Zondag 20/10/2019

Bevallen

Ziekenhuis gestraft als jonge moeder te lang blijft

Beeld THINKSTOCK

Ziekenhuizen die pas bevallen moeders langer dan de norm -4,1 dagen- laten blijven, moeten vanaf nu zelf opdraaien voor de kosten van dat langere verblijf. Dat schrijven de kranten van het Mediahuis maandag. De factuur kan oplopen van 200.000 tot 800.000 euro.

In de meeste Vlaamse ziekenhuizen blijft een vrouw die bevalt zonder complicaties gemiddeld tussen de 4,5 à 5 dagen op de kraamafdeling. De norm ligt op 4,1 dagen; de ziekenhuizen kregen al de melding dat ze zelf zullen moeten opdraaien voor het langere verblijf. De kosten zullen worden afgehouden van hun werkingsbudget. "De impact is dus groot", zegt de Vlaamse Vereniging voor Gynaecologie in Het Nieuwsblad.

De gynaecologen hebben kritiek op de beslissing. "In plaats van de ziekenhuizen op te zadelen met een forse factuur, had de overheid eerst een plan moeten klaar hebben om pas bevallen mama's beter te verzorgen thuis", klinkt het.

Betere verloning thuiszorg

Als de gemiddelde ligduur voor de pasbevallen moeder zou worden verkort, dan zijn de vroedvrouwen er klaar voor om de extra nood aan postnatale begeleiding thuis op te vangen. De structurele onderfinanciering vormt wel een hinderpaal. Naast een betere verloning dient ook de afstemming tussen ziekenhuis en vroedvrouw in de thuiszorg verbeterd te worden. Dat zegt Katleen Vanholen, ondervoorzitter van de Unie van Vlaamse Vroedvrouwen.

De vroedvrouw kan volgens de Unie van Vlaamse Vroedvrouwen instaan voor de medische begeleiding van de mama en haar baby maar heeft ook oog voor de psychologische noden en het sociale aspect. Zij werkt nauw samen met andere hulp- en zorgverleners, zoals Kind en Gezin.

De onderfinanciering vormt wel een obstakel. Door de grootte van de organisatie en de daaruit voortvloeiende schaalvoordelen is het voor het Wit-Gele Kruis Limburg mogelijk om kraamzorg aan huis aan te bieden. Maar de Riziv-vergoedingen liggen veel te laag.

Voor zelfstandige vroedvrouwen is het nog moeilijker om het hoofd boven water te houden. Willen we de kwaliteit van deze kraamzorg in de eerstelijn en een voldoende aanbod blijven behouden, dan dient hier dringend iets aan te gebeuren, aldus de Unie in een persbericht.

De Block start proefprojecten thuiszorg

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) wil tegen september een oproep lanceren naar de verenigingen voor thuiszorg om proefprojecten op te starten, niet alleen voor bevallingen, maar ook voor bijvoorbeeld nierdialyses of chemokuren thuis. Dat heeft de woordvoerster van de minister aan Belga verklaard. De proefprojecten moeten eind dit jaar of begin 2016 van start gaan en zullen in 2017 geëvalueerd worden, om vervolgens effectief van start te gaan in 2017. Een en ander kadert in de hervorming van de ziekenhuisfinanciering.

"Er wordt naar de toekomst toe inderdaad bekeken hoe het verblijf in het ziekenhuis kan beperkt worden in duur", zegt Els Cleemput, woordvoerster van minister De Block. "Maar dat kan niet zomaar gebeuren, daarvoor moet de thuiszorg worden versterkt, en moet de zorg van de ziekenhuizen enerzijds en de thuiszorg anderzijds naadloos op mekaar aansluiten. Dat willen we realiseren in overleg met de verenigingen voor thuiszorg."

Het plan om de ziekenhuisverblijven in duur te beperken, stond volgens de woordvoerster al in het regeerakkoord en is onlangs nog eens bevestigd toen de minister haar plannen rond de ziekenhuisfinanciering uit de doeken deed.

Van effectieve boetes voor ziekenhuizen voor bevallingen die de norm van 4,1 dagen overschrijden heeft Cleemput geen weet. "Wat wel kan, is dat de ziekenhuizen de reële verblijfsduur van 4,1 dagen krijgen terugbetaald en niet langer de 4,5 dagen die werden aangerekend, ook als de effectieve verblijfsduur maar 4,1 dagen betrof."

Zorgnet Vlaanderen: "Goede samenwerking met thuiszorg nodig"

"We zitten met 4,5 dagen per bevalling inderdaad een stuk boven het Europees gemiddelde van 3,5 dagen voor een ziekenhuisverblijf na een bevalling", zegt Peter Degadt, gedelegeerd bestuurder van Zorgnet Vlaanderen. "We evolueren best naar die 3,5 dagen toe, maar dat kunnen we kunnen alleen doen als we goed kunnen samenwerken met de thuiszorg voor de begeleiding na de bevalling."

"Die thuiszorg zal dus extra aandacht nodig hebben en dat zal extra kosten met zich brengen, al zal het per saldo misschien toch een goedkoper kostenplaatje opleveren", vindt Degadt.

Hieraan voegt de woordvoerder van Zorgnet Vlaanderen wel toe dat 'de gemiddelde moeder' niet bestaat. "Niet elke moeder is een Britse prinses, met een schare begeleiders op het thuisfront", aldus Degadt. "Er mag geen onverantwoorde druk op de pas bevallen moeder ontstaan door ze te vroeg uit het ziekenhuis te ontslaan, wanneer ze bijvoorbeeld niet meteen een partner heeft waar ze op kan terugvallen, of wanneer er op het thuisfront nog andere kinderen zijn die, wegens ziekte of zo, extra zorg nodig hebben."

"Anderzijds mag een kraamafdeling ook weer niet verward worden met een hotel. Het blijft hoe dan ook een zorginstelling, met de nadruk op zorg", besluit Degadt.

Landelijke Thuiszorg: "Dit is een gemiste kans"

Voor Landelijke Thuiszorg houdt het voorstel van de verkorting van de ligdagduur positieve elementen in, "maar die maatregel moet geflankeerd worden door een inhoudelijk sterk Vlaams beleid met aandacht voor het welbevinden van de jonge gezinnen. Jammer genoeg blijft dit vandaag achterwege, en dan lijkt het toch eerder op een geïsoleerd besparingsvoorstel dan wel op positieve aandacht voor onze jonge gezinnen in Vlaanderen. Een gemiste kans." Dat zegt Marleen Vanhees, directeur Zorg bij Landelijke Thuiszorg.

Landelijke Thuiszorg pleit voor een meer inhoudelijk en minder financieel beleid met aandacht voor de noden en wensen van het gezin, een geresponsabiliseerde houding van de ziekenhuizen vertrekkend vanuit de patiënt, een gedegen informatie- en voorlichtingsbeleid van toekomstige ouders en voldoende ondersteuning van jonge gezinnen in de kraamzorgperiode thuis.

"Dreigen we niet te verglijden in een situatie waarbij de ziekenhuizen vooral aangemoedigd worden om rekening te houden met de centen, eerder dan met de zorgen en noden van hun patiënten?", vraagt Landelijke Thuiszorg zich af. "En heeft de overheid oog voor het informeren en voor te lichten van jonge ouders op het vlak van gezinsondersteuning? Of is het voor de overheid voldoende wanneer alleen maar wordt ingegrepen in de ligdagduur?"

Landelijke Thuiszorg is ervan overtuigd dat diensten voor gezinszorg een belangrijke schakel kunnen zijn om de verkorte duur van ziekenhuisopname bij bevalling op te vangen. Het ontbreekt volgens de organisatie vandaag echter aan een beleid dat inzet op een betere ondersteuning in de kraamzorgperiode thuis.

Caritas: "Besparingen moeten geïnvesteerd worden in toegankelijk kraamhulp"

"De besparing van 14 miljoen euro door de inkorting van het ziekenhuisverblijf bij bevallingen moet geïnvesteerd worden in toegankelijke en laagdrempelige kraamhulp", vindt Caritas Vlaanderen.

"Een verkorting van de gemiddelde verblijfsduur na een bevalling is enkel mogelijk wanneer er een gelijkwaardige investering volgt in de thuiszorg, zoals kraamzorg en gezinshulp", zegt Thijs Smeyers, stafmedewerker Armoede bij Caritas Vlaanderen. "Voor het aanbrengen van bepaalde technieken rond baden en verproperen, het ondersteunen van borstvoeding enzoverder is uitgebreide thuiszorg noodzakelijk. Extra hulp in het gezin of ondersteuning bij de dagelijkse taken zijn eveneens van groot belang willen we elk kind de kansen geven die hij of zij verdient."

Caritas Vlaanderen wijst er ook op "dat mensen in armoede zelf niet snel naar een vroedvrouw of kraamhulp stappen. Ze moeten daarin ondersteund worden". En ten slotte herinnert Caritas Vlaanderen er aan dat "de vorige minister van Volksgezondheid, Laurette Onkelinx, enkele jaren geleden beloofde dat er een betere postnatale nazorg zou komen in ruil voor de inkorting van de bevallingstijd in het ziekenhuis, maar minister De Block lijkt die belofte niet na te komen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234