Vrijdag 02/12/2022

'Ziekenhuisimampje' onderuit door ambities

Na 11 september rees de ster van imam Haselhoef, maar na een uitglijer viel hij in ongenade. De media wekten de verkeerde indruk dat hij sprak namens alle moslims.

Amsterdam

de Volkskrant

Janny Groen

Wie is in godsnaam imam Abdullah Haselhoef? Een oplichter die zich ten onrechte uitgeeft voor imam? Een eenoog in het land der blinden, die de publiciteit niet schuwt en uiteindelijk struikelt over zijn gebrekkige kennis van de koran? In elk geval is het een man wiens ster na 11 september razendsnel is gestegen en die even snel weer van zijn voetstuk is gevallen. Maar is hij ook een oplichter, zoals de Nederlandse krant Algemeen Dagblad maandag op de voorpagina meldde?

"Haselhoef is een autodidact die als een mot op de kaars van de roem is afgevlogen en zijn vleugels heeft verbrand", reageert Yassin Hartog, coördinator van de invloedrijke organisatie Islam en Burgerschap. Hij is slachtoffer geworden van zijn ambities en van de hardnekkige, maar verkeerde neiging van de media om imams tot spreekbuis van de islamgemeenschap te bombarderen.

Haselhoef kwam vorige week in opspraak, toen hij zich in Spiegels, een programma van de educatieve omroep RVU, en later in het televisieprogramma Barend en Van Dorp voorstander toonde van de doodstraf voor praktiserende homoseksuelen. Vrijdag bood hij daarvoor in diverse media omstandig zijn excuses aan. Zelf zegt hij dat hij op hardhandige wijze op zijn gebrek aan kennis is gewezen. Hij had gesproken over "een hypothetische doodstraf", die nooit uitgevoerd zou kunnen worden. Immers, vier betrouwbare getuigen waren nodig voordat die ultieme straf kon worden voltrokken.

Na de uitzendingen leerde hij dat "in de koran helemaal geen strafmaat was uitgesproken en dat er diverse andere interpretaties bestonden". Haselhoef tegenover de Volkskrant: "Wow, dacht ik toen ik over de andere interpretaties hoorde. Die lagen veel dichter bij mijzelf en de wijze waarop ik met de zaken des levens omga. Bij die interpretaties voel ik me thuis."

Dat hij zo hardhandig op zijn gebrek aan kennis is gewezen, noemt hij "dieptreurig", niet alleen voor zichzelf, maar voor de hele islamitische gemeenschap. "Wij zijn nog te veel afhankelijk van orthodoxe imams die van buiten komen, die weinig weten van de westerse maatschappij. We hebben imams nodig die uit de klei zijn getrokken."

Haselhoef heeft zijn status van geestelijke leider altijd gerelativeerd. Al voor de doodstrafaffaire sprak hij over zichzelf als "een omhooggevallen ziekenhuisimampje". Hij werkt als geestelijk verzorger in het psychomedisch centrum Parnassia in Den Haag, spreekt uitstekend Nederlands en is, zegt Hartog, "als een van de weinige moslims in staat vanuit een joods-christelijke traditie op heldere wijze islamitische zaken uit te leggen". Met die kwaliteiten maakte hij grote indruk in de Domkerk in Utrecht tijdens de herdenkingsdienst voor de slachtoffers van de terroristische aanslagen. De media stortten zich massaal op de imam die zo eloquent het woord had gevoerd ten overstaan van kroonprins Willem-Alexander en diens verloofde Maxima.

Voor 11 september was Haselhoef vrijwel onbekend. Na de Domkerk was hij niet meer uit de media weg te slaan. Op televisie, in kranten, op de radio, overal dook Haselhoef op met zijn mediagenieke tulband. Nooit werd erbij gezegd dat de imam slechts sprak uit naam van zichzelf. Haselhoef genoot van alle aandacht en liet zich als islamdeskundige op de lijst zetten van de Speakers Academy. Die regelt zijn spreekbeurten.

Haselhoef realiseert zich dat hij als autodidact kan uitglijden. "Er zijn te weinig islamitische woordvoerders. Toch moet het debat tussen moslims en andersdenkenden worden gevoerd", zegt hij. "Ik ben bereid mijn nek uit te steken, maar zo ben ik wel een risicofactor voor beide groepen, die zich verschuilen achter hun politieke correctheid."

De Academy is niet van plan Haselhoef van de sprekerslijst te schrappen. "Hij is niet ontmaskerd, heeft zich nooit belangrijker voorgedaan dan hij is. Er is geen reden om aan zijn deskundigheid te twijfelen", zegt woordvoerder René Warmerdam. Dat de imam zich voor spreekbeurten riant zou laten betalen, ontkent Warmerdam. "Meestal krijgt hij slechts zijn onkosten vergoed."

'Haselhoef heeft zich nooit belangrijker voorgedaan dan hij is'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234