Zondag 17/11/2019

Containerdrama

Zitten Chinese ‘slangenkoppen’ achter de dood van 39 migranten?

Beeld AFP

De Engelse politie heeft al vier mensen aangehouden in het onderzoek naar de koelcontainer waarin dinsdag 39 lichamen aangetroffen werden. Ondertussen pogen de autoriteiten het traject van de container en de trekker te reconstrueren. De zaak vertoont gelijkenissen met de werkwijze van Chinese smokkelbendes, zogenaamde ‘slangenkoppen’.

Vrijdag werd een nieuwe verdachte opgepakt, een man van 48 uit Noord-Ierland. Dat brengt het aantal aanhoudingen op vier. Eerder zette de politie de Noord-Ierse bestuurder van de trekker die de container naar de haven van Purfleet bracht vast. Donderdag kwam daar nog een koppel van 38 bij. Ze worden beschuldigd van doodslag en betrokkenheid bij mensensmokkel, maar het is onduidelijk wie welke rol gespeeld heeft.

Vietnamezen

Over het onderzoek komt voorlopig weinig naar buiten. Zowel het Belgische federaal parket als de Engelse politie is karig met commentaar. De container vertrok uit de haven van Zeebrugge. “Dit is een complex en tragisch onderzoek. We willen de overledenen in hun waardigheid laten”, klinkt het bij de politie van het graafschap Essex. 

Die komt op dit moment handen tekort. Het is voor de politie van Essex het grootste onderzoek in zijn soort ooit, klonk het in een eerdere mededeling.

Intussen is niet langer zeker dat alle 39 slachtoffers de Chinese nationaliteit hebben, al ging de Britse politie daarvan uit na een eerste identificatie. Volgens de openbare omroep BBC zouden er mogelijk drie Vietnamezen bij zijn. 

Een medewerker van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Space verspreidde een screenshot van online berichten van de 26-jarige Pham Thi Tra My. In de nacht van dinsdag op woensdag stuurde ze een noodkreet aan haar moeder: “Mijn weg naar het buitenland lukt niet. Mama, ik houd zoveel van je! Ik ben aan het sterven omdat ik niet kan ademen.” 

Ook twee andere Vietnamese families namen contact met de BBC op omdat ze vrezen dat hun naasten, een 26-jarige man en een vrouw van 19, overleden in de container. 

Georganiseerde misdaad

Een van de onderzoekssporen spitst zich toe op het mogelijke netwerk dat schuilgaat achter het tragische einde van de 39 dodelijke slachtoffers. Verschillende elementen lijken erop te wijzen dat de zaak meer is dan een geval van transmigranten die hun leven riskeren om Engeland te bereiken. Doorgaans gaat het daarbij om kleine groepen Afghanen of Syriërs.

De zaak doet veeleer denken aan andere ophefmakende drama’s veroorzaakt door grote Chinese smokkelnetwerken. Bekend is onder meer een incident in de haven van Dover in juni 2000. Daar lieten 58 Chinezen het leven in een container die eveneens uit de haven van Zeebrugge kwam. 

Zeven jaar eerder maakten 286 migranten de oversteek van China naar de VS. Het cargoschip Golden Venture liep voor de kustlijn van New York vast. Tien mensen verdronken terwijl ze probeerden het vasteland te bereiken.

Telkens waren de verantwoordelijken zogenaamde ‘slangenkoppen’: Chinese mensensmokkelaars die aan het hoofd van grote internationale criminele netwerken staan. Het is een vorm van georganiseerde misdaad die wereldwijd berucht is vanwege de vele vertakkingen. 

Gigantisch netwerk

“In bijna ieder dorp is er een Chinees restaurant of een Chinese ondernemer”, zegt de Nederlandse criminoloog Jaap Knotter, die onderzoek naar de Chinese bendes deed. “Dat betekent dat er voor de illegale migranten een heel groot sociaal netwerk is om op terug te vallen. Overal is er wel iemand die hen kan helpen. Daardoor kunnen ze ook tientallen jaren onder de radar blijven.”

De methodes van de smokkelaars zijn vaak ronduit roekeloos. In het geval van de Golden Venture hadden talloze mensen maandenlang in het snikhete ruim doorgebracht. Onderweg kwam het schip in een orkaan terecht. 

Maar voor de migranten zijn de Chinese smokkelaars zelden criminelen, zegt Knotter. “Voor hen zijn het mensen die hen naar het beloofde land helpen. De risico’s nemen ze erbij.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234