Maandag 08/03/2021

Zetelkwestie moeilijkste klus op EU-top

Helsinki in poleposition voor Voedselautoriteit

De Verklaring van Laken mag dan wel de hoofdbrok van de Europese top van Laken zijn, de verdeling van een aantal nieuwe Europese instellingen, waaronder het voedselagentschap, dreigt de moeilijkste klus te worden voor het Belgische voorzitterschap.

België heeft wat met zetelpakketten. Eind 1993 slaagde toenmalig premier Jean-Luc Dehaene erin een akkoord te bereiken over de huisvesting van een tiental Europese instellingen, waaronder de Europese Centrale Bank in Frankfurt, Europol in Den Haag en het Europees Milieuagentschap in Kopenhagen. Op de Europese top in Laken zal premier Guy Verhofstadt proberen het jongste zetelpakket te beslechten. Het lijstje te verdelen instellingen en agentschappen oogt minder indrukwekkend dan in 1993, maar dat belette de meeste lidstaten niet om voor een of meerdere nieuwe zetels een levendige belangstelling te betonen.

De meest in het oog springende instelling is de Voedselautoriteit. Dat agentschap wordt opgericht als antwoord op de recente voedselcrises, met de gekkekoeienziekte, de mond- en klauwzeerepidemie en de dioxinecrisis op kop. Het Europees Parlement en het Belgische voorzitterschap bereikten gisteren een compromis over de oprichting van het agentschap. Dat is niets te laat. De Voedselautoriteit moet in 2002 van start gaan met haar werkzaamheden. Nu nog een beslissing over de zetel.

Finland lobbyt al twee jaar zeer actief om de Voedselautoriteit in Helsinki te vestigen. Maar ook Barcelona, Rijsel en Parma zijn kandidaat. De Italiaanse stad, die bekendstaat om haar exquise ham, zette vorige week in Brussel nog een feestje op om haar kandidatuur in de verf te zetten. Sommige diplomaten zien Parma de Voedselautoriteit naar zich toe trekken, al was het maar als beloning voor het feit dat de Italiaanse premier Silvio Berlusconi zijn verzet tegen het Europees aanhoudingsmandaat opgeeft. Buitenlandse Zaken in Brussel ontkende gisteren dat het Belgische voorzitterschap tot zulke deals bereid is. Woordvoerder Koen Vervaeke zei dat er geen link wordt gelegd tussen het dossier van het aanhoudingsmandaat en het zetelpakket.

De Finnen geloven dat ze over zeer goede kaarten beschikken om de Voedselautoriteit binnen te halen. Alleen al het feit dat Finland nog geen enkele Europese instelling op zijn grondgebied heeft, is een troef die kan tellen. "Op de top in Göteborg (juni van dit jaar, JCS) is gezegd dat de lidstaten die er nog geen hebben, voorrang moeten krijgen", zegt een Fins diplomaat. Enige nadeel voor Helsinki is het feit dat het ver van Brussel, de Europese hoofdstad, ligt. De Europese Commissie heeft het daar moeilijk mee. Zij ziet de Voedselautoriteit liever in Brussel of in Luxemburg. Behalve Finland zitten ook Zweden en Oostenrijk zonder Europese instelling. Niet toevallig gaat het om drie landen die pas in 1995 toetraden tot de Unie.

In Göteborg had toenmalig EU-voorzitter Zweden geprobeerd om een doorbraak in de zetelkwestie te bereiken. Maar tevergeefs. Door ruzie tussen Frankrijk en Portugal over de zetel van het Agentschap voor de Maritieme Veiligheid, dat er komt als antwoord op de ramp met de Erika voor de Bretonse kust twee jaar geleden, leidde een Zweedse poging tot compromis tot niets. Nantes, Piraeus, Genua en Lissabon zijn kandidaat voor het Maritiem Agentschap.

Voor Eurojust, het Europees platform van magistraten, zijn Luxemburg, Nederland en België in de running. Voor het Agentschap voor de Beveiliging van de Burgerluchtvaart zijn Keulen en Hoofddorp (Nederland) kandidaat. Voor de Europese Politie-Academie dingen Londen, Lyon, Wenen, Den Haag en Munster mee. Ook Spanje en Italië tonen belangstelling voor de academie.

In principe moet er ook worden beslist over de vestigingsplaats van twee instellingen, die van de West-Europese Unie overgeheveld worden naar de Europese Unie. Het gaat om het Satellietcentrum in het Spaanse Torrejon en het Europees Instituut voor Veiligheidsstudies in Parijs. Naar alle waarschijnlijkheid zullen deze instellingen niet verhuizen. Terwijl het Europees Observatorium voor de Beveiliging van Informatie-Technologie, dat Zweden in Göteborg voor zichzelf aan het pakket had toegevoegd, nog niet rijp is voor een beslissing. Het zetelpakket blijft daardoor beperkt tot vijf concrete dossiers. Dat is magertjes.

Om de onderhandelingsruimte in Laken te vergroten, voegde EU-voorzitter België twee nieuwe instellingen aan het zetelpakket toe. Zo moet er een beslissing vallen voor de zetel van het agentschap voor het gemeenschappelijk beheer van visa en, hoewel nog niemand in het Europees Parlement daarover al iets heeft vernomen, ook voor de zetel van het agentschap voor de veiligheid van het spoorverkeer.

Om de onderhandelingsruimte in Laken te vergroten voegde EU-voorzitter België twee instellingen aan het zetelpakket toe

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234