Dinsdag 31/03/2020

Zijn kiezers gingen naar het Blok, en socialist Staf Neel volgde

Staf Neel is niet meer. Neel zetelde sinds 1971 in de Antwerpse gemeenteraad, maar genoot ook enige nationale roem vanwege een opmerkelijke partijwissel: in 1992 stapte Neel van de toenmalige SP over naar het Vlaams Blok. 'Ik ben mijn kiezers gewoon gevolgd', zo verklaarde hij achteraf.

Zondag 24 november 1991, federale verkiezingen. De partij die toen nog Vlaams Blok heette, breekt door in heel Vlaanderen, maar vooral in het kanton Antwerpen is het resultaat spectaculair. Van nauwelijks tien procent in 1987, maakt de partij de sprong naar meer dan 25 procent van de stemmen. De partij, die later voor racisme zou veroordeeld worden, wipte zo over de SP, sinds mensenheugenis heer en meester in de stad aan de stroom.

Van de vele analyses die na 'Zwarte Zondag' zouden volgen, won er één steeds meer terrein. Veel traditionele socialisten, lees: arbeiders, zouden hun partij toen de rug hebben toegekeerd, en een nieuw onderkomen gezocht hebben bij het Vlaams Blok.

Staf Neel werd de verpersoonlijking van deze theorie. Neel, kind uit een socialistisch nest, altijd trouwe militant geweest, besloot één jaar na de verkiezingen de partij van toenmalig Antwerps burgemeester Bob Cools te verruilen voor die van de toen nog piepjonge Dewinter.

Krappe meerderheid

De overstap had niet veel meer dan een symbolische betekenis gehad, als niet veel later ook nog een ander raadslid uit de Antwerpse meerderheid van partij verwisselde. Luc Bungeneers, toen nog CVP, voelde zich - what's new - op een zijspoor gezet door zijn partij, en koos voor de liberalen, die zich destijds wilden verruimen.

Neel en Bungeneers hadden zo voor een vervelend probleem gezorgd. Door de overstap van de twee gemeenteraadsleden naar de oppositie waren CVP en SP hun historische, maar sinds de laatste verkiezing zeer krap geworden meerderheid in Antwerpen kwijt. De impasse kon slechts vermeden worden door de Volksunie mee in bad te trekken.

Waarom de oude socialist Neel naar het Vlaams Blok was overgelopen? Zelf gaf hij in de loop der jaren telkens verschillende verklaringen. De ene keer was zijn beslissing genomen "uit protest tegen de baronieën in de SP". De andere keer was het omdat hij binnen zijn oude partij geen steun had gevonden voor zijn protest tegen Frank Vandenbroucke, toenmalig SP-voorzitter die, aldus Neel, "de Vlaamse geldstroom naar Wallonië niet wilde stopzetten." Misschien wel het eerlijkst was Neel over zijn overstap toen hij verklaarde dat hij enkel naar de stem van zijn electoraat had geluisterd. "Ik ben mijn kiezers gewoon gevolgd."

Hoe dan ook voelde Neel zich snel thuis in zijn nieuwe partij. In 1998 legde gemeenteraadslid Fatima Bali (Agalev) klacht tegen hem neer omdat hij collega Nahima Lanjri in een discussie had toegeroepen dat het "hier geen Marokkaanse markt is".

Interne mail

In 2004 - Neel zit dan net in het parlement - laat hij nog eens van zich spreken met een parlementaire vraag over de culinaire voorkeuren van toenmalig staatssecretaris Kathleen Van Brempt. Neel vond het niet kunnen dat Van Brempt op haar site het bekende Marokkaanse restaurant El Warda in Antwerpen had aangeprezen.

Drie jaar geleden zorgde Neel nog voor enige ophef toen een interne mail van zijn hand was uitgelekt. Onderwerp van de mail was wijlen Marie-Rose Morel, en haar weinig loyale houding tegenover boegbeeld Dewinter.

Omdat Neel het oudste Antwerpse gemeenteraadslid was, kwam hij in de loop der jaren ook regelmatig in beeld om, zoals de gemeentewet het voorschrijft, plaatsvervangend burgemeester van Antwerpen te worden. Telkens stak de meerderheid daar een stokje voor.

In zijn laatste levensdagen genoot Neel minder bekendheid als politicus dan als uitbater van het beruchte Vlaams-nationalistische café De Leeuw van Vlaanderen, alias De Beest.

Staf Neel overleed op 68-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234