Zaterdag 10/12/2022

Het consultBewegen & gezondheid

Zo hou je tijdens je training rekening met je menstruatiecyclus: ‘Sport om je beter te voelen, niet om te presteren’

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Veel vrouwen merken dat hun menstruatiecyclus hun sportprestaties beïnvloedt. Hoe komt dat? Kunnen ze daar slimmer mee omgaan?

Judith Harmsen

Afgetrainde vrouwen die de fanatieke thuissporter via YouTube en Instagram motiveren om in beweging te blijven hebben het er met enige regelmaat over: het energieniveau kan gedurende de menstruatiecyclus behoorlijk wisselen. De ene week lukt het moeiteloos om een hardloopsessie op te volgen met wat krachtoefeningen, maar met name de week voor de menstruatie kan een korte yogasessie al als een enorme opgave voelen.

Voor veel vrouwen is dat herkenbaar. Maar hoe komt het toch dat de menstruatiecyclus de sportprestaties zo beïnvloedt? En hoe ga je daar als amateursporter mee om? Is er een manier om het lichaam niet tegen te werken, maar in de training juist een beetje rekening te houden met de energiefluctuaties?

Vooropgesteld: de menstruatiecyclus is iets heel persoonlijks. Toch zijn er wel wat algemene dingen te zeggen over de manier waarop de maandelijkse veranderingen die het vrouwenlichaam doormaakt de sportprestaties beïnvloeden, weet gynaecoloog Marlies Bongers van het Máxima Medisch Centrum. Samen met sportarts in opleiding Merel Wielink doet ze er onderzoek naar.

In een flow

Over het algemeen voelen vrouwen zich op hun best in de eerste twee weken van hun cyclus, legt Bongers uit, wanneer ze alleen nog het hormoon oestrogeen aanmaken. “Dat maakt dat je zin hebt in alles, in een flow zit als het ware.” Een prima tijd om fanatiek te sporten dus.

Na de eisprong (gemiddeld na ongeveer elf tot veertien dagen) speelt ook het hormoon progesteron een rol. “Het wisselt heel erg hoe vrouwen daarop reageren”, zegt de gynaecoloog. De één heeft nergens last van, de ander voelt zich in de periode die op de eisprong volgt moe en prikkelbaar. Toch kan sporten ook juist fijn zijn voor wie dan niet goed in haar vel zit, zegt Bongers. “Als je bijvoorbeeld een beetje down bent, is het prettig om even te stretchen en fysiek bezig te zijn.”

Het is wel aan te raden om dan, zoals Bongers het zegt, “een beetje aardig te zijn voor jezelf”. Ook als je net wat minder hard rent of wat minder zware gewichten kunt gebruiken in de sportschool dan je gewend bent. “Gun jezelf dat je het rustig aan doet en gebruik sport dan vooral om beter in je vel te komen, in plaats van om te presteren.”

Wereldrecord wielrennen

De meeste vrouwen vinden het niet prettig om intensief te sporten wanneer de menstruatie eenmaal begonnen is, bleek ook uit de enquête die Bongers en collega Wielink hielden. “Vooral als je heel hevig ongesteld bent, is dat oncomfortabel.”

Toch zijn er ook uitzonderingen. Zo is van wielrenner Leontien van Moorsel bekend dat zij in 2003 haar wereldrecord reed terwijl ze menstrueerde. Sterker nog: zij plande haar wedstrijden zo dat ze ongesteld was als ze plaatsvonden. Zij presteerde dan namelijk juist goed. Naar eigen zeggen omdat haar pijngrens tijdens haar menstruatie hoger lag en ze zich beter voelde.

Uiteindelijk is het dus vooral zaak om het eigen lichaam te leren kennen. Dat kan volgens Bongers bijvoorbeeld door de eigen menstruatiecyclus eens een paar maanden lang goed in kaart te brengen. “Tegenwoordig zijn daar ook heel handige apps voor”, zegt ze. “Het is ook echt leuk om zo naar jezelf te kijken en een visueel overzicht te krijgen van je cyclus.” En wie weet: misschien blijkt er een Leontien van Moorsel in je schuil te gaan?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234