Dinsdag 28/01/2020

Zeven uur debat, en véél gemiste kansen om te zwijgen

Is er iemand, behalve voorzitter Jan Peumans misschien, die vrijwillig een volledige dag in het Vlaams Parlement zou gaan zitten? Het halfrond heeft de reputatie een duffe praatbarak te zijn, met politici die geen gelegenheid onbenut laten om naar het federale niveau te vluchten. En u hoort ons niet ontkennen dat het openingsdebat gisteren bij wijlen vreselijk saai was, maar af en toe waren er pareltjes een parlement waardig, quoi. Met in de verwachte hoofdrollen: Oosterweel en de Open Vld.

‘Slechts weinig politici hebben het zomerreces gebruikt om inspiratie op te doen”, merkte een Vlaams kabinetsmedewerker droog op, toen het debat al uren aan de gang was. Helemaal ongelijk had hij niet: meerdere platen bleven ongegeneerd steken op hetzelfde liedje. Het leidde tot snedige reacties en hoonlachjes in alle toonaarden. Maar vooral tot veel herhaling.

Als een plenaire vergadering in de Senaat een natourcriterium is met ietwat uitgebluste helden, de Kamer tijdens topdagen spektakel levert op de Tourmalet, dan rijdt het Vlaams Parlement een lokale koers met iets teveel pretentie. Dat is althans het beeld dat het Vlaams Parlement met zich meesleept. Bij gebrek aan Waalse furies op de banken meanderen de vergaderingen zich een weg naar hun eindpunt, met af en toe een uitschieter die op boegeroep of lachsalvo’s onthaald wordt. CD&V-fractieleider Ludwig Caluwé mocht de spits afbijten met een aanmoedigende reactie op de Septemberverklaring van partijgenoot Kris Peeters, minister-president van de Vlaamse regering. “Met Oosterweel en met de begroting voor 2011 heeft de regering al twee zware cols genomen. Zeker de Oosterweelkwestie was een beklimming buiten categorie na het referendum in Antwerpen”, pleitte Caluwé.

AS Eupen

Het dossier zou de hele dag beheersen. Ook Philip Dewinter (VB) haalde zwaar uit naar Antwerps burgemeester Patrick Janssens. “We weten nu hoeveel het politieke ego van Janssens waard is: exact 352,7 miljoen euro. De Antwerpenaar zal dat via extra belastingen moeten betalen”, fulmineerde hij in zijn gekende stijl. Kris Peeters noemde hij de “Phil Bosmans van Vlaanderen, met zijn boodschap van geluk en warmte”.

Pas wanneer Sven Gatz, fractieleider van Open Vld, het spreekgestoelte betrad, begon het te knetteren. Met een citaat uit ‘We zijn goed bezig’ van de Plankaerts had hij meteen de aandacht vast. “Nee, we zijn niet goed bezig, meneer Peeters!” Het begrip ‘oppositieleider’ zit de nochtans fijnbesnaarde Gatz als gegoten. Als partijvoorzitter Alexander de Croo zinnens is zijn partij nog tien jaar in de oppositie te parkeren, mag hij de Brusselaar vooral niét verliezen. Maar dat terzijde. Gatz verweet de minister-president dat hij de lat niet hoog genoeg legt.

“U vergelijkt Vlaanderen voortdurend met Wallonië en Brussel, regio’s die het inderdaad minder goed doen. Maar we moeten ons durven vergelijken met topregio’s in Europa als we zelf top willen zijn. De trainer van Real Madrid vergelijkt zijn ploeg toch ook niet met AS Eupen?”, sneerde de liberaal. Peeters reageerde als door een wesp gestoken, en beschuldigde Gatz op zijn beurt van populisme. “Wij hebben parameters waarbij we Vlaanderen vergelijken met 130 regio’s. Uw partij zat trouwens nog in de regering toen we die benchmarking hebben gemaakt”, aldus Peeters, waarop hij achteruit leunde in zijn stoel en even met zijn vingers op de leuning roffelde om zijn woorden nog wat kracht bij te zetten.

De minister-president hield zich overigens niet in: hij genoot zichtbaar van het repliceren, en deed geen moeite om zijn mimiek in bedwang te houden. Van blazen en fronsen wanneer iets hem te zuur overkomt, over verontwaardigd snuiven tot zijn tong goedkeurend in zijn kaak duwen.

Sven Gatz’ tweede stokpaardje was het Oosterweelcompromis. Hij herhaalde de kritiek van de Gentse burgemeester Daniël Termont: “Als de aardappel te heet wordt, speelt de regering een deel van de kosten door naar de stad. Zal dat ook in de toekomst gebeuren?” Hij kreeg bijval van Mieke Vogels (Groen!), die zich afvroeg of in het vervolg ook “Kortrijk, Hove of Edegem” zullen moeten betalen voor infrastructuurwerken op hun grondgebied. Ook Dirk Van Mechelen (Open Vld) en Antwerps burgemeester Patrick Janssens (sp.a) mengden zich hevig in het Oosterweeldebat.

Zwijgen is goud

Open Vld en Lijst Dedekcer (LDD) namen vervolgens de begroting 2011 onder vuur. Die is in evenwicht, maar dat kan beide oppositiepartijen niet bevredigen. Zo ontbreekt het volgens LDD aan “structurele besparingen” en is het cijfer van 2 miljard besparingen waarmee de regering uitpakt voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de afschaffing van de jobkorting. Ook volgens de Vlaamse liberalen moet en kan er meer bespaard worden. Groen! daarentegen, koos voor een andere koers: “Nu vragen om meer besparingen, kan leiden tot een verarming van Vlaanderen”, aldus fractieleider Filip Watteeuw. In de discussie over de centen kon uiteraard een grapje over de rekenkwaliteiten van minister van Begroting Philippe Muyters (N-VA) niet ontbreken, en het ontbrak dan ook niet.

‘Parlementsleden praten graag’

Toen Kris Peeters tijdens het debat enkele keren werd getrakteerd op de recente kritiek van onder meer VOKA dat Vlaanderen meer politieke moed moet tonen, reageerde hij scherp: “Ik heb als eerste gezegd dat Vlaanderen niet mag verglijden in zelfgenoegzaamheid. Wij hebben die analyse als eerste gemaakt en er zullen acties komen.”

Naarmate de dag vorderde, zakte het debat als een pudding in elkaar. Sommigen misten, om het met de woorden van een politicus te zeggen, “een unieke kans om te zwijgen”. Zo bleven Mercedes Van Volcem (Open Vld) minister van Wonen Freya Van den Bossche (sp.a) elkaar lik op stuk geven, en begon Peter Reekmans (LDD) een heel betoog over de wachtlijsten in de sociale woningbouw toen N-VA-fractieleider Kris Van Dijck het had over de wachtlijsten in de gehandicaptensector.

Omstreeks 17 uur rondde Vlaams Parlementsvoorzitter Jan Peumans het debat af, hopeloos achter op schema. “Dertig minuten”, had hij de fractieleiders naar eigen zeggen gegeven om hun ding te doen. “Maar parlementsleden praten graag, nietwaar?” Of zoals één van de parlementsbodes het achteraf uitdrukte: “Nog niet iedereen heeft begrepen dat kwaliteit niet hetzelfde is als kwantiteit.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234