Dinsdag 02/06/2020

Presidentieel debat

Zo deed Hillary Clinton het: ijzige Democrate wint op punten in moddergevecht

Beeld REUTERS

Tijdens een debat dat soms het niveau had van een moddergevecht viel Clinton succesvol Trumps behandeling van vrouwen en minderheden aan. Toch zaaide ze wat twijfel door haar echtgenoot, ex-president Bill Clinton, niet te verdedigen tegen beschuldigingen door Trump.

De toon van het debat werd vooraf gezet. Door het opvallend gespannen gezicht van Bill Clinton toen hij zijn stoel innam bij het publieksdebat in Saint Louis, Missouri. Kort voor het debat had Donald Trump een persconferentie gegeven waarin een paar vrouwen de ex-president beschuldigden van seksuele intimidatie. Bedoeld om de aandacht af te leiden van een video uit 2005, waarin Trump zelf vernederende commentaren maakte over vrouwen, maar vooral om Hillary Clinton tijdens het debat uit balans te brengen.

Daar slaagde hij niet in. Hillary Clinton gaf hem een ijzige ontvangst. Ze schudden elkaar niet de hand, ongezien in de geschiedenis van presidentiële debatten.

Clinton deed vervolgens wat ze moest doen. Ze beheerste zich. Ze viel Trump frontaal aan om een video van elf jaar geleden, die vrijdag opdook, met vernederende commentaren over een vrouw. “Met vorige presidentskandidaten was ik het dikwijls oneens, maar ik trok nooit hun geschiktheid om ons land te dienen in twijfel. Bij Trump is dat anders. Hij is niet geschikt om president te worden en daar zijn veel Republikeinen het mee eens”, zei Clinton. “Wat we vrijdag hoorden en zagen is hoe hij vrouwen ziet en behandelt. De video vertegenwoordigt precies wie hij is. We hebben gezien hoe hij vrouwen behandelt. Hij vernedert ze. Hij heeft ook Latino's, Afro-Amerikanen, mensen met een beperking en krijgsgevangenen beledigd. Dit is wie Trump is, dit is niet wie wij zijn.”

Toch maakte Clinton daarna een slechte beurt door niet in te gaan op de zware beschuldigingen van Trump over seksuele intimidatie door ex-president Bill Clinton; en over haar eigen verdediging van de verkrachter van een 12-jarige als advocaat in de jaren zeventig. “Ze zou zich moeten schamen,” zei Trump, en kreeg daar applaus voor.

When they go low, we go high

“Laat me beginnen met te vertellen dat zo veel wat hij net zei niet klopt”, diende Clinton hem van antwoord. Als kijker verwachtte je vervolgens een inhoudelijk antwoord waarin ze de beschuldigingen kort en krachtig ontkracht, een warme blik naar haar echtgenoot en dochter in het publiek werpt, een verdediging. Maar die kwam er, opvallend genoeg, niet. Wel beantwoordde ze Trump, ook onder applaus, met een citaat van huidig first lady Michelle Obama. 'When they go low, we go high'.” Of dat zal volstaan om de twijfel die Trump zaaide over Bills verleden weg te nemen valt nog te bezien.

Bill Clinton.Beeld Photo News

Gelukkig voor de Clintons reed Trump gedurende de rest van het debat zichzelf in de vernieling. Gegronde kritiek op de private mailserver die ze had als buitenlandminister, en waar ze 33.000 mails uit wiste, vergezelde hij van het snerende commentaar dat hij haar als president in de cel zou gooien. “Goed dat iemand met jouw temperament de wetten in dit land niet maakt”, had Clinton even daarvoor gezegd.

Top secret

Clinton herhaalde ook dat ze een fout maakte met de mailserver maar wees ook geloofwaardig op Trumps misleidende beschuldigingen. “Er is geen bewijs dat iemand de server hackte die ik gebruikte. Geen geheim materiaal eindigde in de verkeerde handen”, waarna ze haar ervaring succesvol uitspeelde. “Ik neem geheime informatie zeer ernstig. Als senator en buitenlandminister kende ik de grootste geheimen, zoals de jacht op Osama bin Laden, en dat nam en neem ik altijd ernstig.”

Clinton wist Trump ook af te troeven door de focus verschillende keren terug te brengen naar het format van het debat, een townhall-meeting waar vragen van het publiek centraal staan. “Ik zou graag luisteren naar de vragen van het publiek, Donald”, zei ze dan.

Tegelijk zorgden de vele persoonlijke aanvallen ervoor dat de publieksvragen wegdeemsterden. Een thema als de ziekenzorg die door huidig president Barack Obama werd hervormd - de veelbesproken Affordable Care Act of Obamacare in de volksmond – had in normale politieke tijden een half uur van dit debat opgeslorpt. Nu werd er nauwelijks drie minuten over gesproken. Trump wil het afschaffen, Clinton wil het hervormen. De vrees dat sommige kiezers die met dit thema erg begaan zijn zich verder afkeren van de vechtende politici in Washington is na het zien van dit debat terecht.

Op vlak van buitenlandbeleid toonde Clinton zich, net als tijdens het eerste debat, in haar element. “We zijn niet in oorlog met islam,” sprak ze alsof ze al in het Oval Office zat. “Ik wil IS verslaan in een coalitie met onze moslims en de moslimlanden.” Trumps islamofobie daarentegen noemde ze een 'gift aan terroristen'. “Wat Donald zegt wordt gebruikt om strijders te rekruteren.”

Clinton viel ook opnieuw Trumps sympathie voor de Russische leider Poetin aan. Ze leidde de aandacht af van vrijdag uitgelekte Wikileaks-documenten, over haar duurbetaalde toespraken voor selecte Wall Street-gezelschappen, als een voorbeeld van informatie die gehackt en verspreid werd door vreemde mogendheden als de Russen. “Geloof me, ze doen het niet voor mij, maar voor Donald.”

Bondgenoot van het Kremlin

Ook in vragen over de dramatische situatie in Syrië wist ze succesvol Trump af te schilderen als bondgenoot van het Kremlin, die samen met Assad en de Iraniërs de burgerbevolking van Aleppo afslacht. Zelf bepleitte ze een kordatere houding tegenover de Russen – een verholen dreiging met nieuwe sancties – gewapende steun aan Koerden en de inzet van meer Amerikaanse special forces. Allemaal beloftes die in januari door de actualiteit kunnen zijn ingehaald maar die haar doel van de avond dienden: presidentieel overkomen. Daar slaagde ze opnieuw in.

Clinton scoorde ook aan het eind. Op de vraag of beiden na afloop van hun moddergevecht ook iets positief konden zeggen over elkaar zei ze: “Kijk, ik respecteer zijn kinderen. Zijn kinderen zijn fantastisch en toegewijd, en ik denk dat dat ook veel zegt over Donald. Ik ben het niet eens met bijna alles wat hij zegt of doet. Maar ik respecteer dat en ik denk dat zoiets als moeder en grootmoeder heel belangrijk is voor me.”

Trump kon daarna niet anders doen dan haar bedanken. “Haar verklaring over mijn kinderen is een zeer mooi compliment”, erkende hij, en toonde zich alsnog sportief. “Ik zeg dit over Hillary: ze geeft niet op, ik respecteer dat. Ik zeg het zoals ze is. Ze is een vechter. Ik ben het oneens met veel waar ze voor vecht, haar beoordeling in veel zaken. Maar, ze vecht hard en geeft niet op. Ik beschouw dat als een zeer goede karaktertrek.”

Op punten

Een betere campagneboodschap kon hij haar niet geven. Na afloop schudden beiden elkaar alsnog de hand. De kamp werd door Clinton gewonnen in punten – dat bleek ook uit de eerste exit-polls – maar Trump hield zich ondanks alles wel staande.

Maar, de echte winnaars van dit debat waren de onbesliste kiezers in het publiek, die met waardige, beredeneerde, vragen over de toekomst van hun natie de kandidaten wezen op hun verantwoordelijkheid. Ondanks een campagne die gekenmerkt wordt door antipolitiek toonden zij daarmee dat de Amerikaanse democratie niet in de touwen hangt. Dat geeft hoop.

Lees ook: Zo deed Donald Trump het: race naar de bodem met krachttermen en beledigingen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234