willen. Ik denk dat ik anders ook een heel moeilijke zou worden om mee te werken (lacht).” Vast staat dat Scholiers nu al een gevarieerd en rijk gevuld parcours heeft afgelegd. Ze vertolkte rollen bij Het Toneelhuis, De Roovers, Comp. Marius, maar ook in films als Any Way The Wind Blows en De hel van Tanger. Scholiers: “Ik ben van het ene in het andere gerold. Toen ik mijn eerste jaar aan Studio Herman Teirlinck begon, was ik helemaal wild van De Zweep, het gezelschap van Bart Meuleman, Herwig Ilegems en Mark Verstraete. Hoe zij het schone van het lelijke probeerden te doorgronden in een combinatie van donkere, haast vuile poëzie en onweerstaanbare humor: ik moest en zou ooit met hen samenspelen. Toen ik hen de eerste keer belde, zagen ze zo’n jonge stagiaire niet zitten. Later hebben ze me gelukkig teruggebeld en mocht ik toch meespelen in hun volgende voorstelling, Show, die dan ook nog eens ging over het feit dat ze door een jong meisje, Kyoko uit Wijnegem, waren gebeld om stage te doen (lacht). Eigenlijk is het daar allemaal begonnen.” Oorspronkelijk speelde ze ook mee in Allen die vallen, de voorstelling van Comp. Marius op de Zomer van Antwerpen. “Ik heb met pijn in het hart moeten passen, maar vind het heel goed dat ze de voorstelling toch brengen. Er valt iemand uit de boot, maar we doen toch door: dat past helemaal in hun filosofie.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234