Dinsdag 09/08/2022

Zingende spoken onder het bed

Een 'normale' voorstelling die haar kracht haalt uit de voorzichtige acteerkunst van de personages en de suggestieve belichting

opera l 'The Turn of the Screw' in de Munt HHH

stephan moens

Bijna zeven jaar geleden had de Munt Benjamin Brittens The Turn of the Screw al eens op het toneel gezet. Keith Warner had er een beangstigende avond van gemaakt, waar je ontredderd vandaan kwam, omdat de voorstelling zo scherp de dubbelzinnigheid van het stuk weergaf en je niet opzadelde met één interpretatie. Nu is er een nieuwe productie, die als het ware een pendant vormt van Philippe Boesmans' Julie. Samen geconcipieerd door regisseur Luc Bondy en decorbouwer Patrice Chéreau (het basisdecor is hetzelfde), spelen ze afwisselend hier en in de zomer ook op het festival van Aix-en-Provence.

Dat maakt deze enscenering er als het ware voorbestemd voor om ook in de vorm van burgerlijk drama gespeeld te worden. Er is bijgevolg niet zoals bij Warner een duidelijke scheiding tussen de werkelijke wereld en die van de geesten, maar de geesten van Quint en Miss Jessel dringen telkens weer "tamelijk prozaïsch, door een venster bijvoorbeeld" in de echte wereld binnen. Dat suggereert meer een kinderlijke angst- en droomwereld (Quint ligt ook al eens onder het bed van de jonge Miles) dan een spiritistische realiteit.

Daardoor wordt deze Turn of the Screw een ondanks het eeuwige dilemma ("Hoe zet ik zingende spoken op het toneel?") tamelijk 'normale' voorstelling, die haar kracht meer haalt uit de voorzichtige acteerkunst van de personages en de suggestieve belichting dan uit speciale effecten. De zingende spoken zijn er gewoon, je schrikt er nauwelijks van. Het antwoord op de vragen die het stuk in elke enscenering oproept - gaat dit eenvoudigweg over de strijd tussen goed (de gouvernante) en kwaad (de geesten) om de ziel van het kind? Of zit het allemaal maar in het hoofd van de ietwat hysterische gouvernante, die haar taak emotioneel niet aankan? Hoe seksueel is en was de relatie tussen Quint en de jongen Miles? En in hoeverre wil de gouvernante in diens plaats treden en zelf het kind veroveren? - blijft open, of wordt minstens aan het oordeel van de toeschouwer overgelaten, goed wetend dat Britten wel een proloog voor het stuk heeft gemaakt ("It is a curious story") maar geen verklarende epiloog. Slechts enkele beelden - maskers, Quint die plots een soort Erlkönig lijkt - geven een aanzet tot duiding. De rest moet zich in ons hoofd afspelen, en dat is op zichzelf geen slecht uitgangspunt voor een antwoord op de spokenvraag.

De personages zijn geloofwaardig bezet, al kunnen Marlin Miller (Quin) en Mireille Delunsch (de gouvernante) niet Anthony Rolfe Johnson en de fabelachtige, te vroeg overleden Susan Chilcott van vorige keer doen vergeten. Met name Delunsch zingt haar rol net iets te mooi en te monochroom om het getroebleerde karakter van de gouvernante helemaal weer te geven. De kinderen uit het Peter Kay Children's Choir zijn vocaal verbluffend toonvast en helder, maar ze acteren niet altijd natuurlijk. Heel mooi zijn Marie McLaughlin als Miss Jessel en Olivier Dumait in de korte proloog. Hanna Schaer vult de karakterrol van Mrs Grose efficiënt in. Minder enthousiasme kan de tamelijk harde en weinig subtiele directie van Patrick Davin opwekken. Misschien moeten we eens in Aix gaan luisteren wat Kazushi Ono ervan maakt.

Wat The Turn of the Screw van Benjamin Britten Wie solisten, kamerorkest van de Munt o.l.v. Patrick Davin. Regie: Luc Bondy Waar en wanneer Brussel, De Munt, 18 maart. Nog voorstellingen op 24, 26, 29 en 31 maart

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234