Dinsdag 10/12/2019

Zo kon Apple miljarden euro's belastingen ontwijken via Ierland

Beeld dm

Volgens de Europese Commissie heeft Apple verschillende belastingdeals gemaakt met Ierland. Dat is illegale staatssteun en daarmee heeft de Ierse regering de Europese wetgeving geschonden, zo blijkt vandaag uit een rapport. Ierland krijgt nu een maand de tijd om zijn verhaal te doen. Maar hoe kon Apple eigenlijk jarenlang zo weinig belasting betalen?

Het hoofdkantoor van Apple ligt in het Amerikaanse Cupertino, Californië. Zoals wel meer gigantische multinationals, als Starbucks, Coca-Cola, Google en Amazon, heeft het bedrijf echter verschillende dochterondernemingen die wereldwijd verspreid zijn. Het zijn in de slechtste gevallen vennootschappen die louter op papier bestaan, maar er wel voor zorgen dat de belastingdruk van het bedrijf zo laag mogelijk blijft en zo een belangrijke spil binnen de fiscale speeltuin van Apple vormen. Zo komt het dat het bedrijf in 2012 amper 1,9 procent belastingen betaalde op de winst die het buiten de VS maakte.

Apple heeft zes Ierse dochterondernemingen, waarvan er twee essentieel zijn om de Europese belastingendruk van Apple zo laag mogelijk te houden. De belangrijkste Ierse dochter, Apple Sales International, rijfde tussen 2009 en 2012 een flinke 74 miljard dollar binnen, maar betaalde daar amper 0,002 procent belastingen op. De officiële vennootschapsbelasting bedraagt 12,5 procent in Ierland. Tot 2012 had het Ierse bedrijf geen personeelsleden in de arm genomen. De andere Ierse dochter, Apple Operations Europe, diende zelfs geen belastingaangifte in voor diezelfde periode, maar zou wel 30 miljard dollar hebben binnengekregen.

Apple is in België actief onder het Nederlandse bedrijf Apple Benelux BV, dat voor de verkoop en marketing van Apple in België, Nederland en Luxemburg instaat. Volgens de Volkskrant droegen de Nederlandse dochterbedrijven van de computergigant in 2012 van hun totale omzet van naar schatting 2 miljard euro amper 5 miljoen euro (0,2 procent) vennootschapsbelasting af aan de Nederlandse fiscus. Op papier bedroeg de omzet van de Benelux-dochter amper 42 miljoen euro, drastisch lager dan in werkelijkheid.

Beeld dm

Hoe kan Apple zo weinig belastingen betalen?

Een populaire belastingtruc om zoiets te bereiken is de zogenoemde 'double Irish with a Dutch sandwich'. Dat is een ingewikkelde constructie van belastingontwijking waarbij Amerikaanse multinationals hun Europese inkomsten via een bedrijf in Ierland laten doorkomen. Dat Ierse bedrijf is in handen van een holding in Bermuda of de Kaaimaneilanden, waar de winst uiteindelijk ook belast wordt. Nederland kan daarbij als doorgeefluik dienen. Inkomsten uit Europa worden dan via Ierland naar onze noorderburen doorgesluisd en voor het grootste deel doorgeschoven naar een belastingparadijs.

Het overgehouden belastingpercentage op het einde van de rit is uiteindelijk miniem, maar voor de betrokken overheden blijkbaar voldoende om met de glimlach vast te houden aan de constructies.

Het rapport van de Europese Commissie zegt niet expliciet dat Apple zo'n 'double Irish' heeft gebruikt, maar een Amerikaans senaatsrapport liet vorig jaar nog uitschijnen dat een holding van Apple uit de Britse Maagdeneilanden een aandeel in de Ierse dochters heeft.

De 'Double Irish and Dutch Sandwich'-techniek in beeld. Beeld pearse trust

Op welke manier sluist Apple het geld door?

Apple heeft een reeks financieel experts in de arm genomen die merkbaar de grenzen opzoeken van wat technisch toelaatbaar is. Ze zoeken in elk land naar achterpoortjes in de fiscale wetgeving die daar - al dan niet bewust - achtergelaten zijn. Zo zal het bedrijf zoveel mogelijk kosten proberen af te trekken in landen waar de belastingdruk hoog is, en zoveel mogelijk winst laten vloeien naar een land waar vennootschapsbelasting laag is.

Het technologiebedrijf zou onder meer slim gebruikmaken van het systeem van transferprijzen, legt Nu.nl uit. Op die manier kunnen bedrijven zelf prijzen aanrekenen voor de levering van goederen en diensten aan zuster-, moeder- of dochterbedrijven in binnen- of buitenland. Apples dochterbedrijf in Ierland zou op die manier intellectueel recht, iPhones en iPads aan een zo hoog mogelijk prijs verkopen aan Apple Stores in Europese landen die een minder gunstig belastingregime kennen. Zo kan Apple in die landen hogere kosten inboeken, en kan de meeste marge per verkocht product dus bij het Ierse bedrijf blijven.

Er zijn inmiddels duidelijke regels voor die transferprijzen. Ook in Ierland is er sinds 2010 de afspraak dat de gerekende prijzen marktconform moeten zijn en dus niet hoger of lager mogen zijn dan bij verkoop aan andere bedrijven.

Apple-CEO Tim Cook. Beeld AP

"Geen voorkeursbehandeling"

Ierland zou mogelijk een uitzondering voor Apple hebben gemaakt. De Europese Commissie gaat de vermeende overheidssteun nu officieel onderzoeken. Als Apple schuldig blijkt, moet het bedrijf mogelijk miljoenen of zelfs miljarden euro's misgelopen belasting terugbetalen.

In Cupertino houden ze echter vol dat het niets bewust verkeerd heeft gedaan. "Apple heeft geen voorkeursbehandelingen van de Ierse regering gekregen in de afgelopen jaren. We zijn onderworpen aan dezelfde fiscale wetgeving als de talloze andere bedrijven die zaken doen in Ierland", klinkt het in een reactie aan The Guardian.

Het Nederlandse reportageprogramma Tegenlicht bracht met de reportage Tax Free Tour ooit de ingewikkelde belastingconstructie van de 'double Irish with a Dutch sandwich' in beeld. De hele uitzending is hieronder te bekijken:

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234