Dinsdag 16/08/2022

GetuigenisKinderopvang

Zij sturen hun kind bewust niet naar de crèche: ‘Het systeem deugt gewoon niet’

Annelore Raman. ‘Het systeem deugt gewoon niet.’ Beeld Tine Schoemaker
Annelore Raman. ‘Het systeem deugt gewoon niet.’Beeld Tine Schoemaker

Terwijl de kinderbegeleiders vrijdag actievoerden voor meer personeel in de kinderopvang, sturen sommige ouders hun jonge kinderen bewust nooit naar de crèche. Hoe verstandig is dat? ‘Mathematisch is het gewoon niet mogelijk dat één begeleider zich over acht à negen kinderen ontfermt.’

Roel Wauters

“Ik besef dat mijn keuze voor sommige ouders ongemakkelijke vragen oproept”, vertelt Annelore Raman (34), uit Destelbergen. Ze besliste vorig jaar om haar tweede zoon, Hermes die in juli 1 jaar wordt, niet naar de kinderopvang te sturen. “Ik wijk af van de norm, maar ik ben er wel overtuigd van dat we erover moeten spreken. De kinderopvang voldoet niet aan een aantal basisbehoeftes.”

Toen haar eerste zoon Remi werd geboren in 2018, twijfelde ze nochtans niet. Na drie maanden bracht ze hem naar de crèche in de buurt, om weer aan de slag te gaan. “Aanvankelijk overheerste een gevoel van opluchting: na enkele intense weken, kon ik mijn oude leven weer oppikken. Iedereen in mijn omgeving deed het zo.”

Toch begon het al snel te knagen. “Ik ging in die periode nog borstvoeding geven in crèche, tussen de kinderen. Toen al viel me op hoe druk en lawaaierig het er was. Veel kinderen waren ongelukkig. Soms moesten ze erg lang wachten in de wipper voor ze getroost werden. En het verbaasde me niet eens.”

Systeem

Drie kinderbegeleidsters moesten zich ontfermen over iets minder dan dertig kinderen. “Hen neem ik niets kwalijk, integendeel. Het systeem deugt gewoon niet.” Ze bestudeerde hoe kinderopvang in het buitenland georganiseerd werd. Acht of negen kinderen per begeleider is te veel, werd haar meteen duidelijk. In andere landen ligt die ‘kindnorm’ een stuk lager. “Nu pas wordt het een politiek thema, maar eigenlijk is het een evidentie. Mathematisch kan het gewoon niet. Als die omgeving voor mij al zo ondraaglijk is, hoe zit dat dan voor een kind van vier maanden?”

Voor wat meer rust en huiselijkheid bracht ze na verloop van tijd Remi niet langer naar de crèche, maar naar een onthaalmoeder. “Maar ook zij moest in haar eentje voor acht kinderen zorgen. Ze zag er soms vermoeider uit dan ik als jonge moeder op dat moment. Was dat dan zoveel beter?”

Parttime

Nog voor Hermes geboren werd, had ze beslist: haar tweede kind zou niet naar de kinderopvang gaan. Ze nam alle resterende ouderschaps- en andere verlof op voor de eerste tien maanden. Vanaf volgende maand gaat ze weer parttime werken. “Elke dinsdag springen mijn ouders in, elke donderdag mijn schoonouders en op vrijdag werken we thuis en komt er een babysit.”

Raman beseft dat ze in een “gigantische luxepositie” zit. “Mijn man verdient gelukkig genoeg zodat we onze levensstandaard niet moeten afbouwen. En veel grootouders zien het niet zitten om zoveel voor de kleinkinderen te zorgen. De meeste ouders hebben simpelweg niet de keuzemogelijkheid die wij wel hebben.”

Josephine De Roo met haar drie kinderen. Beeld Tine Schoemaker
Josephine De Roo met haar drie kinderen.Beeld Tine Schoemaker

Voor Josephine De Roo (28), moeder van drie uit Lokeren, heeft de beslissing om de kinderen niet naar de crèche te sturen wel financiële gevolgen. Geen reis in zomer, geen merkkledij voor de kleintjes. En de tripjes per fiets naar park Harry Malter vervangen het vertier in het veel duurdere Plopsaland. Maar, zo zegt ze, het is het waard. “Ik kan elke ontdekking, de eerste stap, eerste lach en zelfs eerste woede-uitbarsting van mijn kinderen van dichtbij meemaken”, zegt ze. “Dat is uniek.” De oudste twee, Esmae (5) en Remy (4), gaan intussen naar de kleuterschool, de jongste Marith (2) is nog thuis. Ze zorgt dat ze op educatief vlak niets tekortkomen. “Ik train met haar op de kleuren of de fijne motoriek. Dat lukt zeker. Mijn kinderen waren telkens wat voor op hun leeftijd.”

Weinig impact

Voor de ontwikkeling van een kind maakt het weinig uit of het nu thuis blijft of naar de crèche gaat, toont uitgebreid wetenschappelijk onderzoek aan. “Ook wat betreft de band tussen ouder en kind is er weinig impact”, zegt professor gezinspedagogiek Michel Vandenbroeck (UGent).

Al is er een belangrijke voorwaarde: in de crèche moet aan bepaalde basisbehoeften voldaan worden. “En die staan in Vlaanderen onder druk, door te weinig begeleiders per kind”, zegt Vandenbroeck. “Zo is het van belang dat er juist wordt gereageerd op de noden van het kind. Sommigen worden graag geknuffeld bij het eten, andere raken daardoor overprikkeld. Begeleiders kunnen aanleren zoiets te lezen. Maar voor negen kinderen tegelijk wordt dat erg moeilijk.”

Eerste 1.000 dagen

De eerste 1.000 dagen van een mensenleven zijn cruciaal voor de verdere ontwikkeling, gaf Vlaams minister Wouter Beke (CD&V) aan. Op basis daarvan suggereerde hij dat mensen hun ouderschapsverlof beter de eerste drie jaar zouden opnemen om zelf voor de kroost te zorgen. De kindnorm verlagen ligt erg moeilijk in de meerderheid.

“Misbruik, mishandeling of verwaarlozing in de eerste 1.000 dagen hebben effectief een diepgaande impact”, zegt klinisch psychologe Nicole Vliegen (KU Leuven). “Maar zulke zaken verwacht je niet in een crèche.” Wel wijst ook zij op de risico’s van onderbezetting. “Er kunnen in extreme gevallen situaties ontstaan die in de richting gaan van verwaarlozing”, zegt ze. “Jonge kinderen hebben directe noden. Je kan ze niet uitleggen dat ze even moeten wachten op hun flesje.”

Bovendien is er nog een andere factor: het personeel geraakt gestresseerd, wat versterkt wordt door het vele gehuil. “Opnames van babygekrijs werden gebruikt om gevangenen in Guantanamo te folteren”, zegt ze. “Dat een begeleidster haar geduld kan verliezen, is te begrijpen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234