Woensdag 17/07/2019

Zo gek hebben we het nog niet gehad

Wie WIELS in Vorst binnenwandelt lijkt wel in een 3D-catalogus van IKEA te zijn aanbeland. De Rotterdamse kunstenaar Erik van Lieshout heeft er zijn ego neergeplant. Zo gek hebben we het nog niet gehad, klinkt het bij het museum. Sofie Van Hyfte

Zijn naam doet misschien niet meteen een belletje rinkelen. Toch is Erik van Lieshout in Nederland een sleutelfiguur in de hedendaagse kunstwereld. Hij tekende al een aantal keer present op de Biënnale van Venetië en is geen onbekende in Berlijn, Londen en New York. Vandaag staat hij in WIELS met The Show Must Ego On, een overzichtstentoonstelling bomvol films en installaties.

Van Lieshout fileert op genadeloze wijze het moderne leven. Dat doet hij aan de hand van collages, tekeningen, installaties en video's waarin hij voornamelijk zijn eigen leven onder de loep neemt. Zijn werk werd al omschreven als exhibitionistisch, gewelddadig, confronterend en provocerend. In essentie gebruikt hij satire om de kwalen van de samenleving aan het licht te brengen. Hierin spaart hij noch zichzelf, noch zijn medemens. De modale Rotterdammer moet er vaak aan geloven. "Toch zal hij steeds respectvol omgaan met de andere", benadrukt curator Zoë Gray.

Autisme

The Show Must Ego On focust op het ego van de kunstenaar en hoe dat verschuift doorheen zijn werken. In Ego aan het begin van de expo plaatst van Lieshout zichzelf als kunstenaar in het midden van zijn sociaal geëngageerde familie. Hij vergelijkt zijn zelfzuchtige bezigheid met de beroepen van zijn familieleden.

Hoe verder je doordringt tot de expo, hoe meer hij zijn ego naar de zijlijn verschuift en thema's als immigratie, integratie, sociale klassen en gentrificatie aansnijdt. Hij creëert vaak ongemakkelijke kijkervaringen. In Sex is Sentimental onderwerpt hij de verliefdheid die hij voelt voor zijn assistente Suzanne aan genadeloze analyse. Hierin gaat hij soms ver. "Hij heeft problemen met de grens tussen privaat en publiek", lacht Gray "Hij weet niet goed waar het ene stopt en het andere begint, als een soort autisme."

Her en der staan levensgrote driedimensionale collages opgesteld, met beelden uit interieurtijdschriften. Ze passen in de thema's die vaak terugkomen in zijn werk, zoals klasseverschillen en smaak. Verder bouwt hij installaties op rond een zestal films, op maat gemaakte bioscoopjes die de kijker nog meer betrekken bij het onderwerp. Zo staan er rond zijn werk Dog, over het lot van asielzoekers, ijzeren dranghekkens geplaatst. Ze verwijzen naar de manier waarop crowdcontrol gebeurt. Ook is er een zitcirkel geplaatst om een mogelijke discussie op gang te brengen.

De verschillende video's worden verbonden met een installatie die geïnspireerd is op de architectuur van de keldergangen van het State Hermitage Museum in Sint-Petersburg. Het is een voortvloeisel uit zijn film The Basement, gemaakt tijdens Documenta 10 in 2014. Van Lieshout ontpopte zich er tot een kleine wereldverbeteraar. Hij besloot om de leefomstandigheden te verbeteren van de katten die in de kelder van het museum wonen en er de kunstwerken beschermen. Hij ontwierp er modernistisch getinte klimrekken en schilderde de ruimtes in kleuren uit het palet van Mondriaan. De kunstenaar verbleef twee maanden in de kelder om de katten te bestuderen. "Het is mijn kortste project tot nu toe", vertelt hij erover. "Een performance wordt pas goed als de intensiteit heel hoog is."

Voor zijn laatste film Die Insel bivakkeerde van Lieshout vier maanden op een kunstmatig aangelegd eiland in een meer in Dortmund. Het werk is het sluitstuk van zijn opzet in WIELS en wordt omringd door grote foto's van het uitzicht vanop het eiland.

De expo is een intensieve visuele trip doorheen het hoofd van de kunstenaar waar je even je tijd voor moet nemen. Soms volg je onmiddellijk, soms blijf je even hangen in de lagen die hij aanbrengt. Ook de curator moet even bekomen. "Een tentoonstelling rond Erik cureren is als een puzzel proberen leggen waar er te veel stukjes van zijn", besluit ze. "Het vraagt heel wat denkwerk om de veelzijdigheid van de man in de ruimte te krijgen zonder de kijker helemaal van zijn sokken te blazen."

The Show Must Ego On loopt nog tot 8 januari in WIELS

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden