Zaterdag 20/07/2019

Zij die sterven, lach er maar mee

BRUSSEL

Luide metalmuziek klinkt. Keizerlijke familie en gevolg poseren in onderbroek voor het volk, het publiek, dat even later zal mogen beslissen wie keizer wordt. Dat volk zal zwijgen, schaapachtig grijnzen en het gruwelijke aanzien. Tijden veranderen niet, l’histoire se répète en evolutie is slechts theorie. Dat is in het kort de conclusie na het zien van deze Titus Andronicus.

De Romeinse legerbevelhebber Titus Andronicus keert terug van oorlog tegen de Goten. Rome heeft gewonnen maar de verliezen zijn groot: de schamele resten van haar soldaten passen in een plastieken zakje, de levende overschot zint op wraak. Andronicus laat de zonen van Tamora, de krijgsgevangen Gotenvrouw, ombrengen ondanks haar smeekbeden en ’t spel zit op de wagen. Titus kroont Saturninus tot keizer en biedt hem zijn dochter, Lavinia, aan tot vrouw. Maar dat zint Bassianus, Saturninus’ broer, allerminst. Tamora ziet haar kans schoon om zich samen met haar minnaar, de moor Aaron, te wreken. Daarbij komt Titus in onmin bij de man die hij zelf tot keizer kroonde. Alle afgehakte handen, hoofden en uitgerukte tongen nog aan toe!Doodslag, wraak en weerwraak. Daar draait deze tragedie om. Naar ’t schijnt geen van Shakespeares beste stukken. De stroom van oeverloos geweld doet wel eens denken aan een Amerikaanse knokfilm: het scenario doet er niet echt toe, de actiescènes en het bloed dat vloeit des te meer. Dat hebben ze bij KVS en Olympique Dramatique goed begrepen: de acteurs gooien zich in de strijd met baseballbats als wapen en nylonkousen als piemels. De benen bloot onder de schouderbrede jassen. De mannetjesdieren kloppen zich op de borst. De beschaving is slechts een laagje vernis.

Flintstones

Een draak van een stuk vindt regisseur Raven Ruëll Titus Andronicus en zo heeft hij zijn voorstelling ook bewust geënsceneerd. Met een poppenkasten houten decor. Met een tekst die de draak steekt met Latijns proza én met Willy Corteaux’ Shakespearevertaling: met schunnige opmerkingen (over een aangesneden brood als het Lavinia’s maagdelijkheid betreft) of een flard Latijn waar zelfs zij op scène geen snars van begrijpen (“Da’s Latijn voor mij”). De typische ellenlange bijzinconstructies worden in het begin zelfs moedwillig opgedreund in plaats van gespeeld. En als er - gezien de grote lappen tekst - iemand (vooral de Olympiquers) zijn line vergeet dan wordt er gewoon oerkreetachtig gebruld. En toch het stoort niet. Meer zelfs, Ruëll en co komen er lange tijd goed mee weg. De voorstelling van ruim tweeënhalf uur dendert als een trein voorbij, niet gehinderd door het web aan intriges. Dat ligt aan de amusante Flintstones-achtige anachronismen, de humor à la Monty Python en Blackadder, maar voornamelijk aan het felle spel dat de acteurs leveren: zowel de oude KVS’ers (Mieke Verdin, Willy Thomas en Guy Dermul) als de Olympiquers (Geert Van Rampelberg, Stijn Van Opstal, Ben Segers, Koen De Graeve) en de jonge garde (Greet Verstraete, Jeroen Vander Ven). Alleen, waar houdt de kolder op?

Uit balans

Het antwoord ligt in de wrede verkrachtingsscène van Lavinia. Aangrijpend door de stilte en de duur. Aaron (door Wouter Hendrickx vertolkt als een psychopaat van ’t zuiverste water) zet er zelfs een filmspot op: fictief leed? Of de fictionalisering van leed door het oog van de camera? Hier toont de voorstelling zich sterk: zoals de houten balk op de scène die als een wip balanceert tussen twee punten en daarbij voor gedonder zorgt, zo toont zich hier hoe de balans plots kan omslaan. Zulke momenten zijn er echter te weinig. Zeker naar het einde toe helt de voorstelling over naar kolder en vettigheid. Tot de lijken zich op een hoopje verzamelen. Een nieuwe keizer wordt verkozen, trekt zijn bottekes aan - het zou Caligula kunnen zijn - en de miserie begint van voren af aan. En wat deed het volk, het publiek, tijdens deze stemming? Dat lachte van plezier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden