Dinsdag 24/11/2020

Achtergrond

Ziekenhuizen zien extreme toestroom: ‘Vanochtend overleed patiënt die we niet meer aan machine konden leggen’

Als het aantal ziekenhuisopnames niet daalt, zitten we tegen midden november aan meer dan tweeduizend coronapatiënten op intensieve zorg.Beeld EPA

De ziekenhuizen krijgen het harder te verduren dan in de eerste golf. Nu al botsen ze tegen hun grenzen aan, blijkt uit een rondvraag van Het Laatste Nieuws bij 50 Vlaamse ziekenhuizen. ‘De toestroom is dubbel zo groot en het gaat dubbel zo snel.’ En tegen midden november wordt nog een verdubbeling van de opnames voorspeld. Als we de kaap van 2.000 coronapatiënten op intensieve overschrijden, gaan we over het absolute maximum. Daar komt bij: gemiddeld 15 procent van het zorgpersoneel is al uitgevallen.

Deze week al evenaren de hospitalisaties in ons land de piek uit de eerste golf: die viel op 6 april met 5.759 coronapatiënten in het ziekenhuis. Afgelopen maandag zaten we al opnieuw aan 5.260 Covid-patiënten, van wie 809 op intensieve zorg.

Uit de bocht

“We schuiven nu op richting 7.500 hospitalisaties, waarvan 1.500 op intensieve zorg”, zegt biostatisticus Geert Molenberghs. “Daarmee zijn we uit de bocht aan het vliegen. In de eerste golf zijn er nooit meer dan 1.285 op een totaal van 2.000 IC- bedden bezet geweest door Covid 19-patiënten. Maar nu ziet het ernaar uit dat we midden november aan een verdubbeling zitten, met meer dan tweeduizend coronapatiënten op intensieve zorg. Daarmee gaan we over het absolute maximum. Dan wordt het improviseren.”

Veel sneller dan gedacht moeten onze ziekenhuizen verder opschalen, leert een rondvraag van onze redactie bij vijftig Vlaamse ziekenhuizen. Afgelopen maandag moesten zij overgaan naar alarmfase 1b. Tegen volgende maandag moeten ze al overschakelen naar alarmfase 2a. In plaats van 1.000 zullen er dan 1.200 bedden op intensieve zorg vrijgehouden worden voor Covid 19-patiënten, naast 300 bedden met een intensief karakter. Op de gewone afdelingen wordt de capaciteit opgetrokken van 4.000 tot 7.200 coronabedden. 

“Woensdag gaan wij over onze piek van de eerste golf. De toestroom van patiënten is nu dubbel zo groot, en het gaat dubbel zo snel”, zegt Karin Decaestecker van de crisiscel van de West-Vlaamse fusieziekenhuis AZ Delta. “Het aantal coronahospitalisaties stijgt nu elke dag met 10 procent. Vandaag zitten we zelfs aan plus 12 procent. Het is een bittere pil om te slikken,  en we proberen zo creatief mogelijk te verschuiven. Zo kunnen we het tot 6-7 november nog wel opvangen, maar dan zitten we wel op onze limiet. Als de toestroom dan niet mindert, gaan we moeten toveren. Er moet immers extra capaciteit beschikbaar blijven op de dienst intensieve zorgen voor andere urgenties dan Covid, zoals een hartinfarct of een hersenbloeding.”

Personeel opvorderen

Viroloog Steven Van Gucht waarschuwt al dat we over twee weken diep in de problemen komen en personeel gaan moeten opvorderen voor intensieve bedden.  Bij de Brusselse Europa Ziekenhuizen signaleren ze nu al ‘Italiaanse toestanden’. “Vanochtend overleed een coronapatiënt die we eigenlijk aan de hart-longmachine hadden moeten kunnen leggen”, zegt algemeen directeur Peter Fontaine. “Maar onze twee intensieve zorgafdelingen zijn verzadigd en er was ook geen andere instelling die een hart-longmachine over had. Normaal moeten we zelf zestien coronabedden hebben op intensieve, momenteel zijn het er maar dertien. Een personeelstekort speelt ons parten.”

Bedden waar je geen volk naast krijgt: dat wordt nog een groter probleem dan corona, wordt her en der gesignaleerd. “Bij de eerste golf was beschermingsmateriaal het grote probleem, nu kampen de ziekenhuizen met een zeer grote uitval. Waar het absenteïsme normaal op 5 procent ligt, kampt men nu met gemiddeld 15% afwezigheden en in sommige ziekenhuizen zelfs met 20 procent”, zegt Marc Geboers van Zorgnet-Icuro. “Mensen vallen uit door corona of door quarantainemaatregelen, maar ook door burn-outs. Ze zien op tegen die tweede golf als tegen een berg en botsen op de grenzen van hun draagkracht. Gespecialiseerd personeel kan je ook niet met een druk op de knop bijbestellen. We proberen nu leerlingen verpleegkunde vlotter in te schakelen en jong gepensioneerden terug te roepen.”

Brief aan Antwerpenaren

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zit inmiddels aan 927 gehospitaliseerde coronapatiënten, bijna dubbel zoveel als een week geleden. De provincie Antwerpen zou met 516 hospitalisaties al een ziekenhuis kunnen vullen met coronapatiënten. In een open brief roepen de Antwerpse ziekenhuizen de Antwerpenaren op zich strikt aan de maatregelen te houden. “Alle prognoses voor over twee weken wijzen op een verdubbeling van het aantal Covid-patiënten in de ziekenhuizen. Ook al maken we deze week nog een hoop bedden vrij: een verdubbeling wordt bijzonder moeilijk, aan een verdere stijging durven we niet te dénken. Dit zou dramatisch zijn en moeten we te allen prijze voorkomen. Het is van levensbelang dat we nu met z’n allen een dam opwerpen tegen het virus. Alleen zo vermijden we dat alle ziekenhuizen binnenkort niemand meer kunnen opnemen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234