Zaterdag 04/12/2021

AchtergrondKlimaatacties

Zit er nog fut in Youth for Climate? Hoe de ooit zeer energieke beweging zich probeert te reanimeren

Anuna De Wever tijdens de klimaatsmars in Brussel op 15 maart, 2019. Is de jeugd intussen klimaatmoe? Beeld Eric de Mildt
Anuna De Wever tijdens de klimaatsmars in Brussel op 15 maart, 2019. Is de jeugd intussen klimaatmoe?Beeld Eric de Mildt

Youth for Climate probeert zichzelf met een eerste klimaatactie in Brussel te reanimeren. Een betere – of meer ellendige – zomer had de ooit zo energieke beweging niet kunnen wensen, maar wie is er nog ‘plus chaud que le climat’?

Begin 2019 hing er een grenzeloze energie in het Brusselse straatbeeld. Geïnspireerd door Greta Thunberg trokken een paar duizend spijbelende jongeren op 10 januari voor het eerst de straat op om tot actie op te roepen tegen klimaatverandering, de weken nadien deden ze dat met een veelvoud daarvan. Beleidsmakers en bedrijfsleiders werden gedwongen te luisteren en media stelden vragen bij ministers die met het vliegtuig reisden om klimaatambities te ondertekenen – of dat net nalieten.

Wellicht de grootste verdienste van Youth for Climate is dat de beweging van klimaat een splijtend topic maakte aan de keukentafel. “We hopen crescendo weer naar wekelijkse acties te gaan”, kondigde Franstalig boegbeeld Adélaïde Charlier recent aan. Vrijdag staat opnieuw een eerste (fiets)actie van Youth for Climate gepland aan het Europees Parlement. Hoewel het om een gedeeld initiatief gaat met haar Duitse, Luxemburgse en Nederlandse tegenhangers, lijkt er weinig animo. Het Facebook-evenement telt 85 aanwezigen, terwijl de klimaatmars op haar hoogtepunt op 4.623 Facebook-aanwezigen kon rekenen.

Pauzeknop

“Het is de afgelopen maanden erg moeilijk geweest om aan massamobilisatie te doen”, erkent Lola Segers (20), straks een van de vertegenwoordigers van YfC op de 26ste klimaatconferentie in Glasgow. “Op het moment dat er eindelijk versoepeld werd, waren de examens en de zomervakantie daar al.”

Intern klinkt het dat corona een welgekomen pauzeknop was voor een reorganisatie. De beweging was aan het wegkwijnen en boegbeeld Anuna De Wever, nog altijd erg betrokken, had toen net aangekondigd te stoppen als woordvoerder om stage te lopen bij de groene fractie in het Europees parlement – wat toch een beetje leek op definitief kleur bekennen voor een organisatie die stellig ‘apolitiek’ beweert te zijn.

Simon Sterck. ‘We proberen niet enkel op conferenties te wegen, maar ook om politici achter de schermen tot de orde te roepen.’ Beeld Tim Dirven
Simon Sterck. ‘We proberen niet enkel op conferenties te wegen, maar ook om politici achter de schermen tot de orde te roepen.’Beeld Tim Dirven

Vandaag draait de beweging op een vijftigtal jongeren, van wie de helft “heel actief” is. Ze lijken net zoals in andere landen een nieuwe weg in te slaan en zijn vergadertijgers geworden. De kerngroep die maandelijks vergadert, is opgedeeld in kleinere werkgroepen die zich bijvoorbeeld bezighouden met het Europese landbouwbeleid. “Er wordt binnen de werkgroepen erg intens samengewerkt”, zegt Simon Sterck (16). “We proberen niet enkel op conferenties te wegen, maar ook om politici achter de schermen tot de orde te roepen.” Donderdag zat YfC bijvoorbeeld in een videocall met EU-commissaris Frans Timmermans.

Hoe zwaar de stem van Youth for Climate zo kan wegen, is maar de vraag. Het veelzeggende antwoord van het kabinet-Demir, dat op de klimaattop van Madrid een delegatie ontving: “Veel bijkomende contacten zijn er de laatste maanden niet meer geweest.”

Volgens Anneleen Kenis (KU Leuven/UGent), die onderzoek doet naar klimaatbewegingen, is dat ook niet de logica waarin jongeren mogen meestappen. “Een protestbeweging moet net ageren en een tegenstander kiezen. Dan kan je een concrete overwinning behalen.” Beter elke dag een blok beton op de weg dan een gezapig koffietje met Angela Merkel.

Een zorgwekkend thema volstaat ook niet om een massa op de been te brengen, terwijl zo’n massa net cruciaal is om impact te hebben en media-aandacht te genereren. “Het radicale en authentieke idee van de schoolstaking was begin 2019 de mobiliserende factor”, zegt Kenis. “Breken met het dagelijkse ritme omdat het niet meer opweegt tegen de grootsheid van een probleem.”

Back to the Climate

Volgens Lola Segers leeft de vraag intern: vindt de beweging dat momentum nog terug? Het lijkt nu of nooit, na een zomer met historische overstromingen en hittegolven in Europa. “Veel jongeren maken zich écht zorgen, ook al omdat de ellende plots zo dicht bij huis is gekomen.”

Op vraag van De Morgen werd in de Waddist-app aan 686 jongeren (12 tot 30 jaar) voorgelegd in welke mate ze willen deelnemen aan acties. Met stip op één: ‘Ik zou het steunen, maar niet meewandelen’ (42 procent). Ook een ‘afvallige’, die tot eind 2019 nog trekker was van een lokale YfC-tak, zegt: “Ik leef klimaatbewust, maar lig niet echt wakker van nieuwe acties. Het nieuwe is er wat af.”

Spijbelgedrag

Dat scholen – op vraag van onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) – streng zijn beginnen toe te zien op spijbelgedrag, speelt ongetwijfeld een rol. En nadat ze al anderhalf jaar op hun tandvlees zaten door corona, lijken veel scholieren en studenten maar al te blij om opnieuw elke dag naar school te mógen.

“Toch gaven jongeren begin 2019 aan hoe energiegevend het was om samen te protesteren, te dansen en stellingen te beklimmen. Dat kan nu in principe weer”, zegt Kenis. Om deze energie terug te vinden, mag Youth for Climate volgens haar niet in vage thema’s verzanden. “Kijk naar Berlijn, waar jongeren de universiteiten recent op de knieën kregen om een vegetarische omslag te maken.”

Bij Youth for Climate maken ze zich sterk dat ze jongeren weer op straat krijgen, onder meer via “een professionele mobilisatievideo” die binnen enkele weken via sociale media wordt losgelaten. Al is het tekenend dat de focus op de ‘Back To The Climate’-betoging van zondag 10 oktober ligt, een initiatief dat vooral vanuit de veel bredere Klimaatcoalitie uitgaat. Op eigen benen staan is moeilijk geworden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234