Zaterdag 08/08/2020

ReportageDeinze

Zijn mondmaskers nu verplicht of niet? In Deinze zijn ze even de kluts kwijt

In de Carrefour Market in Deinze draagt ongeveer de helft van de klanten een mondmasker, de andere helft niet. De burgemeester wou een verplichting invoeren maar werd teruggefloten.Beeld Wouter Van Vooren

Dat hun burgemeester ‘iets heeft met mondmaskers’, dat wisten de inwoners van het Oost-Vlaamse Deinze al langer. Maar nu de verplichting om een masker te dragen in de supermarkt op een njet stoot van de hogere overheden, zijn veel inwoners in de war. ‘Moet het nu wel of niet? Ik zou het u niet kunnen zeggen.’

“Hij is teruggefloten”, roept de uitbaatster van het lederwarenkraam naar haar collega van het viskraam aan de overkant. “Maar of we het nu moeten dragen of niet, ik zou het begot niet weten.” Op de wekelijkse markt van Deinze is het gespreksonderwerp nummer één: hun burgemeester, Jan Vermeulen (CD&V), wou een verplichting invoeren op het dragen van een mondmasker in de supermarkten en superettes op zijn grondgebied. Maar dat plan stootte op een njet van minister van Binnenlandse Zaken en partijgenoot Pieter De Crem. Die stuurde de gouverneur naar Deinze om de verplichting weer in te trekken.

De Deinzenaren denken er zo het hunne van. “Och ja, onze burgemeester heeft ‘iets’ met mondmaskers”, zegt Franske, een vaste stamgast van tearoom Palace op de Markt in Deinze. Vanachter zijn Duvel-glas slaat hij de marktgangers gade. Die dragen allemaal een mondmasker. Dat is namelijk verplicht voor wie inkopen wil doen op de markt, net als het ontsmetten van de handen. Niemand lijkt dat een probleem te vinden. “Waarom zouden we?”, zegt Franske, die al “een goed stuk in de 70 is”. “Dat is toch een kleine moeite? En blijkbaar werkt het. We hebben het in Deinze niet slecht gedaan tijdens de crisis. Ja, er zijn hier ook mensen gestorven, maar lang niet zo veel als elders. Dat wil toch ook iets zeggen.”

Als voor buiten winkelen op de markt een masker verplicht is, dan is het toch de logica zelve dat dat voor binnen winkelen ook zo moet zijn, meent burgemeester Vermeulen. Hij is naar eigen zeggen heel verwonderd dat hij opnieuw in het oog van de storm zit. Daar zat hij al eens in toen Deinze als eerste stad van Vlaanderen besloot om de inwoners zelf van een gratis mondmasker te voorzien. Hij kreeg toen heel wat telefoontjes met de vraag de maskers nog niet te verdelen, omdat er paniek dreigde uit te breken bij inwoners van andere gemeenten.

“We zaten hier inderdaad heel snel op het mondmaskerverhaal”, zegt de burgemeester, die vanuit zijn bureau in het stadhuis zicht heeft op zowat het volledige stadscentrum. “Het klinkt misschien raar, maar dat komt omdat wij een fietsstad zijn. We komen al eens op internationale conferenties en horen daar wat in andere steden leeft. Fietsers zijn al veel langer met mondmaskers bezig. Niet tegen virussen, wel tegen luchtvervuiling. Voor ons waren dat dus geen rare objecten.”

Deinze loopt al de hele crisis voorop, vindt Vermeulen. “Naast de gratis maskers hebben we ook al op 10 maart besloten dat er geen evenementen meer mochten plaatsvinden in de Brielpoort. En we lieten iedereen in onze stad rechts lopen, om kruisende wandelaars te vermijden.” De burgemeester maakt zich sterk dat hij een draagvlak heeft bij de bevolking, gezien hij die al maanden meeneemt in zijn verhaal. 

Federale fase

Het zijn argumenten die bij de hogere overheden geen indruk maken. Volgens minister De Crem geldt nog altijd ‘de federale fase’, waar de federale overheid het voor het zeggen heeft en een lokaal bestuur niet zomaar de regels kan verstrengen. Iedereen gelijk voor de wet dus. Ook bij de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) wijzen ze op die federale fase. Al pleit de VVSG wel voor meer overleg tussen federale en lokale overheden.

Vermeulen is niet onder de indruk. “Ik heb de indruk dat ze in Brussel vooral zelf de kat willen zijn die de muizen vangt. Meer ga ik daar niet over zeggen.”

In Deinze kan niet iedereen meer volgen. Moeten ze nu wel of niet een masker dragen in de supermarkt? Geen kat die het nog weet. Burgemeester Vermeulen  wist het woensdagnamiddag ook nog niet. “Ik kreeg wel al een telefoontje van de gouverneur dat hij de verplichting zou terugdraaien, maar dat is voor zover ik weet nog niet officieel gebeurd. Dus ja, eigenlijk is de verplichting nog van kracht.”

Anne-Marie Callens, zaakvoerder van de Carrefour Market: ‘Het zou veel makkelijker zijn mocht een mondmasker voor iedereen verplicht zijn, dan is het duidelijk.’Beeld Wouter Van Vooren

In de Carrefour Market tegenover het stadhuis van Deinze reageren ze vrij gelaten. “Het zou veel makkelijker zijn mocht het voor iedereen verplicht zijn”, meent zaakvoerder Anne-Marie Callens. “Dan is het tenminste duidelijk. Nu draagt zowat de helft van de klanten hier een masker, de andere helft niet. Ik hou vooral mijn hart vast voor de komende maanden. Mensen gaan op vakantie en wie weet met wat ze terugkeren. Mocht iedereen een masker dragen, dan beschermen we elkaar. Dat zou de boodschap moeten zijn.”

Maar als er een officiële verplichting is, moet er ook iemand zijn die ervoor zorgt dat er gecontroleerd en zo nodig gesanctioneerd wordt. Daar wringt het schoentje. Het winkelpersoneel kan die taak onmogelijk op zich nemen, vindt ook Callens. Het is voor een winkelier weinig evident om klanten terecht te wijzen.

Hoeft ook niet, zegt Vermeulen. “In ons besluit staat dat de lokale overheid verantwoordelijk is voor de handhaving, niet de winkeliers. Het lijkt me niet opportuun om politieagenten winkels binnen te sturen, maar ze zouden wel op het voetpad kunnen wachten en kijken of wie buitenkomt een masker op heeft. Maar men heeft het besluit afgeschoten zonder het eerst eens goed te lezen. Het zat goed in elkaar, hoor.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234