Maandag 22/07/2019

Gezondheidszorg

Ziekenhuis van de toekomst heeft geen patiënten meer nodig

Beeld Geert De Rycke

Ziekenhuizen vol artsen en verplegers, maar zonder wachtkamers en bedden. En dus ook zonder patiënten. In Nederland maken ze er binnenkort werk van, zo meldt de Nederlandse krant AD. "De dokter zal kunnen zien: 'Hé, die patiënt is al twee weken gestopt met hardlopen.'"

Het initiatief komt van Philips, die als multinational in medische technologie allerlei producten heeft ontwikkeld om zo'n telegeneeskunde mogelijk te maken. Een medicijndoosje dat je thuis je pillen openscheurt en klaarlegt op het juiste uur, een alarm dat je helpt herinneren om die pillen te nemen en een berichtje naar je naaste familie als je de medicatie toch niet slikt. Of het bericht gaat meteen naar een verpleegkundige in het 'ziekenhuis zonder patiënten', waar ze al weken volgen of je niet gevallen bent,  lichaamsbeweging neemt, genoeg eet en drinkt en voldoende slaapt. 

In de Nederlandse pers laat Henk Valck, topman van Philips Benelux, weten dat hij drie ziekenhuizen wil oprichten, waar louter wordt ingezet op dit soort telemonitoring. De bedoeling is om hierbij voornamelijk samen te werken met bestaande ziekenhuizen. Als voorbeeld van zo'n patiëntloos ziekenhuis verwijst hij naar het Amerikaanse Mercy Virtual Care Center, waar patiënten met complexe chronische aandoeningen dag en nacht worden gevolgd. "Binnen tien jaar heeft elke patiënt zijn data", zegt hij in AD. "En kan hij die delen met de specialist, maar ook met de fysio en de huisartsenpraktijk. Dat je dokter kan zien: 'Hé, hij is nu twee weken gestopt met hardlopen.'"

Technologie gaat volgens hem de zorg verbeteren. "De zorgkosten gieren enorm uit de bocht. Er is te weinig personeel. Techniek zorgt ervoor dat de kwaliteit van de zorg omhoog gaat en de kosten worden beteugeld", benadrukt Valck. 

Toekomst

In ons land lijken er voorlopig geen plannen om 'patiëntloze' ziekenhuizen op poten te zetten. Wat niet betekent dat ook hier de trend niet is doorgedrongen. Dat patiënten in heel wat gevallen beter in hun bed thuis kunnen herstellen, daar zijn zowat alle specialisten het over eens.

Net om die reden lanceerde minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) vorig jaar twaalf proefprojecten rond thuishospitalisatie. Zo'n  1.300 patiënten zullen onder meer hun behandeling voor borstkanker of intraveneuze antibiotica gewoon thuis kunnen krijgen. Maar ook ziekenhuizen zelf zetten steeds meer in op 'zorg aan huis'. In het ziekenhuis Oost-Limburg in Genk bijvoorbeeld, zetten ze in op live hartmonitoring van patiënten thuis.

"Dit is de toekomst", zegt Marc Geboers, algemeen directeur van de algemene ziekenhuizen bij Zorgnet-Icuro over het Nederlandse initiatief. "Maar dan wel de verre toekomst. Voorlopig zijn wij hier nog niet aan toe. Ook omdat ons financieringssysteem dit niet toelaat. Voor 'opvolging op afstand' bestaat nog geen financiering."

Minder stenen, meer technologie:  daar wordt volgens hem de komende jaren het credo. "Ziekenhuizen zullen we tot hun essentie moeten reduceren. Al moeten er eerst nog een aantal pertinente vragen opgelost worden. Wie volgt mee? Wie heeft toegang tot al die info? Maar ook: wie is verantwoordelijk als het toch eens fout loopt?"

Bedenkingen

Dat dit soort evoluties de toekomst zijn, daar is ook Johan Decruyenaere, intensivist UZ Gent en voorzitter van het Platform voor Medische Innovatie, van overtuigd. "In het UZ Gent lopen er eveneens telegeneeskunde-projecten voor onder meer huidziekten of leveraandoeningen."

Toch heeft hij bedenkingen bij de Nederlandse plannen.  "Ziekenhuizen zonder patiënten, dat is een contradictio in terminis. Eigenlijk gaat het hier om kantoren, waar ze aan telemonitoring zullen doen. Maar dat klinkt natuurlijk minder goed. (lacht) Bovendien vraag ik me af waarom je hier per se nieuwe gebouwen voor nodig hebt. Het voordeel van deze innovaties is dat je ze gewoon kunt integreren in de bestaande huisartsgeneeskunde en ziekenhuizen. Een bureau, wat computers, goede software en snelle, beveiligde verbindingen: meer heb je vaak niet nodig."

Patiënten thuis opvolgen of behandelingen kan voordelen opleveren, maar een heleboel snufjes moeten eerst nog grondig getest worden. "Bij hartritmestoornissen bijvoorbeeld weten we dat telegeneeskunde loont. Maar van een heleboel andere aandoeningen is dat helemaal nog niet aangetoond. Het idee leeft dat het altijd goed is om zoveel mogelijk parameters continue te monitoren. Dat is niet zo", zegt Decruyenaere.

Hij benadrukt dat dit soort innovaties altijd een aanvulling zijn op wat bestaat. "Face-to-facecontact met een arts zal altijd een belangrijke component van geneeskunde blijven. De 'human touch,' weet je wel. En er zijn altijd zaken die je thuis niet kan doen. Kankerbestralingen, een hartoperatie... zoiets doe je niet in iemands woonkamer."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden