Zaterdag 03/12/2022

Zita Swoon

Na het onverhoopte succes van I Paint Pictures on a Wedding Dress (in België alleen al goed voor 35.000 verkochte exemplaren) wil Zita Swoon zijn actieradius verder uitbreiden. Daarom heeft het kwintet met Life = A Sexy Sanctuary resoluut voor pop gekozen. Die Nieuwe Rechtlijnigheid werd al geïllustreerd door de funky single 'Hot Hotter Hottest': Stef Kamil Carlens en de zijnen kleuren minder buiten de lijntjes en leggen nu de nadruk op gesmeerde grooves, radiovriendelijke melodieën en even beknopte als doorzichtige songstructuren. Met het frivole 'The Bananaqueen' hebben ze zelfs bewust geprobeerd een opvolger voor 'Disco' uit hun mouw te schudden. Herhaling uit pragmatisme? Tja, populariteit werkt nu eenmaal verslavend.

Niet dat Zita Swoon hier een bocht van honderdtachtig graden maakt. Veeleer is er sprake van een accentverschuiving: bepaalde aspecten van de groepssound zijn aangedikt, terwijl andere wat meer naar de achtergrond zijn gedrongen. Toch is de tegendraadsheid van weleer nog niet helemaal weggevlakt. Luister maar eens naar het verwrongen walsritme in 'Teacher', de loosgaande gitaren in 'Josiewitchgirl' (een nieuwe aflevering van de Josie-saga) of de weerbarstige trekjes in de twee songs die zijn overgebleven uit de dansvoorstelling Plage Tattoo / Circumstances.

De muziek van Zita Swoon blijft rijk aan details en is minder eenduidig dan je op het eerste gehoor zou vermoeden. Ze balanceert voortdurend op de scheidingslijn tussen uitbundig en ingetogen, en verliest veel van haar lichtvoetigheid, zodra je je op de teksten concentreert. "This prison room will be my grave", "The life I lead ain't so much fun", "I don't know where I'm at anyway" - het zijn willekeurig gekozen citaten die aangeven dat er onder de schijnbaar rimpelloze oppervlakte nog heel wat melancholie en verwarring schuilgaan.

Die dubbelzinnigheid schuilt ook in de hoesillustratie van Bjorn Eriksson: ze toont twee verliefde konijntjes die zich perfect gelukkig wanen, maar niet in de gaten hebben dat ze allang door de wolf zijn opgeslokt. Onschuld omringd door verdorvenheid. Of hoe je zelfs een verblijf in de hel tot een vakantie kunt maken. Voor wie zit te wachten op een conclusie: Life = A Sexy Sanctuary is voor Zita Swoon wat The Ideal Crash was voor dEUS. Wantrouw dus je aanvankelijke teleurstelling en blijf vooral luisteren. Nadat je weerstand is gebroken, zullen tien prachtsongs je deel zijn.

Zita Swoon, Life = A Sexy Sanctuary, Warner

Manic Street Preachers

Sinds hun ontstaan in de late jaren tachtig hebben de Manic Street Preachers een bewogen geschiedenis achter de rug. De ironie wil dat de Welshe groep pas haar beste platen maakte na de mysterieuze verdwijning van haar gitarist Richey Edwards. Op Everything Must Go en This Is My Truth Tell Me Yours gaven de heren zich bloot, toonden ze hun kwetsbare kant en schreven ze prachtige melodieën die in majestueuze arrangementen werden gevat. Maar op Know Your Enemy lijkt die muzikale bezieling langzaam maar zeker plaats te maken voor routine. Echte uitschieters zijn schaars en je kunt je niet van de indruk ontdoen dat The Manics dezer dagen vooral hun toevlucht zoeken tot gimmicks: een cd-presentatie in het Karl Marx-stadion in Havana, een audiëntie bij Fidel Castro, de gelijktijdige release van twee verschillende singles, de aankondiging van een nakende split.

Know Your Enemy is een politieke plaat, waarop de groep haar solidariteit betuigt met een van de laatst overblijvende communistische regimes. Titels als 'Dear Martyrs' en 'Baby Elian' spreken in dat verband boekdelen. Zelfs de hidden track, een cover van McCarthy's 'We're All Bourgeois Now', staat bol van ideologisch discours. Niets op tegen, alleen is de agitpop van de groep soms zo sloganesk en ongenuanceerd dat het moeilijk wordt hem ernstig te nemen. In 'Freedom of Speech Won't Feed My Children' nemen The Manics de Amerikaanse artiesten op de korrel die van de dalai lama een showbizz-icoon hebben gemaakt. Maar hoe geloofwaardig is die kritiek, als je zelf volop met de Cubaanse leider koketteert?

Het trio is op zijn best als het blijk geeft van persoonlijke betrokkenheid: het door James Dean Bradfield geschreven 'Ocean Spray', over zijn aan kanker overleden moeder, grijpt recht naar de keel, en ook 'Let Robeson Sing', over een zwarte burgerrechtenactivist die in de paranoïde fifties weigerde zijn extreem-linkse sympathieën af te zweren, is een schot in de roos. Het melodieuze 'His Last Painting', het springerige 'Year of Purification' en het goed in de gitaren zittende 'Intravenous Agnostic' behoren een voor een tot de betere momenten op de cd, maar al te vaak vergalopperen Manic Street Preachers zich aan grofkorrelige pseudogrunge, opgeblazen glamrock, slappe disco of anachronistische sixtiespop. Of het engagement van de groep nu pose is of bittere ernst, het blijft de vraag of het publiek erin kan geloven. Luidt het antwoord neen, dan staan Bradfield, Wire en Moore nu echt wel te roepen in een lege kamer.

Manic Street Preachers, Know Your Enemy, Epic

Daft Punk

Vier jaar na Homework, de plaat die Parijse dansmuziek op de wereldkaart zette, slaan Thomas Bangalter en Guy Manuel de Honem-Christo weer toe. Liever dan op hun lauweren te blijven rusten, verkennen de heren een ander hoekje van hun elektronische speeltuin en dat is een uitstekend idee. Hun retrofuturistische fusie van disco, house, pop en funk klinkt op Discovery immers directer en frisser dan ooit. Het nieuwe robotimago van het duo geeft het al aan: Daft Punk is niet vies van popartkitsch, maar goochelt tegelijk met de gekste referenties uit de popgeschiedenis, van 10 cc tot Herbie Hancock en van The Buggles tot Foreigner. 'Aerodynamic' is zelfs een onverbloemde ode aan metallo Eddie Van Halen.

De Franse wonderboys bedienen zich nog altijd van anachronistische synthgeluiden, sequencers en vocoders, maar dit keer staan er verrassend veel gezongen nummers op de cd. En behalve Romanthony en Todd Edwards doen ook de heren Daft Punk zelve een vocale duit in het zakje. Het resultaat is disco waarin een hart klopt en ruimte is voor emoties, warmte en kleur. Het spreekt vanzelf dat Discovery in de eerste plaats op de dansvloer gensters zal slaan. De nieuwe Daft Punk bevat echter zoveel sprankelende ideeën en muzikale grapjes, dat je er ook probleemloos thuis naar kunt luisteren. One More Time?

Daft Punk, Discovery, Virgin.

Madrugada

Dat er ook in Noorwegen schitterende muziek wordt gemaakt, weten we al dankzij Motorpsycho en Bel Canto. Maar daar blijft het niet meer bij. Madrugada, een kwartet genoemd naar het Spaanse woord voor ochtendschemering, bewees twee jaar geleden met zijn debuut-cd Industrial Science al dat het tot trotse, dramatische songs en bezielde concerten in staat was. Opvolger The Nightly Disease klinkt zelfs nog koortsiger en afgeklovener: dit is gitzwarte, drassige blues zoals we ons die nog herinneren van The Gun Club, de jonge Nick Cave, Crime + The City Solution of Hugo Race.

Madrugada maakt spannende, vaak intimistische muziek die in mineurstemmingen grossiert, psychedelische trekjes vertoont en ingrediënten bevat uit country, gospel en Latijns-Amerikaanse mambo. En of hij nu fluistert of schuimbekkend te keer gaat, zanger Sivert Hoyem zal met zijn aan Jim Morrison verwante stemgeluid wellicht niemand onberoerd laten. Sobere, in melancholie gedrenkte nummers zoals 'Hands Up - I Love You', 'Step Into This Room and Dance For Me', 'Sister' of 'The Frontman' vallen naast het donkerste van The Doors dan ook niet uit de toon.

Het gitaarwerk klinkt messcherp en intens, zeker in de gedreven bijna-titeltrack en het overrompelende 'We Are Go'. Producer John Agnello (zie ook: Steve Wynn) zorgt voor een helder geluidsbeeld, maar gelukkig heeft hij het ongepolijste karakter van de muziek intact gelaten. The Nightly Disease is een besmettelijke kwaal waar voorlopig geen remedie tegen bestaat. Lekker ziek worden is dus de boodschap.

Madrugada, The Nightly Disease, Virgin

Dirk Steenhaut

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234