Vrijdag 28/02/2020

Zo goed als kansloos

Guy Verhofstadt (Open Vld) is waarschijnlijk de liberale favoriet voor het voorzitterschap van de Europese Commissie. Maar zijn kans om voorzitter te worden is klein.

"Ik zal wellicht volgende week mijn kandidatuur indienen voor het voorzitterschap van de Europese Commissie", bekende Verhofstadt maandagavond in Reyers Laat. Dat hij zijn oog op de functie had laten vallen, wist zowat iedereen, maar zo affirmatief had de oud-premier zijn ambities nog niet eerder uitgesproken.

Binnen de Europees liberale Aldegroep hadden ook Europees commissaris Olli Rehn en de Brit Graham Watson enige interesse, maar de kaarten van Verhofstadt liggen zeker niet slecht.

Als commissaris voor Economische Zaken werd Rehn in zowat elke lidstaat het boze gezicht van het besparingsbeleid. Dus is de nogal introverte Fin wellicht niet de beste kandidaat om mee uit te pakken. Verhofstadt zelf wekt wel eens de wrevel op van lauwere Europeanen in zijn fractie, bijvoorbeeld in Nederland, maar krijgt toch vooral appreciatie voor de zichtbaarheid die hij zijn relatief kleine fractie heeft gegeven in het Europese Parlement.

Handicap

Dat beperkte gewicht van de liberalen in Europa is meteen ook de grootste handicap van Verhofstadt om volgend jaar effectief commissievoorzitter te worden, in opvolging van de Portugees José Manuel Barroso.

Dat Europese partijen in de hele Unie dezelfde 'topkandidaat' kunnen nomineren is een nieuwigheid, maar het belang ervan is grotendeels symbolisch. Verhofstadt en zijn collega's kunnen in de hele EU campagne voeren, maar stemmen halen kunnen ze enkel in eigen land. Een vast engagement dat een van die 'spitskandidaten' ook echt voorzitter wordt, is er niet. Het blijft de Europese Raad (met de regeringsleiders) die de kandidaat voordraagt aan het Parlement. Daarbij ligt enkel vast dat ze "rekening moeten houden met de verkiezingsuitslag".

Dat neemt niet weg dat de meeste politieke families wel degelijk met een topkandidaat uitpakken. Naast Verhofstadt (wellicht) voor de liberalen, heeft de Duitse voorzitter van het Europese Parlement Martin Schulz alvast zichzelf genomineerd namens de socialistische SPD. Bij de Groenen, waar Daniel Cohn-Bendit met pensioen gaat, tekent zich een open race af, met onder meer de Franse antiglobalist José Bové. Ook de Conservatieven komen later wellicht met een eigen kandidaat.

Underdog

Alleen de grootste fractie, de christendemocratische EVP, aarzelt. Bij de EVP zijn er ongetwijfeld enkele regeringsleiders of topministers met ambitie, maar die kunnen moeilijk nu al open en bloot kandideren. Europees president Herman Van Rompuy heeft ook al meermaals gezegd dat het "een illusie" is om te denken dat de Commissievoorzitter rechtstreeks verkozen kan zijn.

De enige kans die Verhofstadt maakt tegen de 'grote jongens' uit de belangrijkste politieke families is dat het commissievoorzitterschap in een trommel terechtkomt met alle vacante Europese topfuncties. Dat zijn er nogal wat. Naast Barroso moeten ook Herman Van Rompuy en Catherine Ashton (Buitenlands Beleid) vervangen worden. De Eurogroep krijgt misschien een vaste voorzitter en er moet ook een nieuwe voorzitter van het Parlement komen.

Bij gebrek aan compromis tussen de grote partijen zou de underdog wel eens met de prijs kunnen gaan lopen. Toch moet het al gek lopen willen christendemocraten en socialisten de hoofdprijs van de Commissie laten schieten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234