Woensdag 03/03/2021

reportage

Zevenhonderd vluchtelingen slapen in en rond het Noordstation

► Pendelaars zijn het beeld intussen gewend: vele tientallen vluchtelingen die in het Noordstation liggen te slapen. Beeld Jan De Meuleneir - Photo News
► Pendelaars zijn het beeld intussen gewend: vele tientallen vluchtelingen die in het Noordstation liggen te slapen.Beeld Jan De Meuleneir - Photo News

Het Brusselse Noordstation en Maximiliaanpark worden stilaan overspoeld door mensen die geen kant meer op kunnen. Zo'n zevenhonderd vluchtelingen slapen op karton in en rond het station. Zwangere vrouwen en kinderen incluis.

Zyada is 22 jaar en al drie jaar op de vlucht. En ze is zwanger. Zes maanden al. Van ene David die ze in een vluchtelingenkamp leerde kennen. In Zwitserland of Frankrijk, dat weet ze niet meer zo goed. Hij is in ieder geval al lang uit beeld. Vannacht heeft de Soedanese onder een boom in het Maximiliaanpark geslapen, net als de voorbije zeven dagen en allicht net als de volgende zeven. "Ik voel me een vagebond", zegt het meisje. Net als enkele honderden anderen.

Het is ontstellend om te zien hoe 's ochtends de pendelaars in het Noordstation haast over de slaapzakken van de vluchtelingen moeten stappen. De meesten kijken niet eens meer op. En het aantal migranten en vluchtelingen stijgt alleen maar. Volgens de laatste cijfers zijn ze met ongeveer zevenhonderd, onder wie zeventig of tachtig niet-begeleide minderjarigen. Zoals Samira, een meisje van zestien uit Eritrea.

"Anderhalf jaar geleden verlieten mijn mama, papa, drie broers en ik ons thuisland", zegt ze. "Maar onderweg werden we aan een grens opgepakt en allemaal naar een andere plek gevoerd. Toen ik 's anderendaags werd vrijgelaten, wist ik niet waar ik mijn familie kon vinden. Waren ze vrijgelaten? En waar waren ze naartoe? Mijn gsm hadden ze afgepakt. Ik ben teruggekeerd naar de plek waar ik mijn familie voor het laatst zag. Daar heb ik nog een paar dagen gewacht."

Het meisje belandde met omwegen in ons land en verblijft al een maand in het Noordstation en in het Maximiliaanpark. "Al drie keer kon ik bij een mevrouw uit de buurt gaan douchen. Dat vond ik wel erg lief." Haar eindbestemming is het Verenigd Koninkrijk. "Mama en papa spraken daar vaak over, ik denk dat ze ook onderweg naar daar zijn. Misschien zijn ze er al. Ik ga er proberen te geraken."

De overgrote meerderheid van de migranten in en rond het Noordstation en het Maximiliaanpark wil op een dag dat Verenigd Koninkrijk bereiken. "Daar is alles beter", is zowat de enige reden die ze kunnen bedenken. Maar eigenlijk weten ze het ook niet meer.

Gevolg is dat ze in ons land geen asiel aanvragen - want dan verspelen ze hun enige kans om nog verder te reizen - en dus eigenlijk illegaal in het land zijn. En dus willen minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon en Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (beiden N-VA) hen zo snel mogelijk het land uit.

"Het wordt een kat-en- muisspel met de overheid", zegt Charlotte Vandycke van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. "De boodschap van Francken is: 'Asiel aanvragen of opkrassen.' En Jambon stuurt politie op hen af. Maar intussen laten we al maanden alle kansen liggen om dit fatsoenlijk aan te pakken. Het gevolg is dat daar vandaag vele honderden mensen zitten zonder enig toekomstperspectief. Ze hebben geen weg vooruit en geen weg terug. Deze situatie wordt elke dag ernstiger. En dit gaat nog weken en maanden aanslepen. Straks zitten we met een humanitaire noodsituatie."

► Onder de vluchtelingen zouden zich zo'n 25 vrouwen bevinden. Beeld Jan De Meuleneir - Photo News
► Onder de vluchtelingen zouden zich zo'n 25 vrouwen bevinden.Beeld Jan De Meuleneir - Photo News

Van de vijfentwintig vrouwen in het park zijn er vier zwanger. "Een van de vrouwen is een week of twee geleden bevallen toen ze vanuit het Maximiliaanpark met een groepje vertrok om clandestien het Verenigd Koninkrijk te bereiken", zegt een vrijwilliger. "Ze wilde in het Verenigd Koninkrijk bevallen, maar het kind kwam te vroeg. We hebben berichten gekregen dat zij en het kind nog in ons land zijn, maar waar precies weet ik ook niet."

Los van het feit dat de nachten nu al kouder worden, is er ook hoe langer hoe meer sprake van onveilige situaties. De voorbije weken, zo zeiden vrijwilligers in de Noordwijk, dook er af en toe een oudere man op in het park die de kleine kinderen thuis een douche aanbood. "Maar de ouders mochten nooit mee. Sommige ouders vertrouwden het niet, maar anderen lieten hun kinderen meegaan."

Tomatensoep

Nu al lopen ngo's en vrijwilligers zich de benen vanonder het lijf om hongerigen te spijzen en zieken te verzorgen. Een paar verpleegkundigen die werkzaam zijn in een Brussels ziekenhuis komen na hun uren wat zieken verzorgen met de middelen die ze hebben. Dokters van de Wereld stuurt ook medische teams, maar kan de vraag naar hulp amper aan. "We zoeken nog veel verpleegkundigen en artsen voor het park", zegt woordvoerster Emmy Deschuttere.

Maar ook andere organisaties schieten te hulp. In een kerk om de hoek worden 's middags warme maaltijden uitgedeeld. Tomatensoep, brood en thee. "Zo hebben ze tenminste iets gegeten", zeggen Inge en Sonja. De twee vrouwen werken eigenlijk bij energieleverancier Engie-Electrabel, maar hebben zich aangesloten bij de vzw Be.Face, een netwerk van grote ondernemingen uit de buurt. "Tijdens onze middagpauze komen we eten bedelen", zeggen de twee. "Er is een beurtrol gemaakt." Ze zijn zichtbaar aangedaan door de ellende. "Het is nieuw voor ons. Het is erg confronterend."

Veel hulp dus, maar lang niet genoeg. Schaarbeeks burgemeester Bernard Clerfayt (DéFI) zegt dat hij weinig kan ondernemen. "Onlangs hebben we honderd personen naar het politiecommissariaat gebracht, gevoed en verzorgd", zegt hij. "Daarvan heeft de Dienst Vreemdelingenzaken er uiteindelijk víér geholpen. De andere 96 moesten we terug de straat opsturen met de melding dat ze het land moesten verlaten. Maar die zitten vast nog steeds in het park en het station. Ik wil een preopvangcentrum, maar Francken zegt nee. Dus kan ik niets doen."

Theo Francken blijft erbij dat hij 'illegale migranten' geen opvang wil geven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234