Donderdag 24/09/2020

Verkiezingen VS

Zij zijn niet Clinton of Trump, maar doen wel mee

Gary Johnson, Evan McMullin en Jill Stein.Beeld Getty/EvanMcMullin.com/AP

#NeverTrump tegenover 'Crooked Hillary', dat is de strijd die we al weken volgen. Maar behalve de Republikeinse en Democratische kandidaten zijn er nog drie mensen die meestrijden om het Witte Huis. Gedreven door idealisme (méér groen of minder regels) of pragmatisme (géén Trump) doen Jill Stein, Gary Johnson en Evan McMullin mee aan de verkiezingen op 8 november. Maar wie zijn zij en wat zijn hun kansen?

Jill Stein - Groene Partij

Wie? Jill Stein (66) is een Amerikaanse arts, activiste en politica die namens de Groene Partij meedoet aan de presidentsverkiezingen. De kurk waar het beleid van de Groenen op drijft is de 'Green New Deal', een plan om de Verenigde Staten voor 2030 voor 100 procent van groene energie te voorzien en daarmee banen te creëren en de economie te bevorderen. Ook voert haar partij een pacifistische agenda en wil het alle studieschuld in de VS kwijtschelden. Een terugkomend verhaal in haar campagne is de strijd tegen de 'zakelijke elite' en het 'corrupte systeem', een geluid dat ook in de Sanders-campagne veelvuldig te horen was.

De Groene Partij is vooral bekend van kandidaat Ralph Nader die in 1996 en 2000 de partij aanvoerde. In 2000 haalde hij 2,7 procent van de stemmen, en wordt daarmee door sommigen verantwoordelijk gehouden voor het verlies van de Democraat Al Gore, die nipt verslagen werd door George W. Bush.

Kansen? Stein deed in 2012 voor het eerst mee aan de strijd om het Witte Huis, toen kreeg ze 0,36 procent van het Amerikaans electoraat achter zich. De kans is groot dat ze het dit jaar een stuk beter gaat doen. De progressieve agenda van de Groene Partij ligt in het verlengde van die van Bernie Sanders. Nu Sanders ook in het Clinton-kamp zit, is een deel van zijn meest fanatieke aanhang niet van plan hem te volgen. Jill Stein zou een logisch alternatief zijn voor deze 'Bernie or bust'-beweging. Tijdens haar campagne heeft ze meerdere handreikingen gedaan, zo kondigde ze onder meer aan Sanders' "revolutie voort te zetten".

In het Witte Huis zal Stein niet eindigen, maar ze zou zich wel als serieuze stoorzender voor 'elitekandidaat' Clinton kunnen ontpoppen, zoals Nader dat deed in 2000. Beiden vissen immers in dezelfde electorale vijver.

Jill Stein.Beeld REUTERS

Gary Johnson - Libertarische Partij

Wie? Gary Johnson (63) is een ondernemer en was namens de Republikeinse Partij van 1995 tot 2003 gouverneur in New Mexico. In 2012 deed hij voor het eerst mee aan de presidentsverkiezingen voor de Libertarische Partij, waarvoor hij dit jaar weer uitkomt. De partij werd in 1971 opgericht als tegengeluid tegen de Democraten en Republikeinen die sinds jaar en dag het presidentschap afwisselen.

De Libertarische Partij strijdt voor een zo klein mogelijke overheid. Zo noemt Johnson de staatsschuld van 20 triljoen dollar "misschien wel de grootste bedreiging voor onze nationale veiligheid". Johnson wil zonder de belastingen te verhogen, een ander speerpunt van de Libertariërs, op zijn eerste dag in de Oval Office een economisch programma presenteren "zonder gimmicks of denkbeeldige besparingen in de toekomst". Ook wil hij een einde brengen van de "imperialistische" neiging van de VS om terrorisme te bestrijden met kostbare militaire interventies die averechts zouden werken.

Gary Johnson.Beeld AFP

Kansen? Johnson wist in 2012 met 1,3 miljoen stemmen 1 procent van de kiezers voor zich te winnen. Alleen in 1980 deed de Libertarische presidentskandidaat Ed Clark het beter. Verwacht wordt dat Johnson behalve de traditioneel ideologische libertariërs ook een deel van de ontevreden Republikeinse kiezers aan zich weet te binden. Zijn conservatief economische beleid van lage belastingen en een kleine overheid spreken klassieke Republikeinen aan die niks voelen voor Trump.

Zijn liberale beleid op sociaal vlak kan kiezers echter ook afschrikken: Johnson bepleit het homohuwelijk, het recht op abortus en de legalisering van cannabis. Dit zijn onderwerpen die slecht vallen bij de conservatieve achterban. Dit progressieve beleid doet het goed bij de jonge kiezer (tussen de 18 en 29 jaar) en heeft blijkens sommige peilingen zelfs Donald Trump ingehaald in deze leeftijdscategorie.

Wat zeggen de peilingen?

In een peiling die is uitgevoerd door Reuters in samenwerking met Ipsos hebben Clinton (42 procent) en Trump (38 procent) nog altijd een flinke voorsprong op de kleine kandidaten Johnson (6 procent) en Stein (2 procent). Aangezien deze peiling is uitgevoerd in de periode 30 juli tot 3 augustus zijn de kansen van McMullin nog niet gewogen.

Evan McMullin - Onafhankelijk

Wie? Evan McMullin (40) is de 'dark horse' van Better for America, een invloedrijke politieke non-profit die achter de Never Trump-beweging zit. De organisatie lanceerde McMullin gisteren als onafhankelijke kandidaat en conservatief tegengeluid tegen Donald Trump en Hillary Clinton. Onder de noemer 'het is nooit te laat om het goede te doen' doet de oud-CIA-spion en beleidsmedewerker van de Republikeinse Partij mee aan de presidentsverkiezingen.

McMullin is een opvallende keuze. Hij heeft nog nooit meegedaan aan een (lokale) verkiezing en geniet amper bekendheid. Tekenend is het feit dat hij tot gisteren slechts 135 volgers op Twitter had. Daarnaast is McMullin ongetrouwd, iets wat ongehoord is in de Amerikaanse politiek, zeker vanuit conservatieve hoek bezien. Een First Lady of First Gentleman kan een belangrijk wapen zijn in de campagne.

Evan McMullin.Beeld EvanMcMullin.com

Kansen? Waarschijnlijk is het niet dat McMullin over een half jaar daadwerkelijk de verhuisdozen uitpakt in het Witte Huis. De eveneens kansloze Stein en Johnson hebben een georganiseerd partijapparaat en uitgebreid partijprogramma en doen in respectievelijk 47 en 39 staten mee aan de verkiezingen. McMullin daarentegen heeft een programma dat bestaat uit veertien alinea's vol ongespecificeerde plannen en kan op z'n hoogst in 25 staten op het stembiljet eindigen omdat in de andere staten de deadline voor aanmelding al is verstreken. Maar het gaat noch McMullin noch Better for America erom dat hij president van de Verenigde Staten wordt; het gaat er vooral om wie het niet wordt, namelijk Donald Trump.

Verwacht wordt dat McMullin hevig campagne gaat voeren in zijn thuisstaat Utah. In deze traditioneel Republikeinse staat leeft veel onvrede over Donald Trump, met name onder de grote mormoonse populatie. Trump heeft er in de peilingen slechts een kleine voorsprong ten opzichte van Hillary Clinton. Het is aan de mormoon McMullin om kiezers van Trump af te pakken, waardoor Hillary Clinton er de grootste wordt en de zes kiesmannen van Utah voor zich wint. Alles beter dan Trump, lijkt het idee.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234