Zaterdag 05/12/2020

Spoorstaking

Zeven vragen over de spoorstaking

Beeld BELGA

Sinds gisteravond houden de Waalse spoorbonden een 48-urenstaking. Ook Vlaanderen zal, al dan niet beperkt, hinder ondervinden. Zeven vragen en evenveel antwoorden om te weten waaraan u zich kan verwachten.

1. Wie staakt er?

Het zijn nu enkel de Franstalige vleugels van de christelijke en socialistische spoorbonden die een stakingsaanzegging hebben ingediend. De Vlaamse vakbonden ACV-Transcom en ACOD Spoor trokken hun aanzegging vorige week in na de druk vanuit de samenleving en de politiek.

De kleine tweetalige machinistenvakbond ASTB roept zijn leden niet op om mee te staken bij het spoor morgen en donderdag, maar laat hen zowel in Vlaanderen als in Wallonië de keuze of ze de staking steunen of niet.

2. Zal mijn trein rijden?

Dat hangt ervan af waar u naartoe moet. De staking duurt tot morgenavond. Door de verdeeldheid bij de bonden zullen er in Wallonië zo goed als geen treinen rijden.

In Vlaanderen is de situatie complexer. Lijnen die niet door Brussel of uit Wallonië komen of ernaartoe rijden, ondervinden in principe geen hinder en zullen dus normaal rijden. De lijn Antwerpen-Charleroi zal bijvoorbeeld wel hinder ondervinden.

Cruciaal is ook de vraag of uw trein door Brussel moet rijden. Als er hinder is in die bottleneck heeft zowat het hele spoornet daar last van. Vraag is ook of de seinhuizen in en om Brussel bezet zullen worden. Zonder seinhuizen geen treinverkeer.

Internationale treinen zoals de Thalys en de Eurostar zijn volledig afgeschaft, mits enkele uitzonderingen.

Beeld BELGA

3. Waarom staken de bonden?

De stakingsaanzeggingen werd ingediend nadat het sociaal overleg bij de NMBS eerder mislukte. Bedoeling daar was een sociaal akkoord voor de periode 2016-2018 te sluiten, met daarin maatregelen om de productiviteit te verhogen. Maar het overleg liep op de klippen toen de directie duidelijk maakte dat een aantal maatregelen sowieso ingevoerd zouden worden, zoals een uur extra per week werken. Die langere werkdagen zouden ook nefast zijn voor de veiligheid. Die maatregelen werden eind december eenzijdig ingevoerd en zijn op 1 januari ingegaan.

De bonden eisen ook meer respect voor het spoor en vrezen dat het hervormingsplan van minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR) uiteindelijk 6.000 tot 7.000 banen zal kosten.

De regering was bereid om een sociaal bemiddelaar aan te stellen, maar enkel als de stakingsaanzegging werd ingetrokken. Dat gebeurde uiteindelijk niet, waardoor de bemiddelaar er ook niet gekomen is.

Beeld BELGA

4. Waarom staakt niet iedereen?

De stakingsaanzeggingen werden door zowel de Vlaamse als de Franstalige vakbonden ingediend. Maar na de kritiek en druk beslisten de Vlaamse bonden vorige week hun staking weer in te trekken. Langs Vlaamse kant was het feit dat de regering een sociaal bemiddelaar zou aanstellen voldoende, voor de Franstalige bonden duidelijk niet. Ze eisten dat de spoorwegdirectie terugkwam op drie beslissingen die ze eind vorig jaar eenzijdig doorvoerde. "Wie denkt dat we met deze regering zonder druk iets kunnen bereiken, vergist zich", zei FGTB-topman Marc Goblet gisteren.

Beeld BELGA

5. Zijn er alternatieven?

Vandaag is sowieso al de minst drukke filedag doordat veel deeltijds werkenden dan thuis blijven. Veel pendelaars zullen morgen ook proberen van thuis uit te werken. Minister van Ambtenarenzaken Steven Vandeput (N-VA) riep de ambtenaren gisteren alvast op toch te werken, ofwel via een ander vervoermiddel, van thuis uit of in een satellietkantoor.

Wie wil carpoolen, kan misschien nog snel terecht op carpool.be of taxistop.be, en anders kan u als u autoloos bent er eentje reserveren op cambio.be.

Rijdt u sowieso naar uw werk, en hebt u nog een plaatsje over? Dan kan u op Twitter een plaatsje aanbieden onder de hashtag #rijmee.

Flexwerk-aanbieder Regus biedt tijdens de staking gratis zijn business lounges in een aantal treinstations aan, waar pendelaars mogen werken op vertoon van een geldig vervoerbewijs. Het gaat om de station Brussel (Zuid, Centraal en Luxemburg), Antwerpen-Centraal, Sint-Niklaas, Leuven, Brugge en Luik. Er is gratis wifi, koffie en thee.

De NMBS belooft er alles aan doen om de reiziger die toch de trein moet nemen in real time en zo gedetailleerd mogelijk te informeren over het treinverkeer. Dat kan via de gebruikelijke kanalen zoals de website en de app.

Beeld BELGA

6. Is dit de laatste staking?

Neen. Oorspronkelijk was deze 48-urenstaking eigenlijk zelfs maar een 'opwarmertje' voor de 72-urenstaking van 21, 22 en 23 januari. Die datum is echter opgeschort na overleg met de studentenorganisaties wegens de examenperiode. De staking schuift daardoor op na een latere nog te bepalen datum.

Beeld BELGA

7. Heb ik als reiziger recht op compensatie?

Wie morgen meer dan 60 minuten vertraging oploopt, kan bij de NMBS een compensatievergoeding aanvragen ter waarde van de rit. Daar zijn tal van voorwaarden aan verbonden. Enkel wie een treinkaartje aankocht vóór 10 december 2015, komt in aanmerking. Op die dag maakten de spoorbonden hun stakingsplannen bekend.

Vertragingen van minder dan 60 minuten worden niet vergoed. Ook moet u zelf een aanvraag doen, die slechts tot twee weken na de staking geldig is. Indien aan al deze voorwaarden is voldaan, hebt u recht op een waardebon waarmee u nieuwe NMBS-ritten kan aankopen, zocht de VRT-nieuwsdienst uit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234