Donderdag 22/08/2019

Euthanasie

Ziekenhuiskoepel wil strengere euthanasiewet

Beeld BELGAIMAGE

Een jaar wachttijd, bindende adviezen en verplicht de familie betrekken tegen de wil van de patiënt in. Als het van de ziekenhuiskoepel Zorgnet-Icuro afhangt, wordt de wet op euthanasie bij niet-terminale psychiatrische patiënten een pak strenger. ‘Hun voorstel druist in tegen de patiëntenrechten’, reageert Wim Distelmans.

Zorgnet-Icuro, die zowat alle ziekenhuizen in Vlaanderen vertegenwoordigt, wil een aanpassing van de euthanasiewet. Zo pleiten ze voor een strengere beoordeling bij aanvragen van niet-terminale psychiatrische patiënten. “Heel wat voorzieningen hebben ons gevraagd naar concrete handvaten”, zegt gedelegeerd bestuurder Margot Cloet. “Aan deze tekst hebben we een jaar gewerkt.”

De wet is op dit moment te laks, meent de ziekenhuiskoepel. Zo vindt Zorgnet-Icuro dat er minstens een jaar moet zitten tussen de euthanasie-aanvraag en de uitvoering ervan, dat er twee extra onafhankelijke psychiaters hun advies moeten geven én dat die adviezen bindend moeten zijn. Op dit moment bedraagt de wachttijd één maand en mogen uitvoerende artsen de adviezen naast zich neerleggen.

Daarnaast wil de koepel dat er in de federale controle- en evaluatiecommissie euthanasie minstens één psychiater zit. Momenteel is dat niet het geval. Ook zou het euthanasieverzoek steeds besproken moeten worden met de naasten van de patiënt, zelfs als die dat zelf niet wil.

Beperkte bewegingsvrijheid

“Dit druist gewoon in tegen de wet op de patiëntenrechten”, zegt Wim Distelmans (VUB), professor oncologie en groot voorvechter van de euthanasiewet. “We proberen natuurlijk zoveel mogelijk de familie te betrekken, maar soms zit de patiënt in een zeer precaire familiale context. Denk maar aan incest. Dan kun je toch niet, tegen de wil van de patiënt in, de familie betrekken?”

Ook de andere voorstellen van de ziekenhuiskoepel vindt Distelmans zeer restrictief. “Onderzoek leert dat in de praktijk geen enkele psychiatrische patiënt binnen de maand euthanasie krijgt. Gemiddeld duurt het negen maanden. Of je dat moet vastleggen op een jaar? Daar kun je over discussiëren.”

In de praktijk gaan artsen volgens Distelmans nooit de adviezen van collega’s zomaar naast zich neerleggen, als die aangeven dat de grondvoorwaarden van de wet geschonden zouden zijn. “Deze voorstellen getuigen van erg weinig vertrouwen in de beroepsbekwaamheid van artsen en psychiaters”, vindt hij. “Een wet moet een soort kader creëren, waarbinnen je je kunt bewegen. Zij willen die bewegingsruimte compleet inperken.”

Zorgnet-Icuro is niet de eerste die kritiek levert op de manier waarop momenteel euthanasie bij louter psychisch lijden wordt toegepast. Tientallen psychologen en psychiaters riepen eerder al op tot een verstrenging van de wet en ook de Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie (VVP) formuleerde op eigen initiatief extra zorgvuldigheidscriteria.

Consensus

Met dit advies wil de ziekenhuiskoepel de druk op de politiek opvoeren. Daar hebben vooral CD&V en N-VA oren naar een aanpassing van de wetgeving. Kamerlid Els Van Hoof (CD&V) diende onlangs een resolutie in waarin ze een grondige evaluatie van de wet vraagt. N-VA ondertekende mee. 

“De voorstellen van Zorgnet-Icuro, dat zijn allemaal zaken die wij de voorbije vier jaar al hebben aangekaart”, zegt Van Hoof. “Maar we werden steeds in een ideologische hoek geduwd. Dat iedereen die voorstellen nu steunt, daar kan ik alleen maar blij om zijn.”

Toch wil CD&V hier geen halszaak van maken. “We hebben afgesproken dat we geen ethische debatten voeren, als daar binnen de meerderheid geen consensus over  is.” Lees: zolang Open Vld zijn fiat niet geeft voor een doorlichting van de euthanasiewet, zal die er ook niet komen.

Al lijkt Open Vld niet per se tegen een evaluatie van de wet te zijn. “Tenminste als we het dan ook kunnen hebben over andere lacunes in de wet, zoals euthanasie bij mensen met dementie of de problemen die er zijn met palliatieve sedatie”, reageert Jean-Jacques De Gucht. “Ik heb de indruk dat dit de zoveelste verdoken manier is om de huidige wetgeving te ondergraven.” 

Of de demarche van Zorgnet-Icuro dus een politieke doorbraak zal forceren, is nog onduidelijk. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden